Video
GI dalje precizira da četiri zemlje zapadnog Balkana rangirane su u prvih deset evropskih zemalja po pitanju kriminala: Srbija (druga), Crna Gora (četvrta), Bosna i Hercegovina (peta) i Albanija (deveta).
-Visoki rezultati su evidentni za krijumčarenje ljudi, trgovinu heroinom i trgovinom oružjem, dok je kanabis a rezultati trgovine kokainom su viši od evropskog proseka. Treba napomenuti da finansijski kriminal i sajber ili sajber-omogućeni zločini nisu obuhvaćeni iteracijom Indeksa za 2021., ali će biti analizirani u sledećem izdanju, koje će biti objavljeno 2023. godine- navodi se u pomenutom dokumentu.
Indeks takođe mjeri otpornost zemlje na organizovani kriminal kao sposobnost državnih i nedržavnih aktera da se bore protiv nezakonitih aktivnosti.
Prema daljim istraživanjima, Sjeverna Makedonija je jedina država na Zapadnom Balkanu sa visok rezultat kriminaliteta i relativno visok rezultat otpornosti.
-Nevolje Crne Gore su intenzivirane po visokom kriminalitetu i relativno niskim ocjenama otpornosti, dok Bosna i Hercegovina ima jednu od najniži rezultati otpornosti u Evropi. Jedan od najzabrinjavajućih nalaza je da su akteri u najdominantniji tip kriminalnog aktera na Zapadnom Balkanu–preciziraju u dokumentu.
Između 2017. i 2022., većina istraživanja na Zapadnom Balkanu bila je fokusirana na otpornost – postojanje i kapacitet zemalja (uključujući državne i nedržavne aktere) da spriječe i suzbija organizovani kriminal i korupciju političkim, ekonomskim, pravnim i društvenim mjerama, i da bi se ublažio njen uticaj na zajednice. Postoji manje istraživanja o kriminalnim tržištima kao što su trgovina drogom ili ekološki kriminal. Nadalje, istraživanje o akterima kriminala – vrstama ili strukturnim oblicima zločinačke organizacije – minimalno.
Istraživanja o organizovanom kriminalu i korupciji na Zapadnom Balkanu prvenstveno su se fokusirala na nacionalno politike i zakoni – državni pravni postupci, strukture i okviri za odgovor na kriminalne aktivnosti.
Od kada je šest zemalja Zapadnog Balkana uključeno u procese pristupanja EU, istraživanja često se bavio usklađivanjem nacionalnog zakonodavstva sa EU ili procjenom primjene zakona.
Iz izveštaja Evropske komisije jasno je da kada EU razmotri napredak u boreći se protiv organizovanog kriminala i korupcije na Zapadnom Balkanu, prvenstveno gleda na konačni sud presude i institucionalni odgovori, a ne intervencije nedržavnih aktera.
Slabi reakcija institucija, koja se ogleda u niskoj stopi osuđivanja za slučajeve organizovanog kriminala, jedna je od glavnih razloga za nezadovoljstvo EU i lošu procjenu otpornosti na Zapadnom Balkanu.
Tokom intervjua za ovu studiju, stručnjaci su identifikovali izvještaje Evropske komisije kao najupečatljivije, što je rezultat želje vlada Zapadnog Balkana da se pridruže EU.
Evaluacija napretka zemalja Zapadnog Balkana u borbi protiv organizovanog kriminala i korupcija je uglavnom ostala ista od 2018. godine.
Crna Gora je pokazala neznatna poboljšanja: Albanija je napredovala u borbi protiv kriminala 2019, 2020.
Preporučeno
2021. i 2022. godine, dok je Crna Gora bila na dobrom putu borbe protiv korupcije 2019. i 2020. Nasuprot tome, napori Bosne i Hercegovine u borbi protiv organizovanog kriminala i borbe protiv korupcije od 2018. nisu proizveli značajnije rezultate.
