”Dok je svijet zahvaćen velikim krizama, na našim prostorima u toku je skupljanje snaga. Višegodišnja regionalna težnja za udruživanjem konačno je realizovana 27. juna osnivanjem Svemirska administracija Jugoistočne Evrope (SESA – South-East European Space Administration), koja je 1. jula već imala prvi radni zajednički sastanak, a 10. jula definisala i zajedničku strategiju delovanja i počela s njenom realizacijom. Ovu administraciju čine Centar za edukaciju i robotiku, inovacije i tehnologiju CERIT iz Mostara, Montenegro space Research iz Podgorice, Adriatic Aerospace Association iz Zagreba i Centar za inovacije i tehnološki razvoj NAVIA iz Skoplja, kao i istaknuti pojedinci iz navedenih zemalja”, precizirano je u saopštenju.

Cilj je, kažu, razvoj kapaciteta i ljudskih resursa u oblasti svemirskog inženjeringa u čitavom regionu, za opšte dobro.

”Do sada su sve države-članice radile samostalno. Shvatili smo ipak da zajedno možemo mnogo više, da pojedinačna postignuća nisu dovoljno brza i da zajedno možemo da postignemo i više i za mnogo kraće vrijeme, kako bi građani regiona što prije osetili benefite saradnje i upotrebe svemirske tehnologije”, istaknuto je u saopštenju.

Ova inicijativa u međunarodnim krugovima naišla je na ozbiljno odobravanje.

”Na prvom mjestu iz Indije, koja će u sklopu proslave 75 godina nezavisnosti lansirati u svemir 75 satelita, od kojih će jedan biti SESA-in. Satelit će tako nositi logo SESA, a sve organizacije aktivno rade na priključivanju projektima koje je svaka od ovih organizacija pojedinačno počela. Sa srpske strane, najvažniji projekat je onaj vezan za satelitski monitoring površinskih voda u svijetu i strateško partnerstvo s Indijom i Roskosmosom, dok hrvatska organizacija ima blisku saradnju s evropskom svemirskom agencijom ESA, kao i s Kineskom nacinalnom svemirskom administracijom. Crnogorska organizacija sjajno sarađuje sa stručnjacima iz ove oblasti iz Velike Britanije. CERIT sa Turskom, dok je makedonska NAVIA visoko pozicionirana u razvoju tehnologije za dronove. Mnogi od članova iz svih zemalja nekadašnje Jugoslavije imaju dugotrajne naučne i lične kontakte s istaknutim članovima svjetske svemirske naučne i praktičarske zajednice i te veze pomoći će novouspostavljenoj administraciji Jugoistočne Evrope da brže i lakše korakne u svemir”, navedeno je u saopštenju.

Jedan od najvažnijih koraka na putu do svemira je, kako su naveli, obrazovanje onih koji će koračati.

”Komitet za razvoj svemirskog programa godinama razvija CanSat/Raketni program s inostranim partnerima – sistem obučavanja školaraca i studenata osnovama raketnog modelovanja i izrade malih satelita. Oni uče da sklapaju mini satelite (CanSat), da ih opremaju svim podsistemima koje imaju i pravi veliki sateliti, lansiraju ih na nekoliko stotina metara i očitavaju telemetrijske podatke koje sateliti šalju prilikom spuštanja padobranom, učeći tako kako sateliti rade, koji sve podaci mogu iz njih da se dobiju i, ono najvažnije, učenici i studenti kroz ovaj svemirski interdisciplinarni program na praktičan način primenjuju ranije stečena fundamentalna znanja i bave se STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics) oblastima”, navedeno je u saopštenju.

Ovaj program sada je dio zajedničkog nasljeđa SESA i po njegovim postavkama obučavaće se osnovci, srednjoškolci i studenti i u Hrvatskoj, Crnoj Gori, BiH, Makedoniji i Sloveniji, ali po pravilima koje će države samostalno definisati u skladu sa svojim potrebama.

”S obzirom na to da je ovo STEM program, njegovo izučavanje direktno utiče na usmjeravanje učenika i studenata na oblasti koje su od krucijalnog značaja za ekonomski razvoj svake zemlje. U međuvremenu, sve SESA članice zajedno će učestvovati na finalu svjetskog CanSat/Raketnog šampionata (World CanSat/Rocketry Championship – WCRC) koje će se održati od 25. do 27. septembra u Novom Sadu, i u kojem će učestvovati takmičari iz cijelog svijeta”, najavljeno je u saopštenju.

U toku je postavljanje zemaljskih stanica – antena širom država bivše Jugoslavije, namijenjenih za komunikaciju sa satelitima. 

”Ovaj projekat trebalo bi da se okonča krajem godine i to je uvertira za treću i najveću aktivnost – slanje zajedničkog satelita SESA, s posebnom misijom. Ove antene nisu za jednokratnu upotrebu, one će komunicirati i s postojećim satelitima i koristiti za obrazovanje učenika i studenata. Na ovaj način region će konačno biti pokriven antenama, a zemaljske stanice biće stavljene na raspolaganje i drugim zemljama na planeti jer naš prostor ima sjajnu poziciju u odnosu na prelet satelita. Potencijal SESA-e je ogroman, na prvom mjestu zbog interdisciplinarnosti ove oblasti, ali ono što je ipak najvažnije je postojanje regionalnog razumijevanja i spremnosti da se zajednički ide napred”, zaključeno je u saopštenju.