Postrojenje za preradu otpadnih voda u Budvi pušteno je u rad 2014. godine, a danas je opet u fokusu javnosti, jer su pale garancije u iznosu, nešto manje od 30 miliona eura. Od tada danas ovaj projekat, vrijedan oko 60 miliona eura, prate razne priče o finansijskim malverzacijama, sumnjivim poslovima, te upitnim kvalitetom radova. Dok prve dvije pomenute stavke istražuju pravosudni organi, u istinitost trećeg navoda uvjerili su se svi Budvani više puta. Česti kvarovi dovodili su do toga da se otpadne vode izlivaju direktno u more, te su se dešavali ekološki incidenti u jeku sezone.
Kako je sve počelo
Početkom juna 2009. godine Opština Budva je zaključila ugovor sa njemačkom kompanijom “WTE Wasertehnik” iz Esena, za gradnju postrojenja za preradu otpadnih voda. Nakon toga, Vlada je 4. februara 2010. usvojila informaciju o kreditnom aranžmanu za izgradnju postrojenja, nakon čega je Ministarstvo finansija izdalo državnu garanciju u iznosu od 29.250.000 eura. Upravo ova garancija danas je aktivirana i to gotovo deset godina nakon što je izdata.
Kompanija WTE Wasertehnik osnovala je preduzeće “WTE otpadne vode Budve”, a kao izvođač radova je angažovan austrijski EVN.
Nakon potpisivanja novih sporazuma, kojim je uvećan obim radova, ali i cijena, napokon je 2014. godine postrojenje pušteno u rad. I tada počinju da isplivavaju mnogi prljavi poslovi. Predsjednici Opštine iz redova DPS-a, Lazar Rađenović i Rajko Kuljača prihvatili su sve uslove finansiranja postrojenja, a nakon toga prestali da srevisiraju preuzete obaveze.
Nakon gubitka vlasti DPS-a na lokalnim izborima u Budvi, nova opštinska vlast je, pod sumnjom da je sa njemačkim „WTE“ napravljen korupcionaški posao, angažovala za 164 hiljade evra konsultantsku kuću iz Slovenije „Dr Duhovnik“ da izvrši superviziju kompletnog projekta. Po izvršenoj superviziji, slovenačka konsultantska kuća je utvrdila da je u projekat otpadnih voda u Bečićima uloženo „samo“ oko 36 miliona evra, dok je Opština Budva priznala dodatne radove od oko 2,5 miliona evra, što je značajno manje od prvobitno ugovorenih 58,6 miliona. Aktuelna vlast je više puta saopštala da je spremna da plati onoliko koliko je utvrđeno da je utrošeno, a ne koliko njemačko-austrijski konzorcijum traži.
Prvo je uplaćeno 3,5 miliona eura, a samo nekoliko dana nakon toga desio se ekološki incident. Na postrojenju je došlo do kvara, a otpadne vode su završile u moru. Kanalizacija se izlila na dio bečićkog šetališta i plaže, a naročito su „nastradali“ hoteli „Belvi“ i „Montenegro“, u čijim sobama je preko 1.500 gostiju par dana bilo zatvoreno, što zbog nesnosnog smrada, što zbog nemogućnosti kretanja kroz fekalne vode.
Izviđaj počeo 2015. godine
Kako su mediji objavili, Tužilaštvo se 2015. godine počelo da interesuje za ovaj slučaj. Pokrenut je izviđaj, a iz firme “WTE otpadne vode Budve” izuzeta sva dokumentacija.
Zbog sumnje da su oštetili budžet Opštine Budva za osam miliona eura podnijeta je krivična prijava protiv bivšeg predsjednika opštine Lazara Rađenovića, Dragana Vukadinovića iz Budve, ovlašćenog zastupnika firme “WTE Wassertechnik” iz Njemačke, Stjepana Skočajića, izvršnog direktora firme “Biochem Industries”, Gorana Bojanića, izvršnog direktora “Trejd junika”, osnivača ove firme Mirka Latinovića, koji je kasnije dobio status svjedoka saradnika, te Gojka Kapisode. Latinović je u međuvremenu postao svjedok saradnik, dok je Rađenović sklopio sporazum o priznanju krivice.
Oni su se teretili da su zloupotrebom službenog položaja putem pomaganja na organizovan način izgradnjom postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda u naselju Vještice iznad Bečića nanijeli štetu Opštini od oko 8.000.000 eura. Krivična prijava je podnijeta i protiv preduzeća “Trejd junik”, “WTE Wassertechnik” i “Biochem Industries”.
Prema tadašnjim pisanjima medija, istraga je započeta nakon što su članovi skupštinske Komisije za praćenje realizacije projekta tretmana otpadnih voda ukazali na sumnjive poslove navodeći da godinama vlast u Budvi sprječava raspravu o izvještaju Komisije. U izvještaju se jasno navodi da su cijene određenih izvedenih situacija u projektovanju i izgradnji višestruko uvećane.
Garantovali za još 66 miliona eura?
U opštini Budva počekom nedjelje su saopštili da je kompanija WTE najavila da će aktivirati Vladine garancije, zbog čega je predsjednik opštine Marko Bato Carević, obavijestio Specijalno državno tužilaštvo.
Zanimljivo, u opštini je pronađena garancija od čak 66 miliona koju je potpisao tadašnji predsjednik opštine Rajko Kuljača 2010. godine.
“Takva garancija ne postoji u arhivi Opštine, niti ima saglasnost ni Skupštine opštine i Vlade. Riječ je o fiktivnoj garanciji na kojoj smo vidjeli da je zavedena u Opštini. Prijavili smo odmah Specijalnom tužilaštvu da reaguje”, kazao je Carević na konferenciji za novinare.
Da li je bilo propusta, ugrađivanja, finansijskih malverzacija, sumnjivih poslova i lošeg kvaliteta radova, utvrdiće istraga. Ono što je sigurno je činjenica da će zbog ovog projekta građani Crne Gore morati da plate 29,25 miliona eura.
Preporučeno
N.D.L.
Video