Kneževićeva biznis hobotnica

Duško Knežević ima jednu od najkomplikovanijih mreža u regionu i šire. Karakteristika većine njegovih brojnih kompanija jeste da imaju jednog ili nijednog zaposlenog, da su u minusu, da je većina na istoj adresi u Ulici Stanka Dragojevića i da većina duguje porez, piše Pobjeda.

Duška Kneževića, i sa takvim poslovanjem, mediji su proglašavali za najbogatijeg Crnogorca.

Tokom tri decenije poslovanja bio je blizak najužem državnom vrhu Crne Gore, hvalio se prijateljstvima sa Đukanovićem, ali je istovremeno ostavio razgranatu mrežu poznanstava i poslovnih interesa sa oponentima vlasti.

Prvi milioni

Početak Kneževićevog biznisa vezan je za poslove u Srbiji, gdje je, nakon završenog fakulteta počeo da radi u beogradskoj kompaniji Jupex u kojoj je, prema navodima nedjeljnika Monitor iz septembra 2010. godine, u devedesetim godinama odigrao ,,ulogu knjigovođe of šor pranja novca“. Sam Knežević je isticao da je prve veće novce stekao uvozom obuće i odjeće iz Italije. No, kompanija ,,Jupex“, čiji je osnivač bila država Srbija i njene službe, nije se samo bavila uvozom tekstila već i nekih drugih bezbjednosno mnogo interesantnijih artikala od, kako se to kaže, ,,strateškog značaja“.

Registracija preduzeća za ,,nespecijalizovanu trgovinu na veliko“ otvara široki spektar mogućnosti. I opcija za ekstraprofit – države i njenih službi, ali još više specijalnih menadžera koji su obavljali te ,,apsolutno legalne“ poslove. Toliko legalne da je Kneževića pominjao čak i hrvatski Nacional govoreći o njemu kao ,,čovjeku za specijalne zadatke“. Hrvatski nedjeljnik navodi, istina bez potkrepljujućih dokaza, da je Knežević ,,pod pokroviteljstvom srpskog DB-a oformio Atlas banku, a njene poslovnice ima u Engleskoj i na Kipru“. U fokus srpske javnosti Knežević je došao tokom afere ,,stečajna mafija“ kada su na vidjelo isplivale brojne mahinacije sa privatizacijom propalih društvenih kompanija. U doba kada se u Crnoj Gori zahuktavala referendumska kampanja, srpski biznismen crnogorskog porijekla morao je da odgovara na neka stečajne mafije i samoubistva u zatvoru njegovog poslovnog prijatelja Mirka Brašnjovića.

“Možda zvuči čudno, ali ponosan sam na to i nikad nijesam osuđivan – kazao je u jednom intervjuu Knežević, komentarišući ,,neugodnost da je 2006. odgovarao na pitanja u vezi stečajne mafije u Srbiji“.

Poslovnice

Iako se ubrzano pogoršavala klima za poslovanje u Srbiji, Knežević je imao mogućnost izbora jer je, kao vješt poslovni čovjek, od samog početka imao niz rezervnih poslovnih projekata, koji će poslije izrasti u glavne poslove i biti oslonac poslovne imperije – u Crnoj Gori, Velikoj Britaniji, na Kipru… Tako je još 1987. osnovao na Kipru svoju prvu firmu Atlas kapital holding, a tri godine kasnije, Atlas grupu iz koje je potekla brojna porodica Atlas firmi. U biznis karijeri Duška Kneževića već pominjana kompanija ,,Jupex“ biće ključni oslonac za stvaranje poslovne imperije. Iako je kompanija ugašena 2003. godine, u analizi privrednih registara se nalazi trag: srpski ,,Jupex“ je 2002. godine osnivač kompanije ,,Jupex -Mont“ u Crnoj Gori.

Knežević se sve više okreće razvijanju poslovne mreže u Crnoj Gori, ali se ne ističe kao vlasnik. Iz sjenke radi brojne preregistracije i kompanija i ovlašćenih lica: ,,Jupex – Mont“ postaje 2004. godine ,,ExpoMont“, a izvršni direktor firme postaje Brankica Bašović, osoba od Kneževićevog povjerenja, koja se danas nalazi u pritvoru, jer je osumnjičena u istrazi koju vodi Specijalno tužilaštvo za organizovani kriminal.

Tek septembra 2005. godine ,,Expo-Mont“ se preimenuje u kompaniju Atlas grupa d.o.o, a istog mjeseca famozni ,,Jupex“ se briše iz registra osnivača, a na njegovo mjesto se upisuje Atlas sistem d.o.o. iz Beograda, da bi se konačno, avgusta 2006. godine, kao osnivač pojavio – Duško Knežević. Tada je bilo jasno da je Knežević prethodno preuzeo kompaniju ,,Expo-Mont“ koju je osnovao njegov drugi partner Vladimir Bjelanović, vlasnik britanske firme ,,Hemagro“. ,,Jupex Mont“ je Kneževićev prijatelj i poslovni partner Bjelanović ugasio i izbrisao iz registra 2008. godine. To, međutim, ne znači da je saradnja ,,Hemagra“ i Kneževića prekinuta. Naprotiv: ,,Hemagro“ je vlasnik udjela u Kneževićevoj Atlas banci. Osim toga, Bjelanovićeva of šor firma sa Tortole i Kneževićeva ,,Fiesta“ sa Mauricijusa zajedno su preuzele četiri i po miliona eura od Crnogorskog Telekoma, pod još neutvrđenim okolnostima. Legalnost tog posla sada ispituje upravo Specijalno tužilaštvo kojim rukovodi Milivoje Katnić.

Kompanije

Zamršeni su, takođe, poslovni kontakti i veze između raznih ,,atlasa“. Tako, na primjer, Atlas grupa koja zapošljava jednu osobu – direktora Filipa Radojevića ima prihode od 29.000 i kapital od milion eura. Ta firma je osnovala Atlas mont fond koji uopšte ne posluje (!), ali i Atlas medija grupu, Atlas invest, Atlas kapital partners, Atlas banku, IBM, fabriku vode Lipovo, Univerzitet Mediteran, Atlas estate Bar, Attik, Mogren hil, RTV Atlas, Atlas medija grupu. Jadranski sajam i Montenegro ekspres, koje je Knežević kupio od države uz blagonaklonost države za tri miliona eura – iako je na računu Sajma bilo oko 2,5 miliona eura i oko 21.000 kvadrata u imovini! – osnovali su Expo invest Budvu, Expo Budvu i Montenegro boat shoe. Nije to sve. Atlas banka i Atlas hotels grupa su osnovale Rekreaturs Budva. Atlas Capital Holding sa Kipra je osnovao Meljine ltd kompleks na Kipru koji je osnovao „Atlas Cap“ u Podgorici, a ta firma je osnovala Meljine kompleks d.o.o. Herceg Novi, koja je kupila bolnicu Meljine i 2017. godine je preuzela.

Od te godine Meljine kompleks, koje su imale jednog zaposlenog – direktora, dobijaju 169 radnika, prihod od 2,3 miliona, rashod 4,8 miliona i kapital od 38,5 miliona eura. Među Kneževićevim preduzećima koja imaju više od jednog zaposlenog spadaju Univerzitet Mediteran sa 101 radnikom, prihodom od 2,2 miliona i kapitalom od minus 3,6 miliona eura. U toj grupi je i Jadranski sajam sa 13 zaposlenih, kapitalom od 19 miliona i prihodom 704 hiljade eura, te Atlas i IBM banka u stečaju. Osim prve kompanije – Atlas Capital Holdinga – na Kipru su osnovane Atlas House, Atlas Trade, Signo B 26 B, Atlas Capital Financial, Atlas Grup, Atlas Investment, Atlas Capital. U njima je zaposlen samo Knežević kao direktor, a u tri od njih je i direktor i sekretar. Sve vrijeme na čelu Atlas grupe, koja je krovna Kneževićeva firma i iz koje je proisteklo 28 firmi, mijenjaju i smjenjuju samo osam osoba – Brankica Bašović, Tomica Knežević, Mirko Perović, Žarko Perović, Filip Radojević, Đorđe Đurđić, Ratko Rakić i Kneževićeva svastika Svetlana Mijatović sa kojom sarađuje još iz perioda „Jupex Mixa“.

Bjelanović

Knežević je preko poslovnog partnera Vladimira Bjelanovića, koji ima udio u Atlas banci, aktivan i u Srbiji u kojoj posluje preko Atlas grupe Beograd, Ekspres Gradine, Centro travela, Centar faktora i Bezistan centra. Bjelanović posluje u Velikoj Britaniji i na Kipru. Krovna kompanija Hemagro je 1999. napravila fuziju sa istoimenom firmom iz Kadifa i poslovala uspješno do 2000. kada je prijavila 124.641 funtu prihoda i 24.737 poreza i profit od 99,9 hiljada funti, te promet od 10 miliona. Kako je teško plaćati toliki porez, već godinu kasnije su prijavili – minus od 40 hiljada funti i ,,uspavali“ kompaniju.

Od tada pa do danas, prijavljuju samo osnivački ulog od 10.000 funti. U međuvremenu, Bjelanović je ugasio Inex produkt i Genex trejd u Britaniji, a aktivne su mu još Health Care Consulting i Trendmoor. Na Kipru su mu aktivne firme Global Power Holding, WB Cypres i Hemagro East LTD. Na toliki broj registrovanih kompanija Bjelanović zapošljava samo četiri osobe – sebe, svoju djecu Predraga i Jelenu i saradnika Azmata Alija. Biće zanimljivo pratiti da li specijalni istražni tim zaista do kraja može sklopiti mozaik biznis hobotnice Duška Kneževića i povezanih lica, navodi se u tekstu Pobjede.