Video
Problem sa realizacijom projekta Vraćenovići ne ogleda se samo u kašnjenju investitora. Agenos je pravo na priključenje dobio nakon što je prvi uplatio naknadu za priključenje, čime je stekao i pravo, ali i obavezu da izgradi trafostanicu „Novi Vilusi“. Upravo ta trafostanica trebalo bi da bude ključna tačka priključenja i za druge energetske projekte u tom području, čija se ukupna vrijednost procjenjuje na više od 200 miliona eura.
Prema informacijama Portala Standard, tri druga projekta, ukupnog kapaciteta većeg od 200 megavata, koji su takođe platili priključenje, trenutno su blokirana jer čekaju izgradnju trafostanice koju je obavezan da realizuje Agenos. Ti investitori trebalo bi da se priključe na isti objekat, a prema ugovornom modelu troškove izgradnje trafostanice Agenos bi trebalo da refundira od CGES-a, uz pripadajuću kamatu i inflaciju.
Tako se kašnjenje jednog investitora ne odražava samo na realizaciju solarne elektrane Vraćenovići, već usporava razvoj više energetskih projekata i investicija vrijednih stotine miliona eura.
Iako je izgradnja solarne elektrane Vraćenovići kapaciteta 87,5 MW i ukupne vrijednosti od 100 miliona eura, jedan od značajnijih projekata u sektoru obnovljivih izvora energije u Crnoj Gori, brojna pitanja i dalje ostaju bez odgovora – od referenci investitora i njegove finansijske snage, do kašnjenja u realizaciji ključne infrastrukture predviđene ugovorom sa Crnogorskim elektroprenosnim sistemom (CGES).
FARMACEUTI U ENERGETSKOM SEKTORU
Prema istraživanju Portala Standard, posebno je zanimljivo da kompanija koja stoji iza AGENOS ENERGY DOO Podgorica, registrovane u Crnoj Gori 2022. godine radi razvoja projekta solarne elektrane, nema prepoznatljivo iskustvo u energetskom sektoru. Štaviše, dostupni podaci ukazuju da je matična kompanija u Turskoj primarno povezana sa farmaceutskom djelatnošću, dok nije moguće pronaći javno dostupne reference koje bi potvrdile realizaciju velikih energetskih projekata.
Agenos je firma u vlasništvu Abidina Gülmüşa, koji je istaknuti turski preduzetnik, najpoznatiji kao osnivač i većinski vlasnik kompanije GEN İlaç ve Sağlık Ürünleri, jedne od najvećih farmaceutskih kompanija u Turskoj koja je listirana na Istanbulskoj berzi.
S obzirom da se firma koja stoji iza Agenosa bavi farmacijom, ovo otvara pitanje na osnovu kojih referenci i kapaciteta je CGES 2024. godine zaključio ugovor sa Agenos Energy o izgradnji infrastrukture za priključenje solarne elektrane, imajući u vidu da iza investitora nije moguće potvrditi ni višegodišnje iskustvo u energetici niti značajne realizovane projekte u toj oblasti.
Portal Standard je, pretragom turskih poslovnih registara, međunarodnih baza podataka i javno dostupnih izvora, utvrdio da o kompaniji Agenos postoji izuzetno malo informacija. Nijesu pronađeni javno dostupni godišnji izvještaji, podaci o realizovanim elektranama, međunarodnim finansijerima, partnerima niti potvrđene reference koje su uobičajene za kompanije koje razvijaju projekte vrijedne više desetina miliona eura.
KAŠNJENJA PO PROJEKTU
Predstavnici kompanija CGES AD Podgorica i “Agenos Energy” – DOO Podgorica, Ivan Asanović i Iva Simonović, potpisali su ugovor 2024. godine o izgradnji infrastrukture za priključenje i priključenju solarne elektrane “Vraćenovići”.
“Puštanje u pogon planirano je 2028. godine, a elektrana će se na prenosnu mrežu priključiti na lokaciji Vilusa gdje će biti neophodna izgradnja trafostanice 220/110 kV koja će biti povezana na postojeću 110 i 220 kV mrežu. Ista trafostanica planirana je kao mjesto priključenja za više elektrana u širem reonu oko Vilusa”, naveli su 2 avgusta 20024 godine na Fejsbuku iz CGES.
No, uprkos optimističnim najavama, prema nezvaničnim informacijama Portala Standard, radovi na izgradnji nove trafostanice Vilusi, koja predstavlja ključni dio infrastrukture za priključenje buduće solarne elektrane, kasne u odnosu na plan aktivnosti definisan ugovorom.
Portal Standard tim povodom obratio se CGES-u, odakle potvrđuju da su evidentirana određena kašnjenja u realizaciji projekta.
“Izgradnja trafostanice na Vilusima dio je Ugovora o izgradnji infrastrukture za priključenje i priključenju, zaključenog između CGES-a i investitora Agenos Energy DOO Podgorica. U okviru projekta investitor realizuje izgradnju solarne elektrane Vraćenovići, dalekovoda Vraćenovići – Vilusi i trafostanice Vilusi”, kazali su za Standard iz CGES.
Kako navode CGES kontinuirano prati realizaciju ugovora u skladu sa dinamičkim planom.
“Trenutno su u toku pripremne aktivnosti, uključujući pribavljanje zemljišta i izradu projektne dokumentacije, pri čemu su evidentirana određena kašnjenja, na koja je investitor upozoren. Investitor je dostavio plan oporavka kojim je zadržan ugovoreni rok završetka projekta. CGES će nastaviti da prati realizaciju ugovora i, u slučaju neopravdanog kašnjenja, preduzeti sve ugovorom predviđene mjere, uključujući i eventualni raskid ugovora”, saopštili su iz CGES-a za Portal Standard.
Preporučeno
