Energetska efikasnost jedan od prioriteta energetske politike

Kako je saopšteno iz PKCG, Komora je u saradnji sa Ministarstvom kapitalnih investicija i Inženjerskom komorom danas organizovala stučni skup „Termotehnika i arhitektura turističkih kompleksa 4* i 5* na sjeveru Crne Gore – Energetski efikasni sistemi grijanja“.

Navodi se da su skup otvorili potpredsjednik Vlade i ministar kapitalnih investicija Ervin Ibrahimović, Drakić i predsjednik Skupštine Inženjerske komore Srđan Laković, a u radu su učestvovali predstavnici struke, kompanija i institucija.

„Predstavljeni su najzanimljiviji projekti evropskih ski centara, kao i nove tehnologije u domenu energetske efikasnosti koje utiču na smanjenje potrošnje fosilnih goriva, zaštiti životne sredine i promovisanje obnovljivih izvora energije“, navodi se u saopštenju.

Dodaje se da su predstavnici Ministarstva govorili o programima energetske efikasnosti koji se realizuju kroz projekte unapređenja energetske efikasnosti u javnim zgradama, kao i projekte namijenjene građanima.

Drakić je istakla da je obezbjeđivanje dovoljnih količina energije na ekonomski i ekološki prihvatljiv način i postizanje kompromisa između ekonomije i životne sredine postao cilj svake razvijene zemlje.

„Energetska efikasnost predstavlja jedan od prioriteta energetske politike u Crnoj Gori i prepoznata je kao ekonomičan i brz način za povećanje sigurnosti snabdijevanja energijom, snaženje industrijske konkurentnosti, ali i za smanjenje emisija gasova sa efektom staklene bašte odgovornih za klimatske promjene“, rekla je Drakić.

U saopštenju se navodi da je, slijedeći Evropske direktive, i Crna Gora svoje strategije razvoja prilagodila načelima održivosti i naglasak stavila na konkretne mjere čijom će se implementacijom ostvariti zacrtani ciljevi povećanja energetske efikasnosti, korišćenja obnovljivih izvora energije i dekarbonizacije svih sektora potrošnje i proizvodnje energije.

„Potencijal za uštede energije primjenom mjera energetske efikasnosti, u Crnoj Gori, je ogroman u svim sektorima potrošnje“, rekla je Drakić.

Ona je dodala da energetski efikasna privreda ima pozitivan uticaj na ekonomski rast, otvaranje novih radnih mjesta i ozelenjavanje ekonomije.

„Energetski efikasnim poslovanjem, moguće je ostvariti višestruke benefite za dalji razvoj naše privrede, dok dobar energetski menadžment neminovno znači i dobar poslovni rezultat“, navela je ona.

Kako je kazala, u narednom periodu neophodno je raditi na povećanju energetske efikasnosti objekata, zajedno sa racionalizacijom korišćenja svih vidova energije, uz okretanje ka obnovljivim izvorima, a potrebno je kreirati dalje finansijske podsticaje za investicije u energetsku efikasnost.

„Nastavak energetske tranzicije u Crnoj Gori trebao bi se bazirati na promociji energetski efikasnih tehnologija, usvajanju novih znanja i proširenju postojećih kada je u pitanju valorizacija resursa“, rekla je Drakić.

Ona je navela da se nastavak energetske tranzicije treba bazirati i na unapređenje postojećih i kreiranje novih politika u oblasti energetike i energetske efikasnosti, shodno važećim strateškim dokumentima u ovoj oblasti, ali imajući u vidu Zelenu agendu za Zapadni Balkan, kao i Evropski zeleni dogovor.

Ibrahimović je kazao da Crna Gora treba da potencira strategiju zasnovanu na intenzivnim investicijama, koje uključuju učešće javnog i privatnog sektora u procesu ozelenjavanja sektora energetike.

„Intenzivan transfer znanja i primjena inovativnih rješenja iz oblasti energetske efikasnosti i obnovljivih izvora energije u dugoročnom pogledu doprinosi smanjenju regionalnih nejednakosti i utiče na povećanje životnog standarda u Crnoj Gori“, rekao je Ibrahimović.

Prema njegovim riječima, energetika je ključna oblast razvoja ekonomije svake zemlje, posebno imajući u vidu da se približava kraj proizvodnje energije iz fosilnih goriva.

„Energetika takođe direktno i indirektno utiče na životnu sredinu, ali i na rast GDP-a, porast zaposlenja, ispunjavanje osnovnih ljudskih potreba i može se smatrati kao privredna grana koja utiče na sva tri stuba održivog razvoja“, kazao je Ibrahimović.

On je naveo da je istraživanje važnosti energetike u kontekstu održivog razvoja i promocije zelene ekonomije zajednički cilj svih, bez obzira da li dolaze iz političkog, strukovnog, privatnog ili nekog drugog miljea.

Ibrahimović je dodao da su evidentni rezultati postignuti u posljednjih nekoliko godina kroz različite aktivnosti koje sprovode Ministarstvo kapitalnih investicija i drugi subjekti uključeni u realizaciju projekata energetske efikasnosti.

„Ministarstvo kapitalnih investicija, kao nosilac politike u ovoj oblasti, intenzivno radi na kreiranju ambijenta za unapređenje energetske efikasnosti na svim nivoima“, dodao je Ibrahimović.

Laković je kazao da stručna predavanja i kvalitetni skupovi u velikoj mjeri doprinose razvoju struke.

“Privredna komora je još jednom dokazala svoju posvećenost i podršku koju daje stručnom usavršavanju , a danas smo u prilici da vidimo sjajnu sinergiju arhitekture I termotehnike”, istakao je on.

Laković je kazao da mašinski inženjeri predstavljaju temelj svake države i da cilj svima treba da bude još kvalitetnije uređivanje te oblasti, kako bi se privrednici podstakli da promovišu efikasne sisteme klimatizacije, što nije moguće bez značajne podrške države.

Miodrag Macanović iz kompanije Ening Nikšić, istakao je da da svi ski centri u Crnoj gori imaju značajan potencijal koji treba valorizovati, prje svega korišćenjem energetski efikasnih sistema grijanja u hotelskim kompleksima.

“U obzir treba uzeti sigurnost u snabdijevanju, cijenu, servis i održavanje opreme, zaštitu čovjekove okoline, obnovljive izvori energije, te energetsku efikasnost”, kazao je Macanović, dodajući da se danas najviše koriste ogrijevno drvo, ugalj, pelet.

Prema njegovim riječima, energetski efikasne sistemi grijanja predstavljaju toplotne pumpe.

Macanović je istakao da je, kada je u pitanju njihovo korišćenje, neophodna analiza kombinacije kotlova, jer toplotne pumpe vazduh/voda ne mogu raditi pri ekstremno niskim temperaturama.

On je kazao da su za korišćenje toplotnih pumpi voda/voda i zemlja/voda potrebne analize mogućnosti korišćenja i isplativosti.

Vršiteljka dužnosti generalne direktorice Direktorata za energetiku u Ministarstvu kapitalnih investicija, Sanja Pavićević, govorila je o uspješnim projektima koje Ministarstvo sprovodi, prepoznajući značaj potencijala koje država ima u pogledu unapređenja energetske efikasnosti i korišćenja energije iz obnovljivih izvora.

Ona je, kako se navodi, ukazala na program podrške namijenjen građanima „Energetski efikasan dom“.

“Program podrazumijeva atraktivan i održivi finansijski mehanizam u cilju primjene mjera energetske efikasnosti u domaćinstvima. Za realizaciju ove faze programa, obezbijeđena su sredstva iz budžeta Crne Gore u iznosu od 200 hiljada EUR za subvencionisanje kamata i naknada za obradu kredita za domaćinstva u Crnoj Gori”, kazala je Pavićević.

Prema njenim riječima, u pitanju su mjere energetske efikasnosti koje se odnose na isporuku i ugradnju sistema za grijanje na moderne oblike biomase, visokoefikasnih toplotnih pumpi za grijanje objekta, split i multisplit sistema za grijanje/hlađenje objekta, termoizolacije na fasadi stambenog objekta i energetski efikasne fasadne stolarije.

Pavićević je istakla da je krajnji cilj poboljšanje energetske efikasnosti kroz optimizaciju potrošnje energije, povećano učešće obnovljivih izvora energije, te doprinos smanjenju emisije štetnih gasova.

U saopštenju se navodi da je Maja Lukovac Popović iz StructurARCH group – SAG Podgorica govorila o važnosti održive gradnje, kojom se prema načelima održivog razvoja, ne iscrpljuju neobnovljivi izvori dobara i energije, i ne ugrožavaju biološke vrste ili stanje prirodnih vrijednosti.

“Pojam “energetska efikasnost” zgrade definisan je u Evropskim Direktivama kao
količina stvarno potrošene ili procijenjene energije za zadovoljavanje različitih potreba vezanih za standardno korišćenje zgrade koje, između ostalog, mogu obuhvatiti: grijanje, toplu vodu, ventilaciju, rasvjetu”, kazala je Lukovac Popović.

Prema njenim riječima, ta količina energije odraziće se u jednom ili više brojčanih pokazatelja.

Bojan Grujički iz Viessmann Beograd, prezentovao je energetski all – inclusive turističke objekte koje je ova kompanija radila, kao i istoriju solarne tehnike u Viessmann Group.

“Kada su u pitanju finansije, ekologija i bezbjednost, ovi izvori energije doprinose konceptu veće efikasnosti, manjoj emisija štetnih gasova, te manjim gubicima uz 100% digitalno upravljanje sa udaljenog mjesta”, kazao je Grujički.

Dragan Radojević iz Zavoda za geološka istraživanja Podgorica govorio je o mogućnosti korišćenja geotermalne energije na sjeveru Crne Gore.

On je kazao da to područje odlikuju generalno dosta niske vrijednosti geotermlanih parametara.

“Dosadašnjim skromnim istraživanjima (npr. bušotina BN-2 kod Bijelog polja) došlo se do zaključka da je vrijednost geotermalnog gradijenta oko 0.0215°C/m, sa temperaturom vode na 500 metara oko 20 stepeni, na hiljadu metara očekivano oko 31 stepen”, istakao je Radojević.

Prema njegovim riječima, te vode se ne mogu direktno koristiti u termoenergetske svrhe, samo primjenom toplotnih pumpi.

Radojević je naveo da je ključno pitanje temperaturnog režima podzemnih voda u periodu oktobar-mart, ali i odnos podzemnih voda sa površinskim tokovima.

“Na bazi nekih dosadašnjih iskustava iz period oktobar 2022 – fabruar 2023. temperatura podzemnih voda u aluvionu Tare je do januara bila iznad sedam stepeni, dok u momentu kada su prosječne dnevne temperature vazduha ispod nule, a Tare 2.5-3.5 stepeni, temperature podzemnih voda u aluvionu Tare su 5-6 stepeni”, rekao je Radojević.

On je dodao da to ne čini pouzdanu osnovu za toplifikaciju objekata putem toplotnih pumpi u tom periodu.