Osim redovnih poreza, doprinosa, akciza, koncesija i prireza, preduzeća u Crnoj Gori plaćaju još 810 vrsta naknada i 655 vrsta taksa, definisanim aktima na državnom nivou, kao i još 170 taksa i naknada koje su usvojile opštine svojim odlukama. To je pokazao Izvještaj o parafiskalitetima u Crnoj Gori kojeg je juče predstavila Unija poslodavaca, a kojeg su uradili njen tim i pravni ekspert profesor Đorđije Blažić,pišu Vijesti.
Unija poslodavaca naredne sedmice će na svom sajtu objaviti kompletan izvještaj kao i registar svih parafiskalnih dažbina (naknade, takse,…), koje su obuhvaćene nekim od 4.319 pravnih propisa (zakoni, podzakonski akti, opštinske odluke,…) kojim se uvode ovi nameti.
Blažić je kazao da se ovi parafiskalni nameti uvode nekontrolisano, različitim pravnim aktima, kao i da je dovedena u pitanje njihova legalnost. On je naveo da su analizirali preko 30 hiljada stranica dokumenta, ali da ne vjeruje da su otkrili sve dažbine koje crnogorski javni sektor naplaćuje ili može naplatiti od privrede i građana, i da je ubjeden da to niko ne može uraditi.
Prema riječima Blažića, nomotehnika (pisanje pravnih akata) u Crnoj Gori postaje problematična, kao i da postoji deharmonizacija, odnosno neusklađenost propisa.
“Nema organa koji vrši stručni nadzor nad harmonizacijom propisa. Svako ministarstvo postalo je država za sebe. Skupštine su postale mašina za dizanje ruku, a tako usvojeni akti postaju problem za administraciju, koja treba da ih sprovede, i za poreske obveznike“, kazao je Blažić.
On je naveo da se novčane obaveze mogu nametati samo zakonima i odlukama opštinskih skupština, a da je sve drugu suprotno Ustavu.
“Nemamo slobodnu sferu života za koju država ili lokalne samouprave nijesu uvele neku dažbinu. Pitanje je da li su sve one neophodne i da li oni koji ih plaćaju dobijaju kvalitetnu uslugu za njih“, naveo je
Blažić.
On je predložio da se uradi harmonizacija propisa i pojmovnik kojim bi se definisalo šta znači neka dažbina i zašto se naplaćuje i da se preispita njihovo postojanje.
Dio izvještaja je i anketa sa 300 poslodavaca, a član tima Unije poslodavaca Mirza Mulešković, kazao da 85 odsto njih smatra da je opterećenje privrede parafiskalitetima veliko. Da se ove dažbine povećavaju iz godinu u godinu smatra 47 odsto ispitanika, a 48 odsto da su iste. Većina smatra da oni predstavljaju barijeru u poslovanju i za otpočinjanje biznisa, kao i da vlasti ne uključuju privredu u donošenje propisa kojim se uvode te dažbine.
Mulešković je kazao da su privrednioci istakli primjere dvostruke i trostruke naplate dažbina po istom osnovu. On je naveo i da svega tri od 23 opštinska socijalna savjeta uključuju predstavnike privrede u razmatranje odluka koje se odnose na poslovanje.
On je naveo da privrednici, naročito mala i srednja preduzeća ne mogu ni pratiti donošenje raznih propisa kojima se uvode nove ili povećavaju postojeće takse i naknade, niti ih mogu sve plaćati što ih tjera u sivu ekonomiju.
Opštine prosječno imaju 170 vrsta svojih taksa i naknada. Najmanje ima Šavnik samo” 122, a zatim Danilovgrad 126. Najviše imaju Pljevlja čak 226, a slijede Nikšić 218, Podgorica 206…
Preporučeno
Unija poslodavaca će Vladi poslati 12 preporuka kako bi se uveo red u naplatu parafiskalnih dažbina i smanjilo opterećenje privrede.
Predlažu da se preispitaju postojeće dažbine i njihov iznos, da se ubuduće naknade i njihovi iznosi utvrđuju samo zakonom a ne nikako uredbama, da se definišu pojmovi parafiskaliteta kako ne bi dolazilo do preklapanja, da se uvede sistem praćenja naknada i taksa koje uvode opštine, da se rješi problem deharmonizacije kako ne bi bilo skrivenih naknada, da se naknade na državnom novou urede kao i administrativne takse, da se ujednače termini kako bi se iz legislative izbacili nejasni pojmovi kao dažbina ili prihod, da se što prije omogući primjena Zakona o komunalnim djelatnostima, da se uvede veće učešće privrednika u donošenju propisa, da se uradi analiza kako bi se izbjeglo dvostruko plaćanje istih nameta, razmotri visina opterećenja imajući u vidu djelatnost,…
Predsjednica Unije poslodavaca Svetlana Vuksanović, otvarajući jučerašnju konferenciju, saopštila je da je prošlo vrijeme floskula i praznih obećanja i da očekuje od donosilaca odluka da priznaju propuste i pomognu u pronalaženju mjera koje će pomoći privrednicima.
Predstavnik Međunarodne organizacije rada (MOR) Markus Pilgrim, kazao je da vlada ne smije da potcijeni važnost povoljnog poslovnog okruženja, da mora da razgovara sa asocijacijama privrednika kada namjerava da donosi odluke koje se tiču njih, kao i da ne treba voditi računa samo o ukupnom iznosu svih nameta, već i o potrebi i složenosti svake dažbine.
Zbir ovih nameta i do 295.000€
Prema analizi Unije poslodavaca i primjerima iz prakse, firma sa manje od pet radnika godišnje za razne takse i naknade godišnje plati 1.726 eura što joj u prosjeku predstavlja 11,28 odsto svih troškova. Time zbir spornih taksi i naknada čini iznos koji je veći od direktnih poreza.
Preduzeće koje ima između pet i 19 radnika za ova parafiskalna opterećenje godišnje plaća u prosjeku 6.385 eura, što predstavlja 8,19 odsto ukupnih troškova. Za firme sa 20 do 99 radnika iznos za ove dažbine prosječno vrijedi 111.885 eura, a kompanije koje imaju više od 99 radnika za parafiskalne namete prosječno godišnje plate čak 295.846 eura.
Video