Kapitalni budžet za 2026. godinu prvobitno je Zakonom o budžetu bio planiran u iznosu od 305,02 miliona eura. Nakon preusmjeravanja 1,31 milion eura sa Ministarstva unutrašnjih poslova na Ministarstvo javnih radova za projekat izgradnje otvorenog tranzitnog prihvatnog centra Božaj, ukupni iznos raspoloživ za kapitalne projekte povećan je na 306,33 miliona eura.

,,Sredstva su planirana za realizaciju 396 aktivnosti, odnosno projekata, čija je ukupna procijenjena vrijednost 9,71 milijardu eura. Od ukupnog ovogodišnjeg kapitalnog budžeta, 97 miliona eura, odnosno 32 odsto, planirano je za autoputeve i brze saobraćajnice – početak realizacije druge dionice autoputa Bar–Boljare, od Mateševa do Andrijevice, kao i Zaobilaznice Budva”, navodi se u izvještaju, prenosi CdM.

Prema podacima Ministarstva finansija, na kraju drugog kvartala realizovano je 27 odsto ukupno opredijeljenih sredstava. U odnosu na 2025. godinu, kada je za isti period potrošeno 51.368.041,91 eura, potrošnja je povećana za 31,16 miliona eura.

„Realizacija je veća za 31,16 miliona eura, odnosno za 61 odsto”, piše u izvještaju Ministarstva finansija.

Od ukupno potrošenih 82,53 miliona eura, 79,88 miliona eura obezbijeđeno je iz opštih prihoda budžeta. Iz namjenski ugovorenih kredita povučeno je 1,87 miliona eura, iz EU donacija 650.000 eura, dok je iz ostalih donacija iskorišćeno 120.000 eura.

Najveći dio potrošnje odnosi se na infrastrukturu od opšteg značaja. regionalne i magistralne puteve, autoputeve i brze saobraćajnice, za šta je isplaćeno 25,24 miliona eura.

Za građevinske objekte potrošeno je 20,70 miliona eura, dok je za lokalnu infrastrukturu izdvojeno 11,97 miliona. Za nabavku opreme potrošeno je 950.000 eura.

Značajna stavka odnosi se na eksproprijaciju. Za tu namjenu uplaćeno je 18,90 miliona eura, od čega je čak 18,70 miliona bilo namijenjeno realizaciji projekta brze saobraćajnice od Lastve Grbaljske do Markovića, odnosno Zaobilaznice Budva.

Kada je riječ o regionalnoj raspodjeli, najveći broj projekata i najveća procijenjena vrijednost odnose se na sjever Crne Gore.

Od ukupno 396 projekata, 143, odnosno 36 odsto, direktno su vezana za sjever. Njihova ukupna procijenjena vrijednost iznosi 6,2 milijarde eura, odnosno 64 odsto vrijednosti svih kapitalnih projekata.

Za sjever je u 2026. godini planirano 135,10 miliona eura, odnosno 44 odsto ukupnog kapitalnog budžeta. Centralnom regionu pripada 88,01 milion eura ili 29 odsto, dok je za jug planirano 65,82 miliona eura, odnosno 21 odsto. Za projekte koji se realizuju na više područja ili na nivou cijele države predviđeno je 17,40 miliona eura.

Međutim, struktura stvarne potrošnje u prvih šest mjeseci pokazuje drugačiju sliku.

,,Za projekte na sjeveru plaćeno je 22,22 miliona eura, odnosno 27 odsto ukupne realizacije. U centralnom regionu potrošeno je 21,11 miliona, dok je jug povukao najveći iznos 32,19 miliona eura, odnosno 39 odsto ukupne potrošnje. Za projekte koji obuhvataju više regiona potrošeno je 7,04 miliona eura”, ističe se u izvještaju.

Ministarstvo javnih radova raspolaže sa 141,32 miliona eura za realizaciju 334 projekta čija je ukupna procijenjena vrijednost 3,101 milijardu eura.

Na kraju drugog kvartala za te projekte plaćeno je 36,37 miliona eura, odnosno 26 odsto raspoloživih sredstava. Od tog iznosa 34,89 miliona eura dolazi iz opštih prihoda budžeta, 710.000 eura iz kredita, 650.000 eura iz EU donacija, a 120.000 eura iz donacija.

U poređenju sa istim periodom prošle godine, potrošnja Ministarstva javnih radova povećana je za 8,15 miliona eura.

Ministarstvo je sa lokalnim samoupravama potpisalo ugovore vrijedne oko 27,60 miliona eura za program pomoći opštinama u rješavanju infrastrukturnih problema.

,,Među projektima čija je realizacija intenzivirana navedeni su ski centri Cmiljača u Bijelom Polju, Žarski u Mojkovcu, valorizacija Đalovića pećine, žičara Lovćen–Cetinje, adaptacija 10 srednjih stručnih škola, rekonstrukcija Nova ulice u Plavu, vatrogasno-spasilački dom u Nikšiću, postrojenje za pripremu pitke vode u Beranama, Filološki fakultet u Nikšiću, Dom starih u Plavu i sportska hala u Plužinama”, naglašeno je u izvještaju.

U prvoj polovini godine završeni su tenderski postupci i potpisani ugovori za izgradnju otvorenog tranzitnog centra na Božaju vrijednog 1,43 miliona eura, prihvatnog centra u Spužu vrijednog gotovo 989.000 eura, adaptaciju sistema grijanja i hlađenja u JZU Dom zdravlja Cetinje, kao i hidrogeološka istraživanja šireg područja izvorišta Mareza.

Uprava za saobraćaj: 46,16 miliona eura za puteve i druge projekte

Uprava za saobraćaj u 2026. godini raspolaže sa 165 miliona eura, a na kraju drugog kvartala realizovano je 46,16 miliona, odnosno 28 odsto planiranog iznosa.

Od toga je 45 miliona eura iz opštih prihoda, a 1,16 miliona iz kreditnih sredstava.

,,Ako se izuzmu projekti autoputeva i brzih saobraćajnica koje realizuje Monteput, potrošnja Uprave za saobraćaj iznosila je 26,95 miliona eura, odnosno 40 odsto od inicijalno opredijeljenih 68 miliona. To je 3,87 miliona eura više nego u istom periodu prošle godine”, pojašnjjeno je u izvještaju.

Među projektima čija je realizacija intenzivirana su izgradnja bulevara Vojislavljevića sa mostom i kružnim tokom Cetinje – Nikšić, rekonstrukcija saobraćajnice Bioča – Petnjica, put petlja Veruša – Lopate, regionalni put Bar – Kamenički most -Krute, most Kruče na magistralnom putu Bar – Ulcinj, put Plužine – Nikšić – Danilovgrad, most na Đurđevića Tari i regionalni put Pljevlja – Dajevića han.

U prvoj polovini godine potpisani su i ugovori za rekonstrukciju puta R-15 Donji Ulići – Rijeka Crnojevića, vrijednu 11,28 miliona eura, sanaciju mosta Ujtin potok na magistralnom putu Bar – Ulcinj, vrijednu 1,2 miliona eura, kao i investiciono presvlačenje asfaltnih kolovoza na pet sekcija, ukupne vrijednosti 2,15 miliona eura.

Važno mjesto u ovogodišnjem kapitalnom budžetu zauzimaju projekti koje realizuje Monteput. Za njih je planirano 97,01 milion eura.

Novac je namijenjen za tri velika projekta: dionicu Mateševo – Andrijevica autoputa Bar – Boljare, Jadransko – jonski autoput i brze saobraćajnice, kao i Zaobilaznicu Budva.

Za nastavak izgradnje autoputa Bar – Boljare, odnosno dionice Mateševo – Andrijevica, u prvoj polovini godine završen je tenderski postupak i zaključen ugovor sa konzorcijumom „Pošerchina-Stecol-Powerchina Chengdu“ vrijedan 693.969.668,88 eura.

Za finansiranje projekta, prema izvještaju, ugovoren je kreditni aranžman sa EBRD-om vrijedan 200 miliona eura, dok je uz pomoć Evropske komisije obezbijeđena donacija od 150 miliona eura.

Za stručni nadzor nad projektovanjem i izvođenjem radova ugovoren je posao sa „IRD Engineering” vrijedan 14,45 miliona eura, dok je tehnička podrška kroz PIU Support ugovorena sa konzorcijumom „Safege DOO, SUEZ Consulting i SBCC DOO“ za 2,4 miliona eura.

Ipak, sama potrošnja za autoput Mateševo – Andrijevica tokom prvih šest mjeseci bila je relativno mala u odnosu na ukupnu vrijednost projekta 223.084,78 eura.

Za Zaobilaznicu Budva u 2026. godini planirano je 30 miliona eura, dok je do kraja drugog kvartala izvršeno 18,72 miliona.

U drugom kvartalu ugovorena je izrada glavnog projekta i izvođenje radova na Zaobilaznici oko Budve – I faza, sa konzorcijumom „BRIV-SHANDONG-HERING-HERC-IPSA”, u vrijednosti od 237.471.019,88 eura sa uračunatim PDV-om.

Za stručni nadzor nad izvođenjem radova predviđen je ugovor sa „Centralnom putnom laboratorijom Srbija” vrijedan 8,46 miliona eura.

Značajno je da je za rješavanje pitanja eksproprijacije već deponovano 18.707.027 eura.

Upravo je eksproprijacija, prema strukturi kapitalne potrošnje, među najvećim pojedinačnim izdacima u prvih šest mjeseci 2026. godine.

U okviru projekta Jadransko-jonskog autoputa i brzih saobraćajnica, za izradu Idejnog projekta dionice od petlje Zaljevo do Sukobina plaćeno je 264.990 eura.

Istovremeno su stvorene pretpostavke za pokretanje tenderskih procedura za brzu saobraćajnicu Nikšić – Žabljak – Pljevlja, na dionici Brezna – Pošćenje, dužine 15 kilometara.

Procijenjena vrijednost te dionice iznosi 382 miliona eura, uključujući oko sedam miliona eura predviđenih za eksproprijaciju.

Podaci iz izvještaja pokazuju da značajan dio kapitalnih ulaganja ide na razvoj sjevera, gdje su među najvećim projektima ski centri i turistička infrastruktura.

Za ski centar Kolašin procijenjena vrijednost projekta iznosi 56 miliona eura, dok je do 2026. godine realizovano više od 36,29 miliona. Za Cmiljaču je ukupno realizovano 17,85 miliona eura, za Žarski 15,64 miliona, a za ski centar Hajla u Rožajama 24,87 miliona eura.

Za valorizaciju Đalovića pećine u Bijelom Polju, čija je procijenjena vrijednost 32 miliona eura, do sada je realizovano više od 21 milion eura.

Istovremeno, među projektima koji se tek razvijaju nalaze se i povezivanje ski centara Žarski i Cmiljača, panoramska gondola Igalo–Ilinica, kao i gondola od centra Kolašina do Ski centra Kolašin 1600.

Iz Ministarstva finansija ocjenjuju da rezultati prvih šest mjeseci pokazuju ubrzanje realizacije kapitalnih projekata, uz posebno povećanje potrošnje iz opštih prihoda budžeta.

Ukupna realizacija od 82,53 miliona eura predstavlja tek nešto više od četvrtine raspoloživih sredstava, pa će drugi dio godine biti ključan za tempo kojim će projekti prelaziti iz ugovorene i pripremne faze u stvarnu građevinsku realizaciju.

„Navedeno ukazuje na spremnost Ministarstva finansija i Ministarstva javnih radova da obezbijede i ubrzaju nesmetani infrastrukturni razvoj Crne Gore, čija ekspanzija se tek očekuje u narednom periodu”, navodi se u izvještaju.

Dio reforme odnosi se na upravljanje javnim investicijama. Ministarstvo finansija radi na uspostavljanju novog informacionog sistema za upravljanje javnim investicijama – PIMIS – kao i softverske aplikacije „Mapa javnih investicija”.

Prema navodima iz izvještaja, cilj je dodatno unapređenje transparentnosti i upravljanja javnim novcem kojim se finansiraju kapitalni projekti, dok se operativna primjena PIMIS-a očekuje tokom naredne fiskalne godine.