Sistem parafiskalnih nameta na sjeveru Crne Gore karakteriše brojnost i kontinuiran rast.
To su neki od nalaza istraživanja poslovnog ambijenta koje je za potrebe CEES-a sprovela agencija DeFacto Consultancy, i predstavila na radionici održanoj u Kolašinu u okviru projekta “Ekonomski razvoj opština sjevera: Kako do veće razvijenosti kroz reformu nameta?“. Istraživanje je sprovedeno tokom aprila 2026. godine na uzorku od 100 preduzeća iz 13 opština sjevernog regiona.
“Čak 61,7 odsto preduzeća ističe da su se nameti u posljednje tri godine povećali, dok 86,6 odsto smatra da su nameti direktno ili indirektno uticali na investicione planove. Istovremeno, 60 odsto privrednika smatra da visoka opterećenja fiskalitetima i parafiskalitetima (takse, naknade, članarine..) podstiču poslovanje u sivoj ekonomiji, a 65 odsto njih smatra da su visoki fiskalni i parafiskalni nameti tokom posljednjih godinu dana ograničili njihovu mogućnost zapošljavanja novih radnika”, navodi se u saopštenju CEES-a.
Koordinatorka projekta iz CEES-a Nina Vujošević kazala je da unapređenje poslovnog ambijenta predstavlja jedan od ključnih preduslova za zaustavljanje negativnih demografskih trendova i ubrzanje ekonomskog razvoja sjevera Crne Gore.
“Mikro i mala preduzeća čine gotovo 99 odsto privrede sjevernog regiona. Njihov razvoj direktno utiče na otvaranje novih radnih mjesta, zadržavanje stanovništva i jačanje fiskalnih kapaciteta lokalnih samouprava. Zato je važno da se odluke o uvođenju novih ili povećanju postojećih nameta zasnivaju na procjeni njihovog uticaja na poslovanje privrede“, kazala je Vujošević.
Ona je navela da je analiza CEES-a pokazala da povećanje pojedinih taksi i naknada ne dovodi nužno do rasta budžetskih prihoda opština, te da je potrebno uspostaviti sistemski pristup reformi parafiskalnih nameta na lokalnom nivou.
Državna sekretarka u Ministarstvu regionalno-investicionog razvoja i saradnje sa nevladinim organizacijama Mirsada Bošnjak predstavila je aktivnosti Ministarstva usmjerene na unapređenje konkurentnosti sjevera Crne Gore i poslovnog ambijenta.
“Kontinuirano radimo sa lokalnim samoupravama na unapređenju uslova za poslovanje i privlačenje investicija. Istraživanja pokazuju da je ocjena poslovnog ambijenta poboljšana na 3,05 i nastavićemo da radimo na njegovom daljem poboljšanju“, kazala je Bošnjak.
Predstavljajući rezultate istraživanja, izvršni direktor DeFacto Consultancy Slaven Živković istakao je da privrednici kao najveće izazove vide rast parafiskalnih opterećenja, nedovoljnu predvidivost propisa i složene administrativne procedure.
“Čak 61,7 odsto ispitanika navodi da lokalne samouprave povremeno mijenjaju naknade bez prethodne najave ili konsultacija sa privredom, dok 80 odsto smatra da bi smanjenje i racionalizacija parafiskalnih nameta pozitivno uticali na njihov razvoj u naredne dvije do tri godine“, kazao je Živković.
Učesnici radionice saglasili su se da su predvidiviji regulatorni okvir, efikasnije administrativne procedure i snažniji dijalog između privrede, lokalnih samouprava i državnih institucija neophodni za stvaranje povoljnijeg poslovnog ambijenta i održiviji ekonomski razvoj sjevera Crne Gore.
Preporučeno
“Radionica je okupila predstavnike opština Kolašin i Andrijevica, državnih institucija, privrede i nevladinog sektora, a realizovana je u okviru projekta „Ekonomski razvoj opština sjevera: Kako do veće razvijenosti kroz reformu nameta?“, koji se sprovodi uz podršku Ministarstva regionalno-investicionog razvoja i saradnje sa nevladinim organizacijama”, zaključili su.
Video