Video
Izvjesno je da crnogorski građani sada izdvajaju više novca za istu količinu proizvoda nego što je to bio slučaj prije povećanja opšte stope PDV-a i akciza, koje je stupilo na snagu 1. januara, ocijenio je za Vikend novine ekonomski analitičar Vasilije Kostić.
Preporučeno
Komentarišući efekte primjene novih mjera fiskalne konsolidacije, Kostić kazao da rast PDV-a za dva procentna poena i uvođenje novih, kao i povećanje nekih postojećih akciza u najvećem broju slučaj eva dovode do rasta maloprodajnih cijena proizvoda na koje se odnose, mada ne i nužno.
“Možda je najpreciznija formulacija da postoji vrlo visok stepen vjerovatnoće da će doći do rasta maloprodajnih cijena tih proizvoda. To, kao što znamo, utiče na sniženje standarda građana pod uslovom da ne dođe proporcionalno do rasta njihovih dohodaka što je malo vjerovatno u ovom slučaju” smatra Kostić.
Prema procjenama koje je Vlada uradila tokom prošle godine, primjena nove stope PDV-a od 21 odsto trebalo je da dovede do rasta cijena do 0,9 odsto, dok je Svjetska banka prognozirala da će poskupljenje iznositi 0,5 odsto. Još nema zvaničnih podataka o tome koliko su maloprodajne cijene u marketima zaista poskupile, a prema nezvaničnim izvorima poskupljenja u nekim trgovinama su i do dva odsto.
Govoreći o uvođenju novih akciza, Kostić je istakao da je riječ o jednom od najstarijih poreskih oblika koji donosi izdašne prihode, te da mu zbog toga vlasti često pribjegavaju.
S obzirom na nedavno znatno povećanje akciza na bezalkoholne napitke, očekuje se i da će na ovom tržištu doći do povećanja trgovine u sivoj zoni.
Akcize na gazirana pića među tri najviše u Evropi
Istovremeno povećanje akciza i PDV-a dovelo je u zabunu veliki dio potrošača, koji su poskupljenje akciznih proizvoda tumačili obračunom nove poreske stope. U prilog tome govori polemika koju su na društvenim mrežama vodili građani. Oni su bili izuzetno aktivni komentarišući poskupljenja, uključujuci i rast maloprodajne cijene najpoznatijeg svjetskog pića CocaCole, koja se kao gazirano piće ubraja u akcizne proizvode.
“Formiranje maloprodajne cijene proizvoda vrši se na način da se na cijenu proizvoda dodaje iznos akcize, a na tako dobijeni iznos se onda obračunava PDV kao krajnja stavka”, objašnjava Kostić.
Zanimljivo je da su akcize na gazirana pića, poslije povećanja na 20 eura po hektolitru, među tri najviše u Evropi. Višu akcizu na gazirana pića sa dodatkom sećera od Crne Gore imaju samo Norveška i Finska, zemlje sa višestruko boljim standardom života građana.
