Video
Prema statistici globalne statističke mreže za maligne bolesti koja objedinjava podatke za 185 zemalja, GLOBOCAN, godina 2020. je donijela 19,3 miliona novih slučajeva obolijevanja i 10 miliona smrtnih ishoda od malignih bolesti.
“Melanom čini svega 1 odsto obolijevanja od svih tumora kože, ali je svakako najsmrtonosniji oblik kožnog tumora i uzrok je više od 75 odsto smrtnih ishoda. Dužina preživljavanja zavisi od stadijuma bolesti: pacijenti sa metastatskim melanomom uglavnom imaju lošu prognozu, sa istorijskim stopama preživljavanja od 5 godina <10 odsto do 2011. godine”, kazao je dr Nikola Milašević, predsjednik Udruženja CUMO – Crnogorsko udruženje medikalnih onkologa.
GLOBOCAN i EUCAN procjenjuju stopu incidence melanoma u Crnoj Gori od 4.6 do 7,3.
“Ovaj podatak se uklapa u procjenu da zemlje Mediterana, gdje pripada i Crna Gora imaju stopu obolijevanja od 8-10 na 100 000 stanovnika. Činjenica koja ohrabruje jeste da su u Crnoj Gori dostupne savremene terapije za pacijente oboljele od melanoma, koje su napravile značajan pomak u liječenju ove veoma agresivne forme tumora kože, produžujući preživljavanje pacijenata uz očuvan ili poboljšan kvalitet života”, kazao je Milašević.
Edukacija stanovništva o ranom prepoznavanju promjena, samopregledi, skrining programi i dostupnost inovativne terapije ključne su, kaže, komponente za smanjenje stope umiranja od ove bolesti.
“Prevencija i skrining su najuspješniji način sprečavanja da do bolesti uopšte dođe, da se ona prepozna u prelaznom stadijumu transformacije u malignu, invazivnu formu ili se otkrije u svom ranom stadijumu kada je u potpunosti izlječiva. U sklopu primarne prevencije, zaštita od jakog, direktnog sunčevog zračenja na plažama, ali i na drugim mjestima, još od najranijeg djetinjstva, kao i svijest o rizicima primjene solarijuma, naročito kod mladih ljudi, od najvećeg su značaja za preveniranje melanoma”, navodi Milašević.
Svaka osoba bi trebalo jednom u 6 mjeseci ili godinu dana, doći na pregled, a ukoliko spada u rizičnu grupu, po preporuci dermatologa i češće.
“Mladež koji pokazuje odstupanja u obliku, boji, veličini, ili ima bilo kakve nove karakteristike izgleda – krvarenje, formiranje nodulusa, predstavlja suspektnu promjenu koja zahtijeva hitan pregled. Ukoliko primijetite bilo kakvu promjenu mladeža, obratite se bez čekanja Vašem izabranom lekaru, koji će Vas potom uputiti dermatologu”, navodi Milašević.
Rizične grupe čine osobe sa fototipom kože I i II, osobe sa pozitivnom ličnom i porodičnom anamnezom u prvoj i drugoj liniji srodnika, osobe koje su profesionalno izložene sunčevom zračenju, osobe koje imaju više od 100 mladeža, ili koji imaju barem jedan mladež koji pokazuje atipiju, pacijenti koji su na imunosupresivnoj terapiji ili imaju urođeni ili stečeni poremećaj pigmentacije.
Preporučeno
“S obzirom na stalni porast novih slučajeva, kao i činjenicu da je melanom veoma agresivan karcinom, rana dijagnoza je osnovni cilj i preduslov za uspješno liječenje melanoma. Melanom otkriven u ranom stadijumu se potpuno liječi hiruškom intervencijom. Sve ovo su razlozi da pacijent kožne promjene ne uklanja prije nego se posavjetuje sa dermatologom i plastičnim hirurgom. Kao zaključak ističemo da su stope smrtnosti od melanoma u Evropi smanjene zahvaljujući dostupnim inovativnim terapijama kao što su ciljana terapija i imunoterapija. Ovome u prilog ide i podatak da danas svaki drugi pacijent (54 odsto) sa metastatskim melanomom, kada je bolest već uznapredovala, pri primjeni kombinovane imunoterapije, živi duže od 5 godina, dok je samo 10 godina ranije taj broj bio svega 5 odsto. Institut za onkologiju radi na razvoju registra za melanom koji će nam biti od velikog značaja za praćenje ishoda liječenja pacijenta gdje će se pokazati efikasnost inovativnih terapija i kroz podatke koje dobijemo, poboljšati individualni pristup pacijentu”, zaključio je Milašević.
