“Marinko Čavara i Alen Šeranić su pokušavali da sprovode etnonacionalističku i političku agendu nauštrb demokratskih institucija i građana Bosne i Hercegovine”, izjavio je Brajan E. Nelson, podsekretar za terorizam i finansijska obavještajna pitanja.
“Današnja mjera pokazuje odlučnu posvećenost Sjedinjenih Država stabilnosti i prosperitetu Bosne i Hercegovine”.
Američki državni sekretar Entoni Blinken je u saopštenju naveo da “te destabilizujuće aktivnosti podrivaju budućnost koju je BiH izabrala da bude dio evroatlantske zajednice i sprečavaju zemlju i njene građane da ostvare svoj puni potencijal”.
“BIH se suočava sa najozbiljnijom krizom od 1995. godine, i njen razvoj ograničavaju etnonacionalističke stranke koje podržavaju pokroviteljske mreže. Vladajuća koalicija u entitetu Republike Srpske preduzima poteze da uspostavi paralelne strukture, koje podrivaju ovlašćenja institucija na državnom nivou i lideri Hrvatske demokratske zajednice u Bosni i Hercegovini parališu demokratske procese u zemlji”, ocijenio je Blinken u saopštenju.
Poručio je i da će SAD “nastaviti da koriste sva svoja ovlašćenja da pozivaju na odgovornost one koji podrivaju Dejtonski mirovni sporazum i demokratiju na Zapadnom Balkanu”.
Blokiranje funkcionalnosti Federacije BiH
Marinko Čavara, predsjednik Federacije BiH, odgovoran je za nominovanje sudija u Ustavni sud FBiH. Od 2019. godine, odbijao je da nominuje sudije sa liste kandidata koje je predlagalo Visoko sudsko i tužilačko vijeće da bi se popunila upražnjena mjesta u sudu. Tim odbijanjem, Čavara je blokirao funkcionisanje sudskog Vijeća za vitalne nacionalne interese, tijela koje se sastoji od određenog broja sudija Vrhovnog suda, a koje je formirano 2002. godine, u skladu sa amandmanima na Ustav Federacija BiH i od strane visokog predstavnika za BiH – navodi se u obrazloženju odluke o sankcijama.
Kako se dodaje, Vijeće za vitalne nacionalne interese ima zadatak da razmotri ključna pitanja koja otvore poslanici Doma naroda Parlamenta FBiH, i ima kljujčnu ulogu u ustavnom funkcionisanju federacije. Svojim nedjelovanjem, Čavara je držao funkciju veća kao taoca, zarad svojih i političkih interesa svoje stranke.
Američka vlada je zaključila da je Čavara bio odgovoran, ili saučesnik u aktivnostima kojima je opstruisana ili ugrožena primjena regoinlanih bezbjednosnih, mirovnih, sporazuma o saradnji ili međusobnom priznanju koji se odnose na Zapadni Balkan, uključujući sporazum iz Prespe 2018, Ohridski sporazum iz 2001, rezoluciju 1244 Ujedinjenih nacija, Dejtonski sporazum, i tako dalje.
Promovisanje secesionističkih napora Republike Srpske
U saopštenju se podsjeća da je, u okviru riješenosti SAD da suzbiju destabilizujuću aktivnost u Bosni i Hercegovini, Sekretarijat za finansije sankcionisao srpskog člana Predsjedništva BiH Milorada Dodika koji je „pokušao da dalje promoviše secesiju Republike Srpske, podrivanjem ovlašćenja državnih institucija BiH, uključujući i Agenciju za ljekova i medicinska sredstva na državnom nivou“.
„Danas je Kancelarija za kontrolu strane imovine (OFAC) sankcionisala Alena Šeranića, ministra zdravlja i socijalne zaštite Republike Srpske, da bi se dalje rješavalo to destabilizujuće ponašanje“, navodi se u saopštenju.
Ističe se da je Šeranić promovisao secesionističke napore Republike Srpske, jer je vodio proces primjene Zakona o ljekovima i medincinskim sredstvima Republike Srske, koje je ministarstvo uputilo Narodnoj skupštini RS na razmatranje.
„Tim zakonom, koji tek treba da stupi na snagu, uspostavila bi se nova agencija za ljekove isključivo u Republici Srpskoj i time bi se poremetila ovlašćenja Agencije za ljekove i medicinska sredstva na državnom nivou… Zbog postojanja državne institucije koja služi i Republici Srpskoj i Federaciji BiH, uspostavljanje nove agencije remeti ili ugrožava primjenu Dejtonskog sporazuma“, ističe se u saopštenju.
Dodaje se da je Šeranić sankcionisan „zbog odgovornosti ili saučesništva, ili direktne ili indirektne umiješanosti u kršenja ili potez kojim se ometa ili ugrožava primjena bilo kog sporazuma o regionalnoj bezbjednosti, miru, saradnji ili obostranom priznanju ili okvira ili mehanizma za odgovornost koji se odnose na Zapadni Balkan“.
Ministar zdravlja Republike Srpske, kako se navodi, takođe je sankcionisan zbog odgovornosti ili saučesništva, ili direktne ili indirektne umiješanosti u akcije ili politiku koji podrivaju demokratske procese ili institucije na Zapadnom Balkanu.
Posljedice sankcija
Iz Sekretarijata za finansije je poručeno da zbog današnjeg poteza, sva imovina ili udio u imovini sankcionisanih pojedinaca u SAD ili u vlasništvu ili pod kontrolom američkih državljana mora biti zamrznuta i prijavljena OFAC-u.
Podsjeća se i da se prema pravilima kancelarije, zabranjuju transakcije američkih državljana ili osoba u SAD, koje obuhvataju bilo koju imovinu ili udio u imovini sankcionisanih osoba. Američki državljani bi, kako se navodi, takođe mogli da budu suočeni sa civilnim ili krivičnim kaznama zbog kršenja sankcija.
11. aprila, SAD su takođe uvele sankcije Svetozaru Maroviću, bivšem predsjedniku Skupštine Crne Gore i bivšem predsjedniku državne zajednice Srbije i Crne Gore. Takođe su sankcionisani bivši premijer Sjeverne Makedonije Nikola Gruevski, i jedan entitet, iz četiri zemlje na Zapadnom Balkanu.
Preporučeno
Američki državni sekretar Entoni Blinken tada je rekao da su SAD preduzele akciju da “sankcionišu aktere na Zapadnom Balkanu zbog destabilizujućih i koruptivnih aktivnosti” i da sa partnerima kao što je Velika Britanija “drže odgovornim one koji prijete stabilnosti, napretku i evropskoj integraciji regiona”.
Video