Video
Ugovorom je predviđeno da eventualne sporove između državnog preduzeća Monteput i kineskog konzorcijuma rješava jednočlana komisija, čijeg će člana ako ne bude dogovora dvije strane – imenovati predsjednik FIDIC-a (Međunarodna federacija inženjera konsultanata) ili lice koje on imenuje.
Arbitraža
U slučaju arbitraže biće nadležna Arbitražna institucija Švajcarske komore u Cirihu.
Monteput je u januaru izabrao kineski konzorcijum za izvođača radova na drugoj dionici auto-puta od Mateševa do Andrijevice. Njihova ponuda je vrijedna 693,97 miliona eura.
Ova trasa duga je oko 23 kilometra, a finansiraće se iz državnog budžeta, kreditom Evropske banke za obnovu i razvoj (EBRD) u iznosu od 200 miliona eura i bespovratnim sredstvima Evropske unije u iznosu od 150 miliona eura.
Postupku otvaranja finansijskih ponuda prethodila tenderska procedura u skladu sa standardima EBRD-a, koja je obuhvatila evaluaciju tehničkog dijela ponuda otvorenih 31. oktobra prošle godine.
Predviđeno je da maksimalni iznos koji se može isplatiti podizvođačima iznosi 40 odsto od vrijednosti ugovora.
Izvođač će morati da garantuje za dobro izvršenje posla kroz bezuslovnu bankarsku garanciju u iznosu od deset odsto vrijednosti ugovora, odnosno sa 69 miliona eura. Toliko iznosi i avans za drugu dionicu, koji bi zavisno od više uslova, trebalo da se uplati kroz 21 dan nakon što Kinezi dostave bankarsku garanciju.
Navedeno je da je rok za izradu geotehničkog elaborata sa pozitivnom revizijom osam mjeseci, kao i osam mjeseci za geodetske podloge, dok je rok od godinu i dva mjeseca planiran za izradu glavnog projekta građevinskih radova sa pozitivnom revizijom.
Glavni projekat elektromašinskih radova mora uraditi za godinu i po.
Maksimalni iznos obeštećenja za kašnjenje za ključne događaje je dva odsto od ugovornog iznosa. Obeštećenje za kašnjenje radova obračunava se u iznosu od 0,03 prihvaćenog ugovornog iznosa, za svaki dan kašnjenja. Maksimalni iznos obeštećenja za kašnjenje za ključne događaje i cjelokupne radove kumulativno ne može preći sedam odsto prihvaćenog ugovornog iznosa.
Kineski konzorcijum će dokaz o osiguranju morati da dostavi dvije sedmice prije početka radova, dok će polise osiguranja dostavljati 21 dan nakon početka radova.
Tenderski postupak
Podsjećamo da je tenderski postupak započet krajem februara prošle godine i do otvaranja inicijalnih ponuda koje su se sastojale od tehničkog dijela (polovina maja 2025. god) interesovanje je pokazalo deset kompanija i konzorcijuma. Od njih deset, u narednu fazu za dostavljanje finalnih ponuda, koja se sastojala od tehničkog i finansijskog dijela, kvalifikovalo se pet. U postupku do otvaranja tehničkog dijela ponuda u drugoj fazi odustao je jedan konzorcijum.
Otvorene su finalne tehničke ponude četiri kompanije, odnosno konzorcijuma krajem oktobra 2025. godine, od kojih je jedna diskvalifikovana, te njihova finansijska ponuda nije otvorena. Finansijska ponuda konzorcijuma Cengiz-Azvirt iznosila je 735,01 milion eura, ponuda kompanije China Communications Construction Company Limited 724,64 miliona eura, dok je ponuda konzorcijuma POWERCHINA– STECOL – PCCD iznosila 693,97 miliona eura.
Vlada i EBRD su u julu prošle godine potpisali ugovor po kome će se država zadužiti 200 miliona eura za izgradnju dionice auto-puta Mateševo – Andrijevica kroz dvije tranše od po 100 miliona eura, od kojih prva treba da bude dostupna odmah po potpisivanju ugovora, a druga za tri godine od potpisivanja ugovora.
Ugovor o kreditu predviđa rok otplate od 18 godina, uključujući četiri godine grejs perioda, dok će se finansijski uslovi bazirati na standardnim pravilima EBRD-a, a to je varijabilna kamatna stopa euribor plus jedan odsto, naknada za obradu kredita od jedan odsto, 0,5 odsto godišnje na nepovučeni iznos, kao i po 0,125 odsto na iznos kredita u slučaju otkazivanja ili prijevremene otplate.
Jedan od ključnih koridora
U Vladinoj informaciji se navodi da je u skladu sa nacionalnim razvojnim prioritetima, Vlada utvrdila ključne saobraćajne koridore kao osnovu za prostorno i ekonomsko unapređenje države, među kojima je auto-put Bar-Boljare, koji povezuje Luku Bar sa granicom sa Srbijom (Boljare), i koji je dio EU koridora Zapadni Balkan – Istočni Mediteran.
Navedeno je da nastavak izgradnje auto-puta Bar-Boljare (dionica Mateševo-Andrijevica) ima za cilj da na nacionalnom nivou omogući bezbjednije i brže povezivanje nerazvijenog sjevernog i razvijenog centralnog područja Crne Gore, zatim doprinese mogućnosti turističkog razvoja, konvergencije i integracije ovih područja i poboljšanje mobilnosti ljudi i robe. Na regionalnom nivou, očekuje se da će auto-put poboljšati međuregionalnu i međunarodnu povezanost, promovišući na taj način mobilnost ljudi i dobara, regionalnu saradnju i integraciju u EU.
Dionica Mateševo-Andrijevica predstavlja nastavak dionice Smokovac-Mateševo, čime će se sa centralnim dijelom povezati sjevero-istočni dio Crne Gore (Andrijevica, Berane, Rožaje, Gusinje, Plav i Petnjica) koji naseljava oko 12 odsto stanovništva Crne Gore) i koji je najmanje razvijen region, iako se glavni potencijali vezano za planinski turizam, drvopreradu, vodni potencijal i rudno bogatstvo nalaze upravo u ovom dijelu Crne Gore. Takođe, navedeno je da će se izgradnjom dionice Mateševo-Andrijevica stvoriti uslovi za udobniji i bezbjedniji saobraćaj.
Preporučeno
Prioritetna prva dionica auto-puta Bar-Boljare od Smokovca do Mateševa otvorena je svečano 13. jula 2022. godine, a narednog dana je puštena u saobraćaj.
