Video
Najznačajnije izmjene odnose se na fiskalne kriterijume, prema kojima deficit opšteg nivoa države, obračunat po ESA metodologiji, ne bi trebalo da bude veći od tri odsto bruto domaćeg proizvoda, dok javni dug ne bi smio prelaziti 60 odsto BDP-a.
Amandmanom 7 predviđeno je i da godišnji rast neto rashoda mora biti usklađen sa putanjom neto rashoda utvrđenom Fiskalnom strategijom, prenosi CdM.
„Planiranje i izvršenje budžeta vrši se u skladu sa sljedećim kriterijumima“, navodi se u predloženoj izmjeni člana 25.
Tim amandmanom propisano je da se od utvrđenih kriterijuma može privremeno odstupiti u vanrednim okolnostima, poput ozbiljnog ekonomskog poremećaja, elementarne nepogode, većeg ekološkog udesa, epidemije, vanrednog stanja, ozbiljne prijetnje nacionalnoj bezbjednosti ili drugih nepredvidivih događaja sa značajnim fiskalnim uticajem.
“Odstupanje je moguće samo ukoliko okolnosti imaju značajan fiskalni uticaj na javne finansije i ukoliko se time ne ugrožava fiskalna održivost u srednjem roku. Akt kojim se utvrđuje odstupanje može trajati najduže jednu fiskalnu godinu, uz mogućnost produženja”, piše u dokumentu.
Predviđena je mogućnost privremenog odstupanja zbog povećanja rashoda za odbranu, u skladu sa međunarodnim obavezama i standardima kolektivne bezbjednosti, uz uslov da se ne ugrozi srednjoročna fiskalna održivost.
Jedna od važnijih izmjena odnosi se na preusmjeravanje budžetskih sredstava.
Vlada bi, uz prethodno mišljenje Ministarstva, mogla između potrošačkih jedinica vršiti preusmjeravanje sredstava utvrđenih budžetom države u visini do 10 odsto ukupno planiranih sredstava potrošačke jedinice.
„Vlada, uz prethodno mišljenje Ministarstva, može između potrošačkih jedinica vršiti preusmjeravanje sredstava utvrđenih budžetom države u visini do 10 odsto od ukupno planiranih sredstava potrošačke jedinice“, piše u amandmanu.
Predviđeno je i da Ministarstvo, na zahtjev potrošačke jedinice, može vršiti preusmjeravanje odobrenih sredstava po programima, potprogramima, aktivnostima i pojedinim izdacima, takođe do 10 odsto sredstava utvrđenih državnim budžetom.
Za određene izvore finansiranja predviđena su i izuzeća od ovog ograničenja, uključujući sredstva iz donacija, evropskih fondova i kredita, različite izvore finansiranja u okviru istog izdatka, kao i sredstva rezerve.
Amandmanom 20 predlaže se prelazni režim za primjenu pojedinih odredbi.
Na budžet za 2027. godinu ne bi se primjenjivale odredbe o potrošačkim jedinicama na nivou jedinice, već bi se taj budžet izvršavao na nivou grupe organizacione klasifikacije.
Primjena odredbi koje se odnose na potrošačke jedinice na nivou jedinice organizacione klasifikacije u izvršenju budžeta predviđena je od 1. januara 2028. godine.
„Na budžet za 2027. fiskalnu godinu ne primjenjuju se odredbe o potrošačkim jedinicama na nivou jedinice; taj budžet se izvršava na nivou grupe organizacione klasifikacije“, navodi se u amandmanu.
U obrazloženju se naglašava da se prelazni režim preciznije uređuje, dok se primjena pojedinih obaveza odlaže do početka 2028. godine.
Kazne za nezakonitu i nenamjensku potrošnju
Predložene su i izmjene koje se odnose na prekršajnu odgovornost budžetskih izvršilaca.
Prema novom tekstu člana 135, odgovorno lice može biti kažnjeno novčanom kaznom od 600 do 6.000 eura ukoliko izvrši nezakonitu ili nenamjensku potrošnju budžetskih sredstava, ugovori obaveze iznad iznosa planiranog budžetom, ne podnese propisane finansijske izvještaje ili bez prethodne saglasnosti Vlade omogući dugoročne pozajmice i garancije.
Kazna je predviđena i u slučaju da se Ministarstvu, na njegov zahtjev, ne dostave podaci i dokumentacija potrebni za dubinsku analizu potrošnje, ili se dostave nepotpuni odnosno netačni podaci.
Jednim od amandmana mijenja se način uređivanja završnog računa budžeta opštine. Sadržaj odluke o završnom računu propisivao bi se zakonom kojim se uređuje finansiranje lokalne samouprave, dok bi završni račun pripremalo odgovorno lice u opštini i dostavljalo ga Ministarstvu na uvid.
Podaci koji se dostavljaju Ministarstvu treba da omoguće konsolidaciju opšteg nivoa države i uključuju podatke o primicima, izdacima, dugu, garancijama i neizmirenim obavezama.
Predloženo je i da članovi Fiskalnog savjeta koji su izabrani prema važećem Zakonu nastave sa radom do isteka mandata na koji su izabrani, dok bi se prva evaluacija rada Savjeta sprovela najkasnije u roku od pet godina od stupanja novog zakona na snagu.
Ranije je Vlada utvrdila Predlog novog zakona o budžetu i fiskalnoj odgovornosti, kojim se dograđuje sistem upravljanja javnim finansijama. Novi propis donosi obavezni srednjoročni budžetski okvir, strože mehanizme kontrole javne potrošnje, jaču ulogu Fiskalnog savjeta, nova pravila za vanredna odstupanja od fiskalnih kriterijuma, sistem dubinske analize potrošnje i formalizovan okvir za upravljanje javnim investicijama. Zakon bi trebalo da se primjenjuje od 1. januara 2027. godine.
<<<Koliko Crna Gora može da troši i da se zadužuje: Nema više prostora za neograničenu potrošnju<<<
Predlog zakona o budžetu i fiskalnoj odgovornosti dostavljen je Skupštini Crne Gore na razmatranje, uz predlog da se zakon donese po hitnom postupku. Poslanici bi o ovom predlogu trebalo da raspravljaju na vanrednom zasijedanju koje je zakazano za 24. avgust.
Riječ je o propisu koji treba da zamijeni postojeći Zakon o budžetu i fiskalnoj odgovornosti iz 2014. godine. Predlogom se, kako se navodi u obrazloženju, nastavlja reforma sistema upravljanja javnim finansijama, uz prilagođavanje novim evropskim standardima i obavezama koje proizilaze iz procesa pristupanja Crne Gore Evropskoj uniji EU.
Preporučeno
