Video
Na današnji dan, 31. oktobra 1851. godine, na Cetinju, preminuo je crnogorski vladika, filozof, epski pjesnik i državnik, Petar II Petrović Njegoš.
Radivoj je rođen 13. novembra 1813. godine, a nakon krštenja dobio je ime Rafael. Petar Petrović je Njegoševo kaluđersko ime, kojim se najčešće i potpisivao, ali je bio poznat u narodu kao vladika Rade.
Zbog školovanje je otišao u Cetinjski manastir, 1825. godine, gdje je napisao prve pjesme. Ubrzo je otišao i u manastir Topolu kod Herceg Novog, gdje je učio italijanski, matematiku, crkveno pjevanje i druge predmete.
Proglašen je za vladiku 20. januara 1827. godine.
Kada je postao vladika, Njegoš je uveo niz promjena u državi. Postavio je temelje moderne crnogorske države, ustanovio izvršnu vlast, senat i organizovao je sudove.
Osnovao je prvu štampariju na Cetinju 1834. godine i podigao prvu školu.
Pored čuvenog “Gorskog vijenca” Njegoš je napisao i filozofski ep “Luča mikrokozma”, spjev “Lažni car Šćepan Mali”, misaone i lirske pjesme. Sahranjen je u maloj kapeli, mauzoleju, na Lovćenu.
“Gorski vijenac” je nešto poput najlepše pjesničke enciklopedije u kojoj su obuhvaćene sve pjesničke forme i svi vidovi crnogorske stvarnosti i istorije.
Djelo koje spada u one izuzetne pooetske tvorevine, u koje kao da se sleglo sveukupno iskustvo čitavih epoha u životu pojedinih naroda i civilizacija, istorijsko, pjesničko i filozofsko. Evo i nekih mudrih Njegoševih stihova:
– Svak je rođen da po jednom umre, čast i bruka žive dovijeka.
– Med za usta i hladna prianja, a kamoli mlada i vatrena.
– Strah životu kalja obraz često.
– Budale su s očima slijepe.
– Oči zbore što im veli srce.
– Kome zakon leži u topuzu, tragovi mu smrde nečovještvom.
– Teško zemlji kuda prođe vojska.
– Svijet je ovaj tiran tiraninu, a kamoli duši blagorodnoj.
– Tvrd je orah voćka čudnovata, ne slomi ga, al zube polomi.
– Crnogorci ne ljube lance.
– Bez muke se pjesma ne ispoja, bez muke se sablja ne sakova!
– Slavno umrite, kad mreti morate.
Preporučeno
