Video
Odbjegli biznismen Duško Knežević, koristeći botove, lažne profile i lajkove, koji su vještački kreirani ili kupljeni preko online prodavnica, zloupotrebljava vlastiti Instagram profil da bi prikazao javnosti da ima mnogo veću popularnost i broj podržavalaca nego što je u realnosti, zaključak je Digitalnog forenzičkog centra (DFC) koji djeluje u okviru ugledne nevladine organizacije Atlantski savez, piše Pobjeda.
Preporučeno
Analiza Instagram profila @dkatlas, u koju je redakcija tog lista imala uvid, nedvosmisleno otkriva mehanizme i prezentuje više primjera kako je Knežević i njegov kompjuterski tim manipulisao popularnošću objava na Instagramu u cilju podizanja političkog uticaja odbjeglog biznismena.
Iz DFC naglašavaju da su, nedugo nakon pojave ,,sajtova za popularnost” marketing kompanije i stručnjaci razvili svoje alate za provjeru „kvaliteta” i vjerodostojnosti pratilaca i lajkova kako bi spriječili da budu prevareni i plate za marketing usluge lažne influensere.
Za skroman novčani iznos danas preko sajtova tipa fakelikes.info možete provjeriti ,,kvalitet“ Instagram ili Facebook influensera, tj. broj realnih i aktivnih profila koji ga prate i lajkuju, u odnosu na broj profila koji su vještački kreirani i kupljeni preko raznih online prodavnica ističe se u analizi Digitalnog forenzičkog centra.
,,Slučaj D. K.“ otvoren je kada su kompjuterski stručnjaci DFC-a uočili anomaliju koja se u decembru pojavila na Instagram profilu odbjeglog biznismena, za kojim je raspisana Interpolova potjernica.
Na fotografiji od 14. decembra 2018. godine, negdje kada se i zahuktala afera ,,koverat“, Duško Knežević pozira u Londonu noseći crnu poslovnu tašnu, odajući utisak da tek ide ili se možda vraća sa nekog važnog sastanka u britanskom parlamentu. Na toj fotografiji Knežević je ,,sakupio“ 156 lajkova. No, dan kasnije, odnosno za manje od 24 sata, pojavljuje se 2.130 lajkova.
“Za nas koji se bavimo društvenim mrežama jasno je da do ovakvih skokova u broju lajkova ne dolazi u 24 časa, i to je bio ,,alarm“ za detaljniju pretragu”, ističe se u analizi, uz komentar da je Kneževićev profil klasičan primjer zloupotrebe bot profila kako bi se napravila lažna predstava o podršci i popularnosti.
“U stvari, posrijedi je obična trgovina bot profila i novinarska neodgovornost, da se prenose neprovjereni podaci, kako je bio slučaj sa portalima slobodacg.me i in4s.net” zaključuju u DFC-u, uz skenirani prikaz naslova vijesti na pomenuta dva portala: „Knežević popularniji od predsjednika: Duška na Instagramu prati skoro 40.000 ljudi više nego Mila“.
Upravo je to ponukalo DFC da odrade detaljniju analizu ,,slučaja D. K.“ koji se, osim sporadičnih i kontrolisanih pojavljivanja na televiziji, odlučio upravo za Instagram kao kanal za svoju glavnu političku komunikaciju prema javnosti.
U analizi se, takođe, obrađuje takozvana „stopa aktivnosti“ (engagement rate ER), koja predstavlja ukupan broj ljudi koji komentarišu, odnosno lajkuju post u odnosu na ukupan broj pratilaca. U slučaju profila Duška Kneževića, ,,kada se uklone bot nalozi koji komentarišu i lajkuju sadržaj, ostaje tzv. ‘prava stopa aktivnosti’ (real engagement rate real ER), koja iznosi svega 0.5 odsto i predstavlja komentare i lajkove pravih naloga, odnosno ljudi.
“Kada je riječ o pratiocima, u trenutku analize bilo ih je 60.772, međutim negdje između 5.100 i 11.300 su zapravo aktivni nalozi. Takođe, od prosječno 2.960 lajkova po postu na posljednjih 12 postova, 2.667 (90 odsto) su lajkovi sa bot profila, odnosno lažni lajkovi”, konstatuje se u analizi.
Upoređivanje sa drugim profilima još više otkriva zloupotrebe.
U poređenju sa nalozima sličnog broja pratilaca, nalog @ dkatlas ima 4.9 puta manju „stopu aktivnosti”. Kako kažu sa sajta fakelikes.info, ukoliko nalog ima barem dva (2) puta manju stopu aktivnosti nego nalozi sa sličnim brojem pratilaca, onda se najvjerovatnije radi o lažnim nalozima i pratiocima.
U DFC-u ističu i da na postu od 24. maja „DK AT THE BRITISH PARLIAMENT at the panel on Western Balkans” dominiraju lažni komentari, čak 93.1 odsto, ,,što se može i vidjeti pukim pregledom sekcije komentari ispod fotografije“. Gotovo je identična situacija sa svim ostalim postovima na analiziranom profilu, bilo da se radi o lajkovima ili komentarima.
Analizirani profil Duška Kneževića je samo jedan od primjera mogućnosti kupovine pratilaca, broja lajkova, broja pregleda video sadržaja.
