EU, NATO i SAD ključni partneri Zapadnog Balkana

Na konferenciji su učestvovali Milan Jovanović iz Atlantskog saveza Crne Gore i profesor sa Univerziteta Sjeverna Karolina Dimitar Bečev koji su predstavili izvještaj „Prisustvo Rusije u informacionom okruženju Zapadnog Balkana“.

Jovanović je podsjetio da je Atlantski savez Crne Gore jedan od koautora izvještaja kojeg je objavio StratCom, navodeći da je tokom 12 mjeseci analizirano više od 11.000 članaka koje je objavio Sputnjik Srbija.

„Ustanovili smo devet glavnih narativa. Zapad se uglavnom predstavlja u negativnom kontekstu dok je Rusija spasilac i zaštitnik pravoslavlja u regionu. NATO se prikazuje kao agresivna organizacija koja se širi blizu granica Rusije. Sputnjik želi i da prepravlja crnogorsku istoriju, predstavljujući u svojim objavama odluke Podgoričke Skupštine iz 1918. kao legitimne i izraz većinske volje građana“, precizirao je Jovanović.

Rusija, kako je dodao, ne može da se pomiri sa euroatlantskim aspiracijama zemalja regiona i želi da spriječi te integracije.

„Zbog toga je potrebno pojačano prisustvo i EU, NATO-a i Sjedinjenih Američkih Država u narednom periodu, kako bi se spriječio štetan uticaj Rusije ali i Kine“,  kazao je Jovanović.

Bečev je ocijenio da Rusija Balkan posmatra kao „meki stomak NATO-a“, putem kojeg može nauditi Zapadu.

„Politika Zapada je usmjerena na integraciju Balkana u NATO i EU. Rusija nema uspješnu politiku koja bi se tome usprotivila, već samo pravi prepreke šireći uticaj na pojedine lidere i političke partije na Balkanu. Glavni cilj Rusije je usporavanje integracionih procesa“, rekao je Bečev.

Učesnici konferencije saglasni su da Rusija koristi pandemiju korona virusa kako bi ojačala svoje prisustvo na Balkanu, ali ocjenjuju da su druge zemlje uspješnije na tom planu.

„Rusija je pokušala da iskoristi korona virus, ali su drugi to mnogo bolje uradili, prije svih Kina. Rusija nema dobre rezultate unutar svojih granica u borbi protiv virusa i zbog toga nije mogla da plasira takav narativ. Kina je prisutna svuda u svijetu za razliku od Rusije, ali se Peking ne miješa otvoreno u bezbjednosna pitanja regiona, recimo Kosovo. Kina je protiv nezavisnosti te zemlje ali se ne ističe po tom pitanju kao Rusija“, naveo je Bečev.

Prema njegovim riječima, ključni partneri Zapadnom Balkanu u borbi protiv ruskog uticaja su NATO ali prije svih EU.

„Unija mora da pojača ekonomsku pomoć i razvojne projekte za region, jer Rusija na tom planu ne može biti konkurencija. Sa novom ekonomskom krizom koja čeka Balkan nakon pandemije takvo ponašanje EU je neophodno“, poručuje Bečev.

S druge strane, Jovanović smatra da je jačanje medijske pismenosti glavni način za bolju otpornost država na strane uticaje.

„Glavni način za sprječavanje lažnih vijesti jeste medijska pismenost i odličan primjer za to jesu baltičke zemlje koje su medijsku pismenost uvele kao obavezan predmet u škole“, naveo je Jovanović.