Reagovanje prenosimo integralno:
“Udruženje Antifašisti Cetinja najoštrije osuđuje pokušaj da Narodna biblioteka „Radosav Ljumović“ ostane bez imena čovjeka koji je svoj život ugradio u borbu protiv fašizma i za ideale slobode, jednakosti i međunarodne solidarnosti.
Ovom prilikom istorijski značaj Marka Miljanova niko ne osporava. Ali Marko Miljanov je odavno dobio mjesto koje mu pripada. Njegovo ime nose ulice, škole, spomenici, muzeji i brojne ustanove širom Crne Gore. Zato je jasno da cilj ove inicijative nije afirmacija Marka Miljanova, već jasno ideološki čin – uklanjanje imena Radosava Ljumovića iz javnog prostora.
Radosav Ljumović, pored toga što je bio pjesnik, bio je revolucionar, komunista, jedan od utemeljivača socijalne poezije u Crnoj Gori, robijaš monarhističkog režima i dobrovoljac u Španskom građanskom ratu, gdje je 1938. godine poginuo boreći se protiv fašizma, mnogo prije nego što je najveći dio Evrope uopšte shvatio razmjere te prijetnje. Njegovo ime predstavlja simbol antifašizma, revolucionarne dosljednosti i spremnosti da se za ideale slobode položi sopstveni život. I upravo zato je njegovo ime danas na udaru.
Nije teško primijetiti da inicijativa dolazi iz krugova koji godinama vode politički i ideološki obračun sa antifašističkim nasljeđem Crne Gore. To je ista matrica po kojoj se umanjuje značaj Narodnooslobodilačke borbe, relativizuje uloga partizanskog pokreta i sistematski potiskuju imena komunista i španskih boraca iz kolektivnog pamćenja.
Podsjećamo da biblioteka nosi ime Radosava Ljumovića od 19. decembra 1959. godine, odlukom tadašnje Skupštine opštine Titograd. To ime nije rezultat bilo kakve ideološke samovolje, već priznanje čovjeku čija su književnost, revolucionarni rad i antifašistička žrtva trajni dio istorije Crne Gore.
Podsjećamo i na činjenicu koju zagovornici preimenovanja svjesno prećutkuju: današnja biblioteka nije pravni niti institucionalni nastavak Podgoričke čitaonice iz XIX vijeka. Čitaonica je više puta prestajala sa radom, između dva svjetska rata praktično nije ni postojala, dok savremena biblioteka svoj kontinuitet započinje tek nakon oslobođenja 1945. godine. Zato je pokušaj da se istorija prekraja radi dnevne politike ne samo ideološki motivisan, već i istorijski neutemeljen.
Podržavamo stav odbornika Dragutina Vučinića da odluku ovakvog značaja ne može donositi nekoliko članova Savjeta, već isključivo Skupština Glavnog grada, koja je jedina i dala ime ovoj ustanovi. Međutim, upozoravamo da ni eventualna skupštinska većina nema moralno pravo da briše ime čovjeka koji je poginuo boreći se protiv fašizma. Većina može glasati za promjenu naziva, ali ne može promijeniti istorijske činjenice niti izbrisati sjećanje na Radosava Ljumovića.
Oni koji danas uklanjaju ime španskog borca – borca protiv fašizma, ne vode računa o kulturi. Oni vode ideološki rat protiv antifašističkog nasljeđa Crne Gore. Ako danas pristanu da uklone ime Radosava Ljumovića, sjutra će uklanjati druga imena, spomenike i simbole koji podsjećaju da je Crna Gora svoju najveću istorijsku slavu stekla upravo u borbi protiv fašizma.
Pozivamo sve progresivne organizacije, građanske inicijative, slobodoumne intelektualce i građane Titograda da dignu svoj glas protiv ovog pokušaja istorijskog revizionizma. Odbrana imena Radosava Ljumovića nije pitanje jedne biblioteke, već pitanje odbrane antifašističkog identiteta Crne Gore. Danas se brani ime Radosava Ljumovića, a zajedno s njim i pravo budućih generacija da odrastaju znajući ko su bili oni koji su ustali protiv fašizma onda kada je to značilo dati sopstveni život.
Preporučeno
Smrt fašizmu – sloboda narodu”.
Video