EK eksplicitno veže svaki naredni dati euro za formalnu odluku države.

„Usvajanje novog Nacionalnog plana upravljanja otpadom, u skladu sa direktivama EU, predstavlja preduslov za svako dalje ulaganje EU u ovaj sektor“, rekli su Standardu iz EK.

To je i politička i operativna poruka. Dok plan ne postane važeći dokument, sa hijerarhijom otpada, rokovima i investicionim mapama, nema prelaska sa papira na gradilište.

Nema aktivnih investicija u čvrsti otpad

Iz EK saopštavaju da trenutno ne postoje aktivni investicioni projekti u oblasti čvrstog otpada koje podržava EU.

„U narednom periodu, Sektorski operativni program za životnu sredinu 2024–2027 predviđa mogućnost ulaganja u infrastrukturu za upravljanje čvrstim otpadom. EU, takođe, nudi investicione grantove kao sufinansiranje investicija podržanih povoljnim kreditima koje obezbjeđuju evropske i međunarodne finansijske institucije“, rekli su iz EK.

Međutim, ponovili su da je „potreban odlučujući korak od strane države“. Prevedeno s gotovo diplomatskog jezika: finansijski instrumenti postoje, ali projekti moraju biti spremni i usklađeni sa planom.

Šta je EU već finansirala

EK podsjeća da je već investirala u strategije i sistemske pretpostavke:

„Evropska unija je uložila značajna finansijska sredstva i napore u unapređenje pravilnog upravljanja otpadom u Crnoj Gori… Pomoć EU bila je usmjerena na stvaranje uslova na nivou cijele države za upravljanje otpadom u skladu sa standardima EU“, navode iz EK.

Planovi, oprema, civilni sektor

Između ostalog, kažu iz ove evropske institucije, sredstva EU korišćena su i za izradu Nacionalnog plana upravljanja otpadom 2014–2019, kao i Nacionalnog plana upravljanja otpadom 2025–2030, koji još uvijek nije usvojen.

„Podrška EU doprinijela je jačanju kapaciteta komunalnih preduzeća za prikupljanje otpada kroz obezbjeđivanje opreme za prikupljanje, transport i reciklažu otpada. Grantovi EU takođe su korišćeni za podršku projektima organizacija civilnog društva…“, saopštili su iz EK u odgovorima Standardu.

U prethodnom tekstu objavljenom na portalu Standard saznali smo da je EKO-fond istovremeno finansirao sanacije, opremu i projektne papire na sjeveru, a sada vidimo da je EK finansirala strategije, opremu i pojedinačne sanacije. Međutim, ničija pomoć ne zamjenjuje operativnu infrastrukturu (transfer stanice/sortirnice + zakonita odlagališta) i bez nje se rješenje problema samo odlaže.

Lekcija iz otpadnih voda

Iz EK navode primjere uspješnih projekata upravljanja otpadnim vodama.

„Postrojenje za preradu otpadnih voda u Tivtu dovelo je do značajnog poboljšanja kvaliteta voda u Bokokotorskom zalivu. Ulaganje EU u postrojenje u Beranama značajno je unaprijedilo kvalitet vode u rijeci Lim“, kažu iz EK.

Dakle, poruka je jasna — kad su plan, lokacija, dozvole, finansijska konstrukcija i izvođenje na okupu, rezultat je vidljiv i mjerljiv.

EK se ne upušta u komentarisanje pojedinačnih „crnih tačaka“, ali je poruka jasna — projekti moraju biti spremni da bi EU ušla u finansiranje.

„Sektorski operativni program 2024–2027 predviđa mogućnost ulaganja, ali je preduslov usvojeni Nacionalni plan, a zatim spremna lokalna i regionalna rješenja (transfer stanice, sortirnice, zakonita odlagališta)“, kažu iz EK.

Tri ključne poruke EK

• Usvajanje novog Nacionalnog plana je preduslov za svako dalje ulaganje EU.
• Trenutno ne postoje aktivni investicioni projekti u oblasti čvrstog otpada koje podržava EU.
• Potreban je odlučujući korak od strane države.

Preporučeno

KO JE “VELEIZDAJNIK” CG: Jedan bivši državljanin Srbije, drugi njen politički saveznik

(VIDEO) AKCIJA POLICIJE: Uhapšeni osumnjičeni za trgovinu drogom – prije pretresa bacili heroin na krov susjedne kuće

Crna Gora ponudila Srbiji pomoć u gašenju požara

Lekić: ANB me nije motrila, 90.000 eura je moja ušteđevina, ispao sam “perač para” zbog gluposti

ČETIRI MJESECA OD SNIMKA „MAJBAHA“: ODT Nikšić još utvrđuje postoji li krivično djelo, danas pretresani telefoni Đilasa i Baše

KAKO REGION POVEĆAVA SOCIJALU: U Sloveniji prati rast cijena, u Hrvatskoj 10 eura više, u Crnoj Gori 1,35 eura

EU neće investirati u čvrsti otpad dok država ne uradi svoj dio. Do tada, sopstvena sredstva ostaju „prva pomoć“, a Poglavlje 27 — test koji se polaže na deponiji, ne na papiru.