Video
Na ovom mjestu, nedaleko od granice sa Albanijom, već postoji Centar za prihvat stranaca koji traže međunarodnu zaštitu, a može da primi 60 osoba. Otvoren je u ljeto 2020. godine, a izgradnju su finansirale Vlada Crne Gore sa 470 hiljada eura i Evropska unija (EU), koja je iz fondova pretpristupne pomoći (IPA) opredijelila 400 hiljada eura za rekonstrukciju bivše karaule “Božaj” i izgradnju centra.
Po projektnoj dokumentaciji i informaciji koju je Vlada utvrdila krajem marta o realizaciji izgradnje centra, planiran je na 1.012 kvadrata, od čega je 760 predviđeno za glavni smještajni prostor sa jednim spratom, 153 kvadrata za menzu i kuhinju, kao i kancelarije za policijsku administraciju od 100 kvadrata.
“Otvoreni tranzitni prihvatni centar je skup objekata za migrante i tražioce međunarodne zaštite. Objekat treba da ima smještajni kapacitet za 120 migranata i tražilaca međunarodne zaštite u normalnim – a 200 u urgentnim uslovima. Ministarstvo unutrašnjih poslova (MUP) je nosilac obaveza iz pregovaračkog poglavlja 24 – Pravda, sloboda i bezbjednost i obavezuje se da poveća smještajne kapacitete prihvatnih centara Spuž i Božaj. Ukupna vrijednost 1.311.944 eura sa PDV-om. Napominjemo da je Zakonom o budžetu za 2026. godinu odobren projekat ‘Izgradnja Prihvatnog centra za smještaj stranaca’”, ističe se u dokumentaciji.
Vlada je krajem marta ove godine zadužila MUP da izgradnju projekta preda u ruke Ministarstvu javnih radova, koje bi zatim raspisalo tendere i pronašlo izvođače.
Resor javnih radova kojim rukovodi Majda Adžović je početkom aprila raspisao tender za izgradnju centra, dok je projekat uključivao radove na društvenim objektima, ali ne i domovima socijalnog stanovanja. Posao je bio vrijedan 1.427.800 eura, a postupak je poništen, jer na tender koji je trajao do 23. aprila – nije pristigla nijedna ponuda.
Bilo je planirano da radovi na tranzitnom centru traju godinu dana.
Vodu će iz Skadarskog jezera
Centar je planiran uz magistralu Tuzi-Božaj u katastarskoj opštini Hoti, na mjestu na kojem se nalazi vojna karaula sa tri objekta, dok će se rušiti oni koji su dotrajali i nestabilni. Parcela je ukupne površine oko 6.300 kvadrata. Izrada projekta se realizovala kroz “Tehničku saradnju i izgradnju kapaciteta za upravljanje migracijama”, koji je finansirala Delegacija Evropske unije u Crnoj Gori.
Ističe se da je planirano da se centar vodom snabdijeva iz Skadarskog jezera jer se ne može priključiti na gradski vodovod, pa treba obezbijediti i prostoriju za pumpe i opremu za hemijski i biološki tretman radi dobijanja pitke vode. Namjera je da se otpadne vode iz centra biološki prečišćavaju, jer u blizini nema gradske kanalizacije.
“Uređenje terena i saobraćajno rješenje postojećeg stanja se zadržava i predviđa se u sklopu projekta arhitekture parterno uređenje za pristup novoprojektovanim objektima. Parcela odnosno ograđeni prostor karaule je površine 6.313 kvadrata, a teren je uglavnom ravan i u jednom dijelu sa blagim padom. Parcela je uz magistralni put Tuzi-Božaj, a u neposrednoj blizini se nalazi trafo-stanica što je bitno sa aspekta povezivanja budućeg objekta na elektrosistem. U okviru parcele se nalazi plato površine 850 kvadrata gdje je smešten kontejnerski dio otvorenog tranzitnog prihvatnog centra. Na parceli se nalaze i dva postojeća prizemna objekta površine 49 i 80 kvadrata, stražarska kućica, bunker, osmatračnica, antenski stub, rezervoar za pitku vodu, septička jama, prostorija za pumpe, pješačke staze i zelene površine. Elaborat o rušenju postojećih objekata nije predmet ovog projektnog zadatka”, ističe se u projektnoj dokumentaciji.
Planirano je da objekat ima glavni i više sporednih ulaza, dok bi u njemu bila ambulanta, karantin, soba za saslušavanje, tehničke prostorije sa vešerajem, ostava, kancelarija, prijavni pult, smještaj za slabo pokretljive osobe sa pratiocima i porodicom, zajednička kupatila, sobe i dječiju igraonicu. Sa druge strane, prostor menze bi imao prostor za pripremu hrane i toplu liniju, dok bi kancelarije za policiju imale prostor za stražara, trpezariju, tehničku prostoriju za “RACK”, toalete…
Ističe se da prije iskopa treba posjeći žbunje i drveće, a po potrebni skinuti i dio zemljišta.
U dokumentu koji je utvrdila Vlada, ističe se da je za ovaj projekat raspisan tender za izgradnju trafo-stanice vrijedan 54.450 eura, te da je posao krajem prošle godine dodijeljen kompaniji “BB Solar”. Navodi se da su izvođača uveli u posao, dok je posao stručnog nadzora početkom februara ove godine dodijeljen firmi “Geonex”.
Piše i da je za vodosnabdijevanje urađen glavni projekat i njegova revizija, te da je to koštalo 422.885 eura. U septembru prošle godine je potpisan i Memorandum o saradnji između MUP-a i Opštine Tuzi, kojim se obavezuju na dugoročnu saradnju oko vodosnabdijevanja budućeg kompleksa na Božaju. Opština Tuzi je zatim saopštila da je najbliža tačka sa izgrađenim vodovodnim sistemom naselje Drume, ali da su tamošnji kapaciteti ograničeni pa bi ih trebalo širiti.
Dodaje se da je Opština Tuzi bila spremna da pripremi tehničku i drugu dokumentaciju za cjevovod, kako bi se odredili svi tehnički, novčani i pravni detalji tog posla.
“Kako je izgradnja predmetnog objekta otvorenog tranzitnog Prihvatnog centra Božaj (sa elektrodistributivnom i vodovodnom infrastrukturom) jedan od uslova zatvaranja pregovaračkog poglavlja 24, to je neophodno iznaći održivo rješenje. S obzirom na to da su sredstva za izgradnju budućeg Prihvatnog centra na Božaju obezbijeđena u vrijednosti od 1.311.944,42 eura sa PDV-om, MUP je spreman da ovaj projekat ustupi Ministarstvu javnih radova na dalje postupanje, usljed nerealizovanih raspisanih tendera nadležnih službi MUP-a”, navodi se u dokumentu.
Glavni projekat su uradile firme “Rakusam”, “Biro M”, “13. januar”, “Paming”, dok je reviziju radilo preduzeće “Europrojekt”.
Ministarstvo prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine je građevinsku dozvolu za ovaj projekat izdalo u julu prošle godine, pa radove moraju započeti do ljeta 2027. godine – inače će ona prestati da važi.
Centar odnedavno u rukama javnih radova
Vlada je početkom aprila odlučila da izgradnju tranzitnog centra povjeri Ministarstvu javnih radova, pri čemu im je za te svrhe dodijeljeno i 1,31 milion eura.
Prema zaključcima sa te sjednice, MUP je projekat morao da ustupi uz potrebnu dokumentaciju.
Preporučeno
“Zadužuje se Ministarstvo finansija da preusmjeri sredstva i to sa potrošačke jedinice MUP: Realizacija obaveza iz Šengenskog akcionog plana u iznosu od 1.311.944 eura, na potrošačku jedinicu Ministarstvo javnih radova: Rekonstrukcija postojećeg objekta za potrebe administrativnih organa”, ističe se među zaključcima.
