Video
Ovi tokovi predstavljaju novac koji je nelegalno zarađen, korišćen ili premešten preko državnih granica, često povezan sa organizovanih kriminalom i nezakonitim aktivnostima.
Uticaj nezakonitih finansijskih tokova je, piše u izvještaju, posebno izražen na Balkanu, gdje se procjenjuje da čini oko 6% bruto domaćeg proizvoda regiona, što je značajno više od globalnog prosjeka od 3-5% svjetskog BDP-a.
“Ekonomija Crne Gore nije imuna na ovu zabrinjavajuću tendenciju, s nezakonitim odlivom koji iznosi 4,10% i nezakonitim prilivom koji dostiže 3,95% BDP-a zemlje. Jedan od faktora koji doprinose ovoj ranjivosti je sklonost zemlje prema stranom direktnom investiranju, posebno iz Rusije, Italije i Ujedinjenih Arapskih Emirata”, navodi se.
Izvještaj naglašava dalekosežne posljedice ovih nezakonitih finansijskih tokova, koje prijete razvoju zemlje, narušavaju poslovno okruženje i podrivaju vladavinu prava.
“Zapadni Balkan, uključujući Crnu Goru, tradicionalno je služio kao put za trgovinu drogom, krijumčarenje ljudi i nezakonitu trgovinu. Takođe, nedavna značajna ulaganja u infrastrukturu, pod uticajem kineske inicijative “Pojas i put”, dodatno su zakomplikovala situaciju, djelujući kao katalizator za kapitalne i komercijalne tokove.”
Posebno zabrinjavajuća je “šema državljanstva za investicije” Crne Gore, koja je naišla na oštru kritiku Evropske unije. Ova šema, kako piše, dodjeljuje počasno državljanstvo investitorima, ali EU je više puta savjetovala Crnu Goru da je ukine zbog povezanosti sa pranjem novca i korupcijom.
“Ipak, crnogorska vlada je nedavno postavila nove rekorde u dodeljivanju počasnih državljanstava, što budi sumnje u njihovu posvećenost suzbijanju nezakonitih finansijskih tokova. U periodu od 31. avgusta do 8. novembra 2022. godine, vlada Crne Gore je dodijelila 296 novih državljanstava, od kojih je značajan broj za građane Rusije, Kine i Sjedinjenih Američkih Država”, navodi se u izvještaju.
Ovo pojačava zabrinutost u vezi s potencijalnom zloupotrebom programa “državljanstva za investicije”.
Dodatni rizici, dodaje sem povezani su sa upotrebom nekretnina i poslovnih sredstava za očuvanje i sticanje bogatstva, posebno za pojedince koji pokušavaju prikriti nezakonite prihode, dodaje se u izveštaju.
Poznato je da su ruski oligarsi istorijski investirali u nekretnine širom svijeta. Iako možda nijesu najveći investitori na Zapadnom Balkanu, postoje primjeri polaganja imovine u Crnoj Gori.
Izbijanje rata u Ukrajini u februaru 2022. godine dovelo je do porasta upotrebe nekretnina kako bi se zaštitilo rusko bogatstvo. Neki primjeri, poput prisustva jahte Romana Abramoviča, usidrene u Crnoj Gori, koji je pod sankcijama Velike Britanije i Sjedinjenih Američkih Država, dalje podižu crvene zastave.
Preporučeno
Dok se Crna Gora suočava s ovim izazovima, rješavanje problema nezakonitih finansijskih tokova i poboljšanje transparentnosti u finansijskim transakcijama postaje imperativ, zaključuje se u izvještaju.
