Video
Crnogorski PEN centar uputio je oštro saopštenje povodom dodjele Trinaestojulske nagrade za 2025. godinu, optužujući Žiri za dodjelu nagrade da je “brutalno prekršio Zakon o državnim nagradama”, te da je ovogodišnja odluka „još jedan primjer društvenog i vrijednosnog sunovrata u režiji crnogorskog režima“.
U saopštenju se posebno kritikuje odluka da se nagrada dodijeli književniku Bećiru Vukoviću, za kojeg PEN centar tvrdi da je „negator svih vrijednosti koje simbolizuje Trinaesti jul“, nazivajući ga „pamfletistom“.
„Ako su uslov za dodjelu nagrade rezultati od izuzetnog značaja za Crnu Goru, kako to propisuje Zakon o državnim nagradama, odlukom da Bećir Vuković dobije najznačajnije državno priznanje, aktuelni režim šalje poruku da su vrijednosti koje on promoviše – ksenofobija, islamofobija, kulturrasizam, anticrnogorstvo, slavljenje ratnih zločinaca, negiranje genocida – postale standard“, navodi se u saopštenju.
Iz PEN centra upozoravaju na, kako navode, širi kontekst: „To je, dakle, ta neka nova Crna Gora na koju nas tjeraju da se naviknemo – gušeći slobodu misli i govora, brutalno gazeći Ustav i zakone, forsirajući klerikalizaciju i fašizaciju društva, targetirajući novinare, intelektualce i umjetnike, kriminalizujući ideju suverene Crne Gore.“
Posebna pažnja u saopštenju posvećena je pravnim aspektima odluke. PEN centar tvrdi da su članovi žirija prekršili član 17 Zakona o državnim nagradama, koji propisuje da se „u jednoj oblasti može dodijeliti samo jedna godišnja Trinaestojulska nagrada“, dok su, kako navode, sva tri ovogodišnja laureata iz oblasti kulturno-umjetničkog stvaralaštva.
„Brutalnost kojom se sprovodi kampanja ‘preumljavanja’ – kako ovaj proces nazva promoter nacifašističkih zločinaca Joanikije Mićović – ogleda se i u djelovanju žirija koji je Skupština Crne Gore delegirala da obavi sramni posao. Taj žiri je bez zazora prekršio zakon, što zahtijeva hitnu reakciju javnosti i nadležnih pravosudnih institucija“, ističe se.
Preporučeno
U zaključku, PEN centar poziva akademsku zajednicu, civilni sektor, poslanike Skupštine Crne Gore i nadležne pravosudne institucije da se „suprotstave ovom eklatantnom primjeru izrugivanja zakonima i narušavanju dostojanstva države Crne Gore“.
