Video
U 2025. godini su se velike kompanije koje razvijaju vještačku inteligenciju kao što su Open AI, Gugl, Majkrosoft, Antropik i Dip sik takmičile ko će svjetu predstaviti napredniji i najpovoljniji jezički AI model i istovremeno pokrenule novi talas ulaganja u ovu tehnologiju.
Kineski AI startup Dip sik (DeepSeek) predstavio je u januaru model R1 kao pristupačnu, otvorenu alternativu jezičkim modelima kompanija iz Sjedinjenih Američkih Država, a istakao se kako izuzetnim performansama, tako i činjenicom da je njegov razvoj koštao znato manje u odnosu na konkurenciju.
Kalifornijska firma Open AI je u aprilu objavila model vješačke inteligencije GPT‑4.1, evoluciju GPT‑4 serije, sa unapređenim mogućnostima za kodiranje i produktivnost.
U maju je Gugl objavio novu verziju modela Džeminaj (Gemini 2.5 Pro), model sa snažnim sposobnostima zaključivanja, kodiranja i multimodalnosti, sa ogromnim kontekstnim prozorom do milion tokena, dok je kao jefinija i brža verzija ponuđen Gemini 2.5 Flash.
Konkurentski Antropik je u istom mejsecu predstavio napredne varijante modela Klod (Claude Opus 4 i Sonnet 4), sa poboljšanim performansama u generisanju koda, dokumenta i poslovnih aplikacija.
Firma Ilona Maska xAI je tokom ljeta nastavila sa serijom modela Grok, a Grok 4 je predstavljen kao model sa poboljšanim performansama kodiranja i generalnog zaključivanja.
Avgust je donio novi proizvod kompanije Open AI, model GPT‑5, koji je donieo značajan napredak u sposobnosti razumjevanja i generisanja složenih zadataka, kao i nadogradnje modela kompanija Dip sik i Antropik.
Na kraju godine, Gugl je u novembru predstavio unapređenu verziju modela Džeminaj ( Gemini 3 Pro i Gemini 3 Flash) najnovije multimodalne LLM platforme sa naprednim sposobnostima za tekst, sliku, zvuk i kodiranje.
Antropik je još jednom unaprijedio svoj model Klod (Claude Opus 4.5), dok je Open AI u decembru donio malo unapređenje u vidu modela GPT‑5.2.
Euforija u razvoju AI je podstakla i izuzetan rast američke kompanije za proizvodnju najnaprednijih čipova Envidija (Nvidia), koja je u oktobru nakratko dostigla rekordnu tržišnu vrijednost od pet biliona dolara.
Kompanije Orakl, Open AI i japanska Softbanka su 21. januara sklopile partnerstvo u Stargejt projektu koji predviđa ulaganje od 500 milijardi dolara u AI infrastrukturu.
Envidija je u septembru najavila investiciju do 100 milijardi dolara u Open AI, konkretno u izgradnju data centara i energetskih kapaciteta računarske snage od minimum 10 gigavata, što je ekvivalentno količini energije koju troši oko osam miliona domaćinstava.
U istom mjesecu Orakl je potpisao ugovor sa firmom Open AI za izgradnju klaud infrastrukture vrijedne 300 milijardi dolara na pet godina, što je najveći klaud ugovor u istoriji.
Pored toga, Orakl planira da potroši oko 40 milijardi dolara na čipove firme Envidija kako bi mogao da razvija projekat Stargejt.
Ova ulkaganja velikih američkih firmi stvaraju zatvoren krug, pošto Envidija investira u Open AI, dok Open AI plaća Oraklu za klaud usluge, a Orakl kupuje čipove od Envidije.
Preporučeno
Svaka kompanija igra trostruku ulogu, pošto su sve investitori, dobavljači i kupci jedni drugima istovremeno.
