Prema podacima iz registra za HIV/AIDS, kako je za Standard kazala Čičić, od početka epidemije 1989. godine, do kraja novembra 2025. godine, registrovane su ukupno 503 osobe inficirane HIV-om.

,,To uključuje i osobe sa regulisanim statusom boravka koji se prvi put registruju u našem sistemu, tj. osobe sa prethodno dijagnostikovanom HIV infekcijom u zemlji porijekla, koje su u Crnoj Gori, uz regulisan status boravka, nastavile sa liječenjem”, napomenula je ona.

,,72 OSOBE PREMINULE OD POSLJEDICA AIDS-A”

,,U istom periodu 72 osobe su umrle od posljedica AIDS-a”, navela je načelnica Odjeljenja na HIV, virusne hepatitise i polno prenosive infekcije.

Najveći broj infekcija se, kako je pojasnila, otkrije u uzrastu 20-39 godina, a značajno veći broj inficiranih su muškog pola.

,,Najčešći put prenosa infekcije je preko nezaštićenog seksualnog odnosa. U našoj zemlji, kasna dijagnoza HIV infekcije i dalje predstavlja veliki problem. Značajan broj slučajeva otkriva se tek kada je bolest već u uznapredovaloj fazi, što otežava liječenje i povećava rizik od ozbiljnih komplikacija”, kazala je ona.

,,TESTIRANJE, RANO OTKRIVANJE I UVOĐENJE TERAPIJE OD NEMJERLJIVOG ZNAČAJA”

Testiranje na HIV, rano otkrivanje bolesti i uvođenje terapije je, kako je istakla načelnica Odjeljenja na HIV, virusne hepatitise i polno prenosive infekcije, od nemjerljivog značaja, kako za zdravlje pojedinca, tako i za javno zdravlje.

Otkrivanje infekcije i rano započinjanje liječenja sprječava razvoj zdravstvenih komplikacija, poboljšava kvalitet života, produžuje očekivano trajanje života.   Danas se sa HIV-om ne samo živi, već stari. Takođe, liječenje smanjuje mogućnost prenosa infekcija na neinficirane, jer osobe koja je na terapiji, ima dobar terapijski odgovor i nemjerljiv nivo virusa u krvi, ne može da prenese infekciju”, kazala je Čičić.

,,U CRNOJ GORI POSTOJE ADEKVATNI LJEKOVI”

Načelnica Odjeljenja na HIV, virusne hepatitise i polno prenosive infekcije je naglasila da u Crnoj Gori postoje adekvatni ljekovi za pacijente koji su inficirani HIV-om.

,,To su lijekovi iz grupe antiretrovirusnih ljekova najnovije generacije. Terapijski protokol koji se koristi u Crnoj Gori u skladu je sa preporukama koje izdaje ‘European AIDS Clinical Society’ (EACS) i u našoj zemlji su dostupne pojedine ombinacije antiretrovirusnih lijekova. Dakle, upotrebom lijekova poboljšava se kvalitet života inficirane osobe, produžuje se očekivano trajanje života inficiranog i smanjuje se mogućnost prenosa infekcije na neinficirane osobe”, objasnila je ona.

KAKO SE INFEKCIJA PRENOSI?

Kako Čičić napominje, HIV/AIDS je sindrom stečenog gubitka imuniteta i uzokovana je virusom humane imunodeficijencije.

,,Ova se infekcija prenosi nezaštićenim seksualnim kontaktom sa HIV pozitivnom osobom (analnim, vaginalnim i oralnim seksualnim odnosom). Najveći rizik za prenos jeste nezaštićeni analni seksualni odnos. Rizik za prenos virusa tokom oralnog seksualnog odnosa je manji nego kod nezaštićenog analnog ili vaginalnog seksualnog odnosa, ali ipak postoji. Dokumentovano je nekoliko slučajeva prenošenja HIV-a tokom pružanja oralnog seksualnog odnosa HIV pozitivnoj osobi”, istakla je ona.

Zatim, kako navodi, infekcija je može prenijeti utem krvi ili krvnih produkata.

,,Infekcija je moguća ukoliko se koristi zajednički pribor (igla i špric) za ubrizgavanje droge. HIV se takođe može prenijeti prilikom transfuzije krvi i krvnih produkata, presađivanjem organa i vještačkom oplodnjom, ali je taj rizik sveden na minimum zbog testiranja davaoca krvi, plazme, organa i sperme”, opisala je Čičić.

Treći način je, kako dodaje, prenos sa inficirane majke na dijete se naziva vertikalna transmisija.  

,,Smatra se da do prenosa infekcije najčešće dolazi tokom porođaja, ređe u samoj trudnoći ili dojenjem”, kazala je načelnica Odjeljenja na HIV, virusne hepatitise i polno prenosive infekcije.

,,VAŽNA PODRŠKA PORODICE I ZAJEDNICE”

Čičić je napomenula da važan element za održavanje dobrog kvaliteta života osoba sa HIV-om, osim dostupnosti savremene terapije, jeste i podrška porodice i zajednice.  

,,U Savjetovalištu za HIV Instituta za javno zdravlje Crne Gore, osim savjetovanja i testiranja na HIV, obavlja se i takozvana pozitivna prevencija, što u najkraćem podrazumijeva osnaživanje pojedinca da preuzme brigu o sopstvenom zdravlju, da zaštiti sebe i druge i stvori preduslove za kvalitetan i produktivan život. U okviru nevladinog sektora su, u skladu sa nacionalnim strateškim dokumentima, uspostavljeni programi prevencije i smanjenja štete namijenjeni osobama u povećanom riziku od HIV-a. Takođe, uspostavljen je rad vaninstitucionalnog savjetovališta za ljude koji žive sa HIV-om koje obezbjeđuje prvenstveno individualnu i grupnu psihološku podršku, zatim socijalnu podršku za inficirane, ali i njihove partnere/ke i članove porodice i sprovodi aktivnosti na povećanju terapijske pismenosti inficiranih osoba”, napomenula je načelnica Odjeljenja na HIV, virusne hepatitise i polno prenosive infekcije.

,,,U SAVJETOVALIŠTU SVAKOG DANA BESPLATNO TESTIRANJE”

Uzimajući u obzir koliko je rano otkrivanje infekcije ključno, dodala je, Institut za javno zdravlje Crne Gore omogućava svim našim građanima povjerljivo i besplatno testiranje.

,,Testiranje se može obaviti u Savjetovalištu za dobrovoljno povjerljivo savjetovanje i testiranje Instituta za javno zdravlje Crne Gore, svakog radnog dana u periodu od osam do 15 časova. Testiranje se obavlja brzim testovima, nije potreban uput ni zdravstvena knjižica, rezultat je gotov za manje od 30 minuta”, akcentovala je ona.

Čičić je kazala da stigma i diskriminacija predstavljaju značajne prepreke testiranju.

,,Zajedno, možemo pomoći da se to promijeni”, zaključila je načelnica Odjeljenja na HIV, virusne hepatitise i polno prenosive infekcije, dr Alma Čičić.