Video
Vlasnik firme Promist, koja uvozi vještačko đubrivo preko Albanije i Crne Gore, imućni je srpski biznismen Nebojša Petrić, blizak Vučićevom SNS-u.
Kompaniju “Promist d.o.o.” za trgovinu na veliko hemijskim proizvodima osnovao je krajem novembra 2002. Prema pisanju portala Nova.rs 2012. politički pribjegava SNS-u kada i počinje njegov vrtoglavi poslovni uspjeh.
Jedan je od vlasnika i kompanije Galens d.o.o. koju su 2004. osnovali braća Aleksandar i Bojan Galić, dok Petrić preko firme svoje supruge Sanje 2014. postaje suvlasnik.
Bliski mu i Vučić i Dodik
Javnost u Srbiji povezivala je kompaniju i sa Republikom Srpskom i Miloradom Dodikom, sumnjajući da iza nje stoji kapital iz RS. Galensovu “Pupinovu palatu” u Novom Sadu Novosađani nazivaju Dodikovom palatom, upravo zbog insinuacija da je zapravo aktuelni predsjednik RS pravi investitor.
Petrić ima i druge biznise pa se tako bavi i građevinom a njegov projekat “Novi Sad na vodi”, izazvao je buru u javnosti, te proteste u tom gradu. Njegova supruga postala je poznata javnosti nakon što je objavljeno da je na Fruškoj gori kupila 205 parcela, dijelom u sklopu samog Nacionalnog parka.
Portal Nova.rs je u serijalu tekstova “Pljačka godine”, pisao o tome kako je kompanija za svega nekoliko godina od prosječne firme, prerasla u giganta čije investicije se danas broje u milijardama.
Za to su im kažu bile potrebne samo dobre političke veze i prijatelji na pravim pozicijama.
Podsjetimo, Antena M juče je objavila da su kamioni koji prevoze vještačko đubrivo iz luke Drač bili zadržani na terminalu Zetatransa radi skenera, koji na kraju nije obavljen već su kiperi pušteni da idu dalje za Srbiju. Zemlja porijekla đubriva je Turkmenistan, a kupac je upravo firma Promist.
Postoje, ipak, sumnje da je posljednjih mjeseci na hiljade kamiona transportovalo vještačko đubrivo porijeklom iz Rusije preko naše zemlje, uprkos sankcijama EU kojima se pridružila i Crna Gora, što je prvobitno objavila Pobjeda.
Takva dva kamiona, sa vještačkim đubrivom ruskog porijekla, zaustavljena su prekjuče na crnogorskoj granici ali njihova sudbina zasad nije poznata.
Osim vještaćkog đubriva, Srbija je i najveći kupac sirijskih “krvavih” fosfata
OCCRP (Istraživačka organizacija koja se bavi organizovanim kriminalom i korupcijom), u junu je objavila tekst o uvozu fosfata (ključnog sastojka đubriva) iz Sirije u Evropu, koji je kako navode posljednjih nekoliko godina u porastu. U tekstu koji nazivaju “krvavom trgovinom” navode da Sirija ima neke od najvećih poznatih rezervi fosfata a među uvoznicima su Srbija, kao i članice EU Italija, Bugarska, Španija i Poljska. Uvoznik je bila i Ukrajina sve do početka ruske agresije.
Ovih šest zemalja, prema podacima do kojih je došao OCCRP, od 2019. uvezle su sirijskih fosfata u vrijednosti od preko 80 miliona dolara.
Prema njihovim navodima, ta trgovina obogaćuje sirijsku državu, ratne profitere i ljude koji su duboko povezani sa ruskom elitom. Jedan advokat za OCCRP kazao je da to “trgovačka verzija međunarodnog pranja novca”.
Izvoz fosfata pruža ekonomski spas za vladu Bašara al-Asada i usmjerava evropska sredstva ka ključnom partneru Sirije u trgovini fosfatima: ruskom milijarderu Genadiju Timčenku, bliskom prijatelju ruskog predsjednika Vladimira Putina.
Naime, SAD su uvele sankcije sirijskoj vlasti i ruskoj kompaniji, koja izgleda da kontroliše veći dio sirijskog izvoza fosfata – Strojtransgaz. EU je takođe sankcionisala sirijskog Toumeha ali i vlasnika Strojtransgaza Genadija Timčenka. Ipak, ni SAD ni EU izričito ne zabranjuju kupovinu sirijskih fosfata. One zabranjuju poslove sa sirijskim ministrom nafte i mineralnih resursa, koji je zadužen za fosfate.
Zemlje međutim, tvrde da nijesu prekršile sankcije jer sirijski fosfati nijesu izričito zabranjeni i ne rade direktno s osobama pod sankcijama.
Tako, evropske kompanije plaćaju zamršenu mrežu fiktivnih firmi i posrednika da kupuju sirijske fosfate.
U Srbiji, kako navodi OCCRP – najvećem kupcu sirijskih fosfata u Evropi posljednjih godina, jedan od uvoznika bila je jedna bivša kozmetička kompanija. Prema pisanju OCCRP srpski poslovni registar pokazuje da je kompanija uvezla proizvode u vrijednosti od 26,9 miliona dolara iz Sirije 2021. godine, ali nije precizirano o čemu se radi.
Preporučeno
„Sirijski fosfati su veoma krvavi, ne samo zbog sukoba u Siriji, već i zbog onoga što se dešava u Ukrajini“, rekao je Glen Kurokava, analitičar fosfata prenio je OCCRP.
