Video
Izbori su protekli mirno i bez incidenata, samo uz pad sistema za digitalne lične karte, pa su građani morali sa birališta da se vraćaju kući po dokumenta, a na mnoga od 14.800 birališta, posebno u Pragu, gdje tradicionalno glasaju za desnicu i liberale, izašlo je više birača nego na prethodnim izborima 2021. godine, kada je odziv bio 65 odsto.
Na izborima za Poslanički dom, koji se održavaju po proporcionalnom sistemu i u različitom terminu od izbora za Senat, kandidate je postavilo 57 stranaka na 26 kandidatskih lista, u mnogo priznatih ili nepriznatih koalicija.
Favorit izbora je bivši premijer, vlasnik agrarne i hemijske poslovne imperije Agrofert, sedmi najbogatiji Čeh, populista Andrej Babiš, čijoj su Akciji nezadovoljnih građana (ANO) u Češkoj obično ne baš precizne ankete predviđale od 27 do 33 odsto glasova.
Na drugom mjestu je koalicija konzervativaca i liberala Zajedno sadašnjeg premijera Petra Fijale, sa procjenom iz anketa od 20 do 22 odsto glasova.
Prve procjene iz modela vještačke inteligencije, primijenjenog prvi put na predsjedničkim izborima 2023. godine i tada neverovatno tačnog, informativni portal Seznam Zpravi objaviće oko 15 časova nakon prebrajanja minimalno 10 odsto glasova.
Budući da dvije najmanje stranke Motoristi sebi sa krajnje euroskeptične desnice i pokret krajnje ljevice Dosta na čelu sa nereformisanim komunistima balansiraju na ivici izbornog praga od pet odsto, nezvanični rezultati biće poznati ovog puta kasnije, večeras ili tokom noći.
Predsjednik Češke Petr Pavel zakazao je za nedelju razgovore sa liderima svih stranaka koje uđu u parlament.
Iako je ideološki bliži sadašnjoj vladajućoj koaliciji desnog centra premijera Petra Fijale, mada nije ni iz jedne stranke, Pavel je obećao da će povjeriti mandat Babišu ako pobijedi na izborima i riješi svoj sukob interesa, što bi bilo da je i premijer i vlasnik koncerna koji profitira najviše od evropskih dotacija i javnih nabavki, a to je po češkim zakonima, tzv. Leks Babiš,zabranjeno.
Pavel je apelovao pred izbore i juče tokom glasanja na Čehe da izaberu stabilnu i kompetentnu vladu koja će očuvati orijentaciju Češke kao dijela zajednice demokratskih država i neće prepustiti zemlju na milost i nemilost Rusiji.
Preporučeno
I ako bi se na vlast vratio Babiš, po ocjeni Pavela to ne bi značilo nikakav drastičan preokret u spoljnoj politici ili unutrašnjem smjeru zemlje, mada je strankama zamjerio to da su iskopale rovove a u žestokoj kampanji obećavale sve svima, a niti su predstavile rješenja, ni odakle im novac za ta obećanja povećanja životnog standarda Čeha.
