POTOMAK CRNOGORSKOG SAMURAJA MOGUĆI PREDSJEDNIČKI KANDIDAT U SRBIJI: Ko je akademik Radomir Saičić?

Radomir Saičić, univerzitetski profesor i redovni član Srpske akademije nauka i umetnosti (SANU), godinama je već poznat u naučnim krugovima. Podrškom studentskim protestima, kritikama vlasti Aleksandra Vučića i ulaskom na izbornu listu studentskog pokreta, postao je jedno od prepoznatljivih lica političkih promjena u Srbiji.

U nedjelju, 25. oktobra, upravo je Saičić iz izbornog štaba Studentske liste „Studenti pobeđuju“ proglasio pobjedu tog pokreta, poručujući da nijedna prepreka nije veća od volje građana i da nijedna sila ne može trajno nadjačati narod koji je odlučio da uzme sudbinu u svoje ruke.

„Ovo je pobjeda hrabrosti nad strahom, pobjeda nade nad ravnodušnošću, pobjeda vjere da Srbija može i mora drugačije“, poručio je Saičić, pozivajući građane da rezultat proslave mirno i dostojanstveno.

Njegovo obraćanje bilo je više od poruke izbornog slavlja. Akademik koji je tokom karijere radio u laboratorijama i univerzitetskim učionicama sada se našao u poziciji jednog od javnih predstavnika pokreta koji je izazvao ozbiljan politički preokret.

OD HEMIJE DO POLITIČKE SCENE

Saičić je rođen u Beogradu 31. oktobra 1961. godine. Diplomirao je hemijske nauke na Prirodno-matematičkom fakultetu 1983, nakon čega se zaposlio kao asistent. Magistrirao je 1987, a doktorirao 1991. godine. Postdoktorsko usavršavanje završio je 1996. na Institutu za hemiju prirodnih proizvoda pri francuskom Nacionalnom centru za naučna istraživanja u Žif-sir-Ivetu.

Na Hemijskom fakultetu Univerziteta u Beogradu izgradio je akademsku karijeru. Za dopisnog člana SANU izabran je 2012, a za redovnog člana 2018. godine. Dobitnik je više priznanja za naučni rad, među kojima su nagrada za najbolje naučno ostvarenje grada Beograda 2006. godine i medalja Srpskog hemijskog društva za uspjeh u nauci iz 1995. godine.

Njegov politički angažman, međutim, nije počeo tek ulaskom na izbornu listu. Saičić je podržavao studentske proteste i javno kritikovao postupanje vlasti prema demonstrantima, a pažnju je privukao i govorima u kojima je zahtijevao duboke promjene političkog i institucionalnog sistema.

U intervjuu za RTS 20. oktobra 2026. godine govorio je o potrebi uspostavljanja pravne države, transparentnosti javnih ugovora i zapošljavanja na osnovu znanja i stručnosti. Ocijenio je da su Srbiji potrebne promjene koje prevazilaze puku smjenu vladajuće garniture.

Njegove kritike odnosile su se na korupciju, funkcionisanje institucija, upravljanje državnim investicijama i političku kontrolu javnog sektora. Istovremeno je govorio o potrebi promjena u obrazovanju i zaštite životne sredine, uz poruku da država mora prestati da zapošljava ljude prema partijskoj pripadnosti.

Posebno oštar bio je prema vrhu Srpske pravoslavne crkve, kritikujući odnos patrijarha Porfirija prema vlastima.

RUSIJA, KOSOVO I REPUBLIKA SRPSKA: ŠTA JE GOVORIO TOKOM KAMPANJE?

Iako je Studentska lista u prvi plan stavila borbu protiv korupcije, pravnu državu i obnovu institucija, Saičićevi stavovi o spoljnoj politici pokazuju i drugu dimenziju njegovog političkog profila.

Gostujući u emisiji „Oko“ na RTS-u 20. oktobra, govorio je o potrebi održavanja „produktivnih odnosa sa Rusijom“, navodeći istorijske veze dvije zemlje i značaj Rusije za energetsku sigurnost Srbije.

Voditelj Gorislav Papić otvorio je i pitanje sankcija Rusiji, ali Saičić nije dao direktan odgovor na to pitanje, već je razgovor usmjerio na antifašističko nasljeđe i Kosovo i Metohiju.

Kada je riječ o Kosovu, Saičić je bio izričit. Za njega je riječ o „privremeno okupiranoj teritoriji“, a smatra da Srbija treba diplomatski da se bori za očuvanje teritorijalnog integriteta, istovremeno obezbjeđujući kvalitetnije uslove života za Srbe koji tamo žive.

Odbacio je optužbe da studentski pokret nema dovoljno patriotizma, podsjećajući da studenti nijesu potpisali Vašingtonski i Briselski sporazum niti prihvatili francusko-njemački plan. Kritikovao je i poteze vlasti u vezi sa dinarom, energetikom, Gazivodama i registarskim tablicama.

„Rusija se više zalagala za teritorijalni integritet Srbije na Kosovu i Metohiji nego ovaj režim“, poručio je Saičić tokom gostovanja na RTS-u.

Njegovi stavovi obuhvataju i Republiku Srpsku. Tokom kampanje naglašavao je da su Srbija i Republika Srpska povezane zajedničkim nacionalnim identitetom, ističući da budućnost Republike Srpske vidi kao neodvojivu od budućnosti srpskog naroda.

Takva kombinacija antikorupcijske retorike, nacionalnih stavova o Kosovu i podrške bliskim odnosima sa Rusijom daje osnov za ocjenu da Saičić pripada konzervativnijem i nacionalno orijentisanom dijelu političkog spektra.

PORODIČNE VEZE SA LEKSOM SAIČIČEM, CRNOGORSKIM SAMURAJEM

Pored akademske karijere i političkih stavova, dodatnu pažnju privukla je priča o navodnoj porodičnoj vezi Radomira Saičića sa Aleksandrom Leksom Saičićem, crnogorskim ratnikom čije je ime ostalo upamćeno po legendi o dvoboju sa japanskim samurajem tokom Rusko-japanskog rata.

Aleksandar Lekso Saičić rođen je 1873. godine u Vinickoj, u Vasojevićima, na prostoru današnje Crne Gore. Njegov životni put vodio ga je od školovanja na Cetinju i vojne obuke u Beogradu do službe u ruskoj vojsci, gdje se našao u vrijeme Rusko-japanskog rata, koji je počeo 1904. godine.

U crnogorskoj istorijskoj tradiciji i narodnom predanju posebno mjesto zauzima priča o njegovom dvoboju sa japanskim ratnikom. Prema predanju, tokom rata između Rusije i Japana predloženo je da se iz svake vojske odredi po jedan borac koji bi se sukobio u dvoboju. Lekso Saičić navodno se dobrovoljno prijavio i izašao pred japanskog ratnika, nakon čega je uslijedio dvoboj sabljama u kojem je, prema priči koja se prenosi generacijama, pobijedio protivnika.

Nakon povratka u Crnu Goru, Lekso Saičić dobio je priznanja za vojnu službu i nastavio život u domovini. Preminuo je 1911. godine, u 38. godini, nakon što je, prema biografskim zapisima, povrijeđen pokušavajući da pomogne u odbrani dvora na Cetinju tokom požara.

Njegovo ime ostalo je simbol ratničke hrabrosti, a priča o dvoboju sa japanskim samurajem postala je jedan od najpoznatijih motiva u predanjima o crnogorskim ratnicima koji su se borili daleko od svoje zemlje.

Upravo zbog takve simbolike, navodna porodična veza sa Leksom Saičićem otvorila je dodatnu pažnju tokom kampanje Radomira Saičića.

Međutim, tvrdnja da je akademik direktni potomak čuvenog ratnika postala je predmet javnog spora. Beogradska „Politika“ objavila je tekst u kojem osporava takvu vezu, navodeći podatke o porodičnim linijama i imenima predaka. U medijskim izvještajima pojavili su se i zahtjevi da se srodstvo potvrdi dokumentacijom, umjesto da se zasniva na tvrdnjama iz javnog prostora.

Sama razlika u imenima predaka nije dovoljna da se isključi svaka mogućnost daljeg srodstva, ali ni tvrdnja o direktnom potomstvu ne može se smatrati dokazanom bez odgovarajuće dokumentacije, poput matičnih knjiga i drugih pouzdanih istorijskih izvora.

MOŽE LI SAIČIĆ BITI KANDIDAT NA PREDSJEDNIČKIM IZBORIMA?

Nakon izbornog rezultata Studentske liste i Saičićevog istupanja u ime pokreta, otvara se pitanje da li bi mogao da preuzme još značajniju političku ulogu, uključujući moguću kandidaturu na narednim predsjedničkim izborima u Srbiji.

Za sada nema javne potvrde da je Saičić kandidat za predsjednika, niti da su studenti ili rukovodstvo pokreta donijeli odluku da ga podrže za tu funkciju. No, njegov javni profil i istaknuto mjesto u kampanji daju povod da se razmatra kao potencijalno ime u budućim političkim kalkulacijama.

Njegove prednosti mogle bi biti akademski ugled, prepoznatljivost stečena tokom protesta i profil kandidata koji nije izrastao iz klasičnih partijskih struktura. Kao univerzitetski profesor i član SANU, mogao bi predstavljati drugačiji tip političkog kandidata od ljudi koji su decenijama prisutni na stranačkoj sceni.

S druge strane, njegove poruke o Kosovu, Rusiji i srpskom nacionalnom pitanju mogle bi ga učiniti posebno zanimljivim biračima konzervativnijeg i nacionalno orijentisanog opredjeljenja.

Saičićev uspon zato bi mogao biti važan i izvan njegove lične političke karijere. On pokazuje da se nakon studentskih protesta na političkoj sceni Srbije otvara prostor za ljude koji nijesu tipični partijski lideri, ali imaju dovoljno javnog autoriteta da postanu nosioci šire političke mobilizacije.