Video
Tokom ljetnjih mjeseci zabilježen je primjetan pad broja registrovanih migranata, a najveći broj onih koji dolaze u Crnu Goru čine državljani Sudana, Egipta i Avganistana, saopštio je u intervjuu za “Dan” Vladimir Đorđiev, šef Misije Međunarodne organizacije za migracije (IOM) u Crnoj Gori.
“Prema najnovijim podacima IOM-ovog sistema za praćenje migracija (DTM), Crna Gora i dalje predstavlja dio šire zapadnobalkanske migracione rute, iako je obim migracionih kretanja znatno manji u odnosu na prethodne godine. Tokom ljetnjih mjeseci zabilježen je primjetan pad broja registrovanih migranata, pa se trenutni mjesečni broj kreće između 100 i 150 osoba”, rekao je Đorđiev u intervjuu za “Dan”.
Đorđiev ima više od 24 godine profesionalnog iskustva na međunarodnom, regionalnom i nacionalnom nivou. Prije dolaska u Crnu Goru bio je šef Misije IOM-a u Azerbejdžanu. Tokom karijere radio je u Jordanu, Keniji, na Filipinima, u Indoneziji, Sjevernoj Makedoniji i Istočnom Timoru, kao i na kratkoročnim angažmanima u Demokratskoj Republici Kongo, Haitiju, Kolumbiji, Peruu, Avganistanu, Panami i Mjanmaru. Magistar je ekonomije i posjeduje međunarodni sertifikat iz oblasti javnih nabavki Ovlašćenog instituta za nabavku i snabdijevanje. Ima bogato iskustvo u međunarodnom humanitarnom radu, upravljanju operacijama i saradnji sa vladama.
Šta pokazuju najnoviji podaci IOM-a o broju migranata koji prolaze kroz Crnu Goru tokom 2026. godine i iz kojih zemalja oni najčešće dolaze?
Prema najnovijim podacima IOM-ovog sistema za praćenje migracija (DTM), Crna Gora i dalje predstavlja dio šire zapadnobalkanske migracione rute, iako je obim migracionih kretanja znatno manji u odnosu na prethodne godine. Tokom ljetnjih mjeseci zabilježen je primjetan pad broja registrovanih migranata, pa se trenutni mjesečni broj kreće između 100 i 150 osoba.
Kao i u ranijim periodima, najveći broj migranata čine odrasli muškarci koji putuju sami i čine oko 90% ukupne populacije. Najzastupljeniji su državljani Sudana (57%), zatim Egipta (13%) i Avganistana (6%).
Većina migranata koji prolaze kroz Crnu Goru dolazi iz zemalja pogođenih ratovima, unutrašnjim ili regionalnim sukobima, političkom nestabilnošću ili teškim socio-ekonomskim uslovima. Takođe, važno je imati u vidu da su migracioni trendovi veoma promjenljivi i da se mogu brzo mijenjati usljed razvoja događaja duž migracionih ruta, promjena u upravljanju granicama, bezbjednosnih prilika u regionu i širih geopolitičkih okolnosti.
Premijer Crne Gore odbacio je mogućnost otvaranja centara za prihvat i povratak migranata iz EU. Može li članstvo u Evropskoj uniji promijeniti poziciju Crne Gore i donijeti nove obaveze?
Pitanja koja se odnose na buduće pravne obaveze koje mogu proisteći iz članstva u Evropskoj uniji najbolje mogu komentarisati nadležni državni organi i institucije uključene u proces pristupnih pregovora.
Da li postojeći prihvatni kapaciteti u Crnoj Gori, uključujući i prihvatni centar u Božaju, mogu odgovoriti trenutnim potrebama i koliko bi dodatnog smještaja bilo potrebno u slučaju novog migrantskog talasa?
U ovom trenutku Crna Gora raspolaže prihvatnim kapacitetima koji omogućavaju institucijama da odgovore postojećem obimu migracionih kretanja.
Procjena potrebe za eventualnim dodatnim kapacitetima zavisi od više faktora, uključujući broj dolazaka, dužinu boravka migranata, regionalna migraciona kretanja, starosnu i polnu strukturu, kao i prirodu mogućeg povećanja migracionih tokova. Zbog toga nije moguće davati precizne procjene o broju dodatnih mjesta koja bi bila potrebna u hipotetičkim budućim scenarijima.
Najvažnije je osigurati fleksibilan i dobro koordinisan sistem koji se može prilagođavati promjenljivim okolnostima, uz dosljedno poštovanje međunarodnog prava, ljudskih prava i dostojanstva svih migranata.
U prethodnim godinama Crna Gora je ostvarila značajan napredak u oblastima upravljanja migracijama, prihvata migranata, borbe protiv trgovine ljudima, upravljanja granicama, registracionih sistema i međuinstitucionalne saradnje, uz podršku međunarodnih partnera, uključujući IOM.
Koje migrantske rute kroz Crnu Goru su trenutno najaktivnije i koliko je duž njih izraženo organizovano krijumčarenje migranata?
Crna Gora i dalje predstavlja dio šire zapadnobalkanske migracione rute koja povezuje migraciona kretanja iz Turske, Grčke i susjednih zemalja regiona. Najaktivnije tačke ulaska u Crnu Goru trenutno su granični prelaz Božaj prema Albaniji, granični prelaz Kula prema Kosovu, kao i područje planine Hajle duž pravca koji vodi sa Kosova.
Migracione rute su dinamične i vremenom se mijenjaju pod uticajem mjera upravljanja granicama, vremenskih uslova, regionalnih dešavanja i širih geopolitičkih okolnosti. Kao i u mnogim drugim djelovima svijeta, krijumčarenje migranata ostaje izazov jer kriminalne mreže često iskorišćavaju osobe koje se nalaze u ranjivom položaju i tragaju za boljim životnim uslovima.
Prema najnovijem izvještaju IOM-a za period od aprila do juna 2026. godine, oko 10% migranata izjavilo je da je prije dolaska u Crnu Goru koristilo usluge posrednika ili krijumčara. Iako taj podatak ukazuje na prisustvo krijumčarskih mreža duž migracionih ruta, obim i način njihovog djelovanja mogu značajno varirati tokom vremena. Efikasan odgovor na krijumčarenje migranata zahtijeva snažnu regionalnu saradnju, razmjenu informacija, koordinisano djelovanje organa za sprovođenje zakona i mjere koje štite migrante od eksploatacije i zloupotrebe.
Šta će se konkretno promijeniti u migracionoj politici Crne Gore nakon ulaska u Evropsku uniju i može li zemlja biti obavezna da prihvata migrante iz drugih država članica?
Najvažnija promjena odnosi se na proces postepenog usklađivanja sa evropskim pravilima i standardima, koji je već u toku kroz proces pristupanja Evropskoj uniji.
To podrazumijeva dalje jačanje sistema upravljanja granicama, procedura azila, vizne politike, upravljanja identitetom, informacionih sistema, povratka i readmisije, kao i saradnje sa evropskim institucijama i državama članicama.
Preporučeno
Migraciona politika Evropske unije zasniva se na saradnji, zajedničkoj odgovornosti i zajedničkim standardima. Pripreme koje Crna Gora sprovodi u ovim oblastima već sada doprinose jačanju nacionalnih kapaciteta, efikasnijem upravljanju migracijama i napretku zemlje na putu ka članstvu u Evropskoj uniji.
