“Operacija ptica rugalica” je bio navodni projekat Centralno obavještajne agencije (CIA) koja je regrutovala novinare da pišu lažne vijesti i priče koje promovišu vladine ideje i istovremeno “blate” komuniste.
Preporučeno
“Grupa studenata je priznala da je dobila novac od CIA”. To je bio naslov na naslovnoj strani “Njujork tajms” 14. februara 1967. godine, koji je zatim objavio niz članaka o Operaciji “Ptica rugalica”, piše sajt “All that is intersting”.
Radi se o navodnom velikom projektu koji je CIA počela još 1950-ih godina i koja je regrutovala američke novinare u svoju propagandnu mrežu. Regrutovane novinare je plaćala CIA i dala im instrukcije da pišu lažne priče koje su promovisale stavove obavještajne agencije. Studentske i kulturne agencije su takođe navodno finasirane za ovu operaciju
“Operacija ptica rugalica” se kasnije proširila kako bi uticala i na strane medije.
Direktor špijunskog i kontraobavještajnog ogranka CIA Frank Vajsner, predvodio je operaciju i rečeno mu je da se koncentriše na “propagandu, ekonomski rat, preventivne direktne akcije uključujući sabotažu, antisabotažu, uništenje i mjere evakuacije, subverziju protiv neprijateljskih država, uključujući pomoć podzemnim pokretima otpora, i podršku autohtonim antikomunističkim elementima u ugroženim zemljama slobodnog sveta”.
Novinari su navodno ucjenjivani i bilo im je zaprijećeno da moraju da postanu dio ove mreže.
Finansiranje nezavisnih i privatnih organizacija od strane CIA nije imalo samo cilj da stvori “povoljne priče”. Ono je služilo i da CIA tajno prikuplja informacije od ostalih država koje su bile relevantne za američku nacionalnu bezbjednost.
Poput članka iz “Njujork tajmsa” i magazin “Ramparts” je razotkrio operaciju 1967. godine kada je objavio da je Nacionalna studentska asocijacija dobila finansije od CIA.
U članku iz 1977. godine u magazinu “Roling Stone”, pod naslovom “CIA i mediji” Karl Bernštajn je napisao da je CIA “tajno isplaćivala brojne strane novinske agencije, magazine i novine – i na engleskom i na drugim jezicima – što je poslužilo kao odlično pokriće za operativce CIA”.
Ovi izvještaji su doveli do niza istraga od strane komiteta koji je uspostavio Senat 1970-ih i nazvao Crkveni komitet. Istražitelji Crkvenog komiteta su pregledali vladine operacije i potencijalne zloupotrebe od strane CIA, NSA, FBI i Poreske uprave.
Vjerovatno ne postoji nijedna istorijska ličnost koja je preživjela toliko veliki broj pokušaja ubistava kao kubanski lider Fidel Kastro. Cigara koja je trebalo da mu eksplodira u ruci i kontaminirano ronilačko odijelo samo su neke od paklenih zavjera onih koji su željeli njegovu smrt, a među onima koji je trebalo da ga ubiju bila je i njegova prezrena ljubavnica Marita Lorenc.
CIA je 2007. godine objavila 700 stranica dokumenata iz 1970-ih, koji su prethodno bili označeni kao “strogo povjerljivo” u kolekciji nazvanoj “Porodični dragulji”. U njima se samo na jednom mjestu spominje postojanje “Operacije ptica rugalica”, a koja se odnosi na slučaj kada su dva američka novinara nekoliko mjeseci bila opremljena bubicama za prisluškivanje.
Iako deklasifikovani dokumenti pokazuju da se ova vrsta operacije dogodila, nikada nije zvanično potvrđena, što znači i da nije zvanično završena.
Video