Video
Za The World Economic Forum piše: Nacho De MarcoSuosnivač i predsjednik Upravnog odbora kompanije BairesDev
Na papiru, ništa nije pošlo po zlu. Ali junior koji bi kroz taj zadatak stekao iskustvo više nije dio tog procesa.
Na ovaj obrazac vrijedi obratiti pažnju prije nego što preraste u problem nedostatka kadra. U Dev Barometer-u za drugi kvartal 2026. godine, anketi koja je obuhvatila više od 1.500 programera iz 77 zemalja, 54 odsto senior developera složilo se da AI čini ulogu juniora manje relevantnom.
Institucionalno znanje koje senior developeri nose sa sobom tradicionalno je zavisilo od toga da juniori prolaze kroz iste faze iskustva ispod njih. Taj tok se smanjuje. Industrija počinje da traži ono što će ga zamijeniti, a odgovor koji se pojavljuje ima tri nivoa, od kojih je svaki povezan sa drugačijim pogledom na to gdje će se vrijednost ubuduće koncentrisati.
Najneugodniji uvid sa nedavnog okruglog stola 26 visokih tehnoloških lidera iz SAD-a, koji je organizovao BairesDev uz pravilo Chatham House, odnosio se na vidljivost. AI produktivnost prikriva gubitak kapaciteta.
Pokazatelji rezultata izgledaju zdravo upravo zato što timovi sa velikim udjelom senior developera, uz pomoć AI alata, preuzimaju posao koji je ranije služio za obuku nove generacije. Rezultat je kritično znanje koncentrisano u malom, veoma opterećenom krugu senior developera, bez jasnog mehanizma za njegov prenos kada oni odu.
Ovaj obrazac prevazilazi razvoj softvera. Analiza Svjetskog ekonomskog foruma o AI-u i početnim poslovima pokazala je da tri četvrtine viših rukovodilaca u različitim industrijama očekuje značajno strukturno preoblikovanje početnih radnih pozicija, što je gotovo dvostruko više od stope očekivane za srednji i viši nivo pozicija. Organizaciona hijerarhija istovremeno je služila i kao sistem obuke.
Kako se baza smanjuje, sposobnost više ne raste sama od sebe. Prekid u prenosu znanja je tih, a rezultati ostaju stabilni sve dok odjednom ne prestanu da budu.
CTO direktori: 3 pravca koji mogu zamijeniti tradicionalni put od juniora do seniora
Odgovori učesnika okruglog stola grupisali su se oko tri pogleda na ono što dolazi nakon tradicionalnog puta od juniora do senior developera, pri čemu svaki od njih iznova definiše pojam senioriteta.
Prvi pristup ovo posmatra kao problem razvoja. Oni smatraju da se senior developeri oblikuju kroz mentorstvo, pregled koda, incidente u produkciji i godine učenja o tome kako kompanija zaista funkcioniše. Smatraju da ukidanje ili smanjivanje ulaznog toka juniora samo odlaže trošak i garantuje veću cijenu kasnije.
Drugi pristup ovo vidi kao problem dizajna. Junior pozicije ne nestaju; mijenja se ono što se od juniora očekuje. AI preuzima rutinske zadatke koji su ranije ispunjavali prve godine karijere jednog developera.
Umjesto toga, trebalo bi ih obučavati za samo poslovno područje, bilo da je riječ o korisniku, poslovnom modelu ili regulatornom okruženju. Kako je jedan CTO rekao: „Tehnološki stekovi se mijenjaju, ali znanje o domenu se gomila”.
Treći pristup ovo naziva strukturnim pomjeranjem. Kako AI preuzima sve veći dio faze izrade i isporuke softvera, vrijednost se pomjera ka donošenju odluka, arhitekturi i znanju o domenu. Budući senior softverski developer biće neko ko koordinira radom AI agenata i pretvara institucionalno znanje u dokumentovane procese. Senioritet postaje sposobnost upravljanja digitalnom radnom snagom.
Ne vidim ova tri pristupa kao suprotstavljene. Oni su tri nivoa istog ulaganja u zanat, razumijevanje domena i sposobnost donošenja odluka. Sva tri upozoravaju da pokazatelji AI produktivnosti mogu prikriti slabljenje kadrovske osnove.
Gubitak postaje najuočljiviji kada senior developeri odu, a nema nikoga ko je spreman da preuzme njihovo znanje. Ali i prije toga problem može postati vidljiv kroz sagorijevanje na poslu, zastoj u nasljeđivanju odgovornosti ili zavisnost od nekoliko pojedinaca.
Senior developeri: Tehničke kompetencije su i dalje ključne
Isto istraživanje otkriva nešto što povezuje sva tri pristupa. Kada smo pitali senior developere koja je vještina najvažnija za junior developera u eri AI-a, kritičko razmišljanje bilo je na prvom mjestu, sa 25 odsto, ispred AI pismenosti sa 18 odsto.
Osnovno znanje i sposobnost razlaganja problema takođe su bili visoko rangirani, što ukazuje na to da senior developeri posebno cijene sposobnosti rasuđivanja koje omogućavaju efikasno korišćenje AI-a.
Junior developeri pokazali su sličan stav.
Čak 48 odsto njih izabralo je analitičko razmišljanje i rješavanje problema kao najcjenjeniju vještinu na današnjem tržištu rada, što je gotovo tri puta više od 18 odsto onih koji su izabrali poznavanje AI alata.
Kompetencije koje tržište najviše cijeni upravo su one koje su tehničke obuke uvijek stavljale u osnovu. Tenzija postoji između brzine kojom programi obuke mogu da se prilagode i brzine kojom AI mijenja profesionalnu praksu.
Generativna AI promijenila je očekivanja tržišta u pogledu kompetencija za manje od 18 mjeseci, ali većina formalnih sistema obrazovanja nije bila dizajnirana tako da u tom roku mijenja nastavne programe i modele učenja.
Koje vještine treba razvijati zajedno sa sve većom proizvodnjom uz pomoć AI-a
Kada su junior developeri upitani na šta bi njihova obuka trebalo više da se fokusira, 49 odsto je izabralo iskustvo na projektima iz stvarnog svijeta, što je bio ubjedljivo najčešći odgovor. To dodatno potvrđuje potrebu da poslodavci i obrazovne institucije bliže sarađuju, povezujući tehničku obuku sa stvarnim projektima, praksama i programiranjem u uslovima koji odgovaraju produkcionom okruženju.
Međutim, samo izlaganje iskustvu nije dovoljno ako se promijenilo ono čemu su juniori izloženi. AI preuzima rutinski posao koji je ranije definisao njihove prve godine karijere. Ono što ga zamjenjuje jeste duboko poznavanje domena, odnosno znanje koje se gomila čak i kada se tehnološki stekovi mijenjaju. To vidim i u sopstvenim timovima.
Naši senior developeri već provode manje vremena pišući kod, a više vremena koordinirajući AI sisteme, provjeravajući njihove rezultate i pretvarajući institucionalno znanje u prilagodljive procese. Ta verzija senioriteta već je ovdje.
Učesnici okruglog stola opisali su tri nivoa istog ulaganja. Za rukovodioce, pitanje koje ih povezuje jeste da li današnja produktivnost istovremeno gradi zanat, razumijevanje domena i sposobnost donošenja odluka koje će budući timovi morati da imaju kako bi upravljali onim što AI proizvodi.
Ako se pomjera samo jedan broj — rezultat rada — onda se kadrovska osnova ispod njega postepeno urušava.
Sljedeći put kada senior developer tiho preuzme zadatak koji je ranije pripadao junior developeru, a sprint izgleda uspješno, nemojte pitati samo da li je posao završen.
Preporučeno
