Arhitekta Biljana Gligorić kaže da je nejasno koji tačno problem Vlada rješava osnivanjem svog privrednog društva za izradu planova, niti je to garant da će planovi ubuduće biti kvalitetniji. Ona ističe da je istina da je kvalitet izrade planova problem, ali je to moglo biti riješeno i boljim uslovima odabira ponuđača na tenderima, kvalitetnijim projektnim zadacima, boljom kontrolom procesa od strane opština, odnosno nadležnog ministarstva, daleko boljim nivoom participacije svih zainteresovanih strana, kao i boljim baznim studijama i drugim pratećim dokumentima.
“Ovako se bojim da umjesto kvalitetnih planerskih firmi koje je trebalo privući da rade naše planove i koje imaju stručne i specijalizovane kadrove, može da se desi da dobijemo dalju centralizaciju sistema koja, sama po sebi, uopšte ne mora da znači kvalitet i poboljšanje, posebno što će sve biti promjenljivo i pod uticajem svake vlasti”, navodi Gligorić.
Prema njenum riječima umjesto te mjere trebalo je ići na suštinske promjene sistema planiranja, vraćanje planiranja na nivo opština, povećati transparetnost i participaciju u svim tačkama procesa, unaprijediti baze podataka i kontorolu procesa, prilagoditi sistem da na tenderu budemo sigurni da ne dobija najjeftinija već najbolja ponuda, i slično.
“Pitanje je da li jedna državna institucija može da parira dobrim planerskim firmama u pogledu znanja i stručnosti, a nažalost, državne institucije su se pokazale i veoma slabe na izazove korupcije i odbrane javnog interesa. Kao i uvijek do sada, nedostajala je šira konsultacija za ovako krupnu promjenu sistema i to uvijek znači i moguću grešku i gubljenje vremena i resursa”, upozorava Gligorić.
Arhitekta Mirza Mulić kaže da je centralizovana izrada prostornih planova dobra praksa koja je postojala ranije kroz Republički zavod za urbanizam gdje su radili vrsni stručnjaci. On smatra da ukoliko država ponovo osniva ustanovu takvog tipa, onda je to korak naprijed.
“Predugačka procedura za vlasnike privatnih parcela, previše peripetija od urbanizma, revizija, saglasnosti na priključke, prema mom mišljenju, mnoge investitore tjera ilid a odustanu ili da grade “na divlje” tako da je olakšica oko urbanističko-tehničkih uslova dobra ideja, ali se postavlja pitanje kako onda kontrolisati izgrađenost prostora”, kazao je Mulić.
On navodi da su jednostavnije procedure u redu za kvadrature do 300 metara kvadratnih, ali ako privatni investitor na svojoj parceli krene da pravi zgradu koliku on hoće, to je onda već prostorni problem.
“Mislim da u grupu objekata koji moraju imati urbanističko-tehničke uslove treba uvrstiti i objekte kolektivnog stanovanja i objekte od tri stana i više. Inženjerima je generalno previše pravnih regulativa i više smo postali pravnici nego arhitekte”, ističe Mulić.
Izmjenama Vlada daje UT uslove samo za objekte od javnog značaja
Ministarstvo ekologije, prostornog planiranja i urbanizma kazalo je ranije „Danu da izmjene Zakona o prostornom planiranju i izgradnji prije svega podrazumijevaju izmjene članova 21 do 24 koji se odnose na poslove izrade i donošenja planskih dokumenata.
Predloženim izmjenama je predviđeno da planska dokumenta izrađuje privredno društvo koje osniva Vlada, umjesto dosadašnjeg zakonskog rješenja, gdje su to radile privatne firme.
Preporučeno
Mijenjaju se, između ostalog, odredbe člana 218a, na način što se otklanja mogućnost izdavanja urbanističko-tehničkih uslova za objekte koji se grade na zemljištu u privatnoj svojini i lropisan ograničavajući uslov u smislu pribavljanja tehničkih uslova pravnih lica nadležnih za uslove priključenja na infrastrukturu. Predložena izmjena omogućava izdavanje urbanističko-tehničkih uslova samo za objekte čija je izgradnja u javnom interesu (za potrebe državnih organa i bezbjednosnih službi, obrazovanja, nauke, socijalnog staranja, sporta i kulture, energetike, i dr.).
Video