Prije objavljivanja ‘crne liste’ SAD, ugovore su imale potpisane najmanje dvije državne kompanije iz oblasti energetike – “EPCG Solar gradnja” i “Crnogorski elektrodistributivni sistem” (CEDIS).

Ministarstvo energetike Crne Gore čeka na mišljenja drugih ministarstava kako bi u slučaju “Solar gradnje” donijelo odluku o eventualnom raskidanju ugovora.

“Sve što opterećuje naš evropski put biće apsolutno eliminisano i tu nema nikakve dileme,” kazali su iz Ministarstva za Radio Slobodna Evropa (RSE).

Iz Ministarstva finansija nisu odgovorili na pitanja RSE da li su crnogorske kompanije dužne da slijede politiku američkih sankcija.

Kome su uvedene sankcije

Kancelarija za kontrolu strane imovine (OFAC) Ministarstva finansija SAD je sredinom juna sankcionisala dvije osobe i sedam kompanija iz BiH, koje se povezuju sa porodicom Milorada Dodika.

Na listu su stavljene, između ostalih, “Infinity International Group”, “Kaldera company” i “Prointer ITSS”.

Oni su dio mreže, kako se ističe u saopštenju OFAC-a, koja obezbjeđuje “značajne izvore prihoda” za Dodika i njegovu porodicu.

Iz “Infinity International Group” su negirali povezanost sa tom porodicom.

Sam Dodik je od ranije pod američkim sankcijama, kao i njegov sin Igor i ćerka Gorica.

Iz Ambasade SAD u Sarajevu su sredinom juna saopštili da oni koji sarađuju sa označenim pojedincima i kompanijama “i sebe izlažu riziku sankcionisanja”.

Ugovor sa sankcionisanom kompanijom “poslovna tajna”

A tri mjeseca prije američkih sankcija, “Solar gradnja”, jedna od kompanija Elektroprivrede Crne Gore (EPCG), je u martu potpisala ugovor o saradnji sa bh. kompanijom “Kaldera company”.

“Ugovor je potpisan u slučaju da se u budućnosti ukaže potreba ili prilika oko konkretnije saradnje… nakon toga nismo potpisali nikakav drugi ugovor o konkretnom radu”, kazali su za RSE iz “Solar gradnje” nakon informacije da su im potencijalni partneri sankcionisani.

Ipak, iz crnogorske državne kompanije su odbili da dostave ugovor sa “Kaldera company”, poručujući da se radi o poslovnoj tajni.

Nisu ni direktno odgovorili na ponovljeno pitanje RSE da li će raskinuti ili poništiti ugovor sa tom kompanijom.

Poručili su da nemaju mogućnosti provjere ko stoji iza neke firme i da je njihov jedini interes da ‘uvezivanjem sa drugim kompanijama poboljšaju poslovanje’:

“Kada smo gledali reference ‘Kaldere’, nigdje u privrednom registru kod privrednog suda nismo našli ime Dodika. I tu sva priča počinje i završava što se tiče naše kompanije”.

Na internet stranici američkog Ministarstva finansija navodi se da je ova kompanija povezana sa Igorom, sinom Milorada Dodika.

EPCG: Ćerka kompanija ima pravo na samostalne odluke

Na pitanje kako bi u ovom slučaju trebalo da postupi njihova ćerka kompanija “EPCG Solar gradnja” nisu odgovorili direktno ni iz EPCG:

“Svaka kompanija u državi, uključujući i nas i one koje su u našem vlasništvu, obavezna je da posluje u skladu sa zakonima i drugim važećim aktima. Cijeneći pravo na autonomno djelovanje kćerke-firme, vjerujemo da će se kolege adekvatno odrediti prema ovom i drugim pitanjima iz svog domena”.

Iz EPCG i njihove ćerke kompanije “EPCG Željezara” kazali da nemaju potpisane ugovore sa kompanijama sa “crne liste”, dok iz Rudnika uglja Pljevlja nisu odgovorili na pitanja RSE.

Prije konačne odluke, ministar čeka mišljenje ministarstava

Komentarišući ugovor “Solar gradnje” sa sankcionisanom bh. kompanijom, ministar energetike Saša Mujović poručio je 27. juna da je ugovor nevažeći istog trena “ukoliko ima što sporno”.

Iz Ministarstva su za RSE kazali da u međuvremenu nisu preduzete konkretne aktivnosti u pravcu raskidanja ili poništavanja ugovora.

“Naša namjera je da tražimo mišljenja relevantnih institucija, to jest ministarstava, koja sa aspekta svojih nadležnosti mogu dati korisne savjete i smjernice u skladu sa kojim ćemo dalje postupati”.

RSE tražio je mišljenje Ministarstva finansija po pitanju spornog ugovora, ali nije dobio odgovor.

Vrijedni ugovori državnog CEDIS-a za “Infinity”

A u Crnoj Gori od 2020. godine posluje podgorička kompanija “Infinity ITSS and energy”, čiji je suvlasnik bh. kompanija pod američkim sankcijama “Infinity international group”.

“Kompanija nesmetano obavlja sve svoje poslovne aktivnosti u Crnoj Gori”, kazali su iz “Infinity ITSS and energy” na pitanje RSE da li strahuju od posljedica američkih sankcija pod kojima je njihov suvlasnik.

Ona samostalno ili kao dio konzorcijum sa sankcionisanim “Prointer ITSS” nastupa i u javnim nabavkama u Crnoj Gori.

Tako je za posljednjih godinu i po godine dobila tri ugovora državnog “Crnogorskog elektrodistributivog sistema” (CEDIS) vrijedna 475.000 eura. Posljednji ugovor, koji je kompanija dobila samostalno, potpisan je sredinom aprila.

Na pitanje da li će na buduću saradnju uticati to što je suvlasnik podgoričke kompanije na ‘crnoj listi’ SAD, iz CEDIS-a su kazali da svoje poslovanje temelje na poštovanju zakona.

“A svaka buduća saradnja zavisiće od mogućnosti ispunjavanja uslova koji su definisani odredbama važećih zakona”.

“Infinity ITTS and energy” je osnovana oktobra 2020. godine, dva mjeseca pošto je na parlamentarnim izborima smijenjena trodecenijska vlast Demokratske partije socijalista Mila Đukanovića.

Među partijama koje su preuzele vlast su članice proruskog Demokratskog fronta (DF), čiji lideri su u bliskim odnosima sa predsjednikom bh. entiteta RS Miloradom Dodikom.

Funkcioneri DF-a su na visokim pozicijama u više državnih kompanija iz oblasti energetike.

Ime direktora “Infinity ITTS and energy” Bojana Vujića poklapa se sa imenom predsjednika uprave “Infinity International Group”.

Iz podgoričke kompanije su dodali da će “Infinity International Group” tokom ovog mjeseca proći proces restrukturiranja i vjeruju da će se “pronaći najbolji model za nastavak funkcionisanja svih poslovnih subjekata koji su trenutno u vlasništvu ove grupacije”.

Kompanija sa sjedištem u Podgorici ostvarila je prošle godine prihode od preko 570.000, dok je godinu ranije imala oko 220.000 eura.

U napomenama koje je kompanija dostavila uz finansijski izvještaj, u dijelu koji se tiče transakcija, navodi se da kompanijama iz iste grupacija duguje oko 375.000, a od njih potražuje oko 425.000 eura.

*Saradnja na tekstu – Digitalna forenzička jedinica RSE