Video
Premda se u saradnji sa UNICEF-om u Crnoj Gori od 2013. godine sprovodi kampanja za promociju hraniteljstva, kada se podaci uporede sa onim od prethodnih godina, vidimo da je broj hraniteljskih porodica opao. Naime, 2016. godine bila je 281 hraniteljska porodica, 2017. godine 288, a 2018. godine 281 hraniteljska porodica.
Takođe, da se građani Crne Gore i dalje rijetko odlučuju da usvoje dijete govori podatak da su hraniteljske porodice većinom srodničke.
“U srodničkim hraniteljskim porodicama je na dan 30. novembra 2019. godine bilo smješteno 312 djece ili 85 odsto, dok je 55 djece ili 15 odsto uslugu porodičnog smještaja hraniteljstva koristilo u nesrodničkim hraniteljskim porodicama”, kazali su iz Zavoda za socijalnu i dječju zaštitu.
Kako objašnjavaju, po pravilu djeci najbližim srodnicima smještaj se obezbjeđuje u jednoj hraniteljskoj porodici i “generalno se ulažu maksimalni napori da se djeca, siblinzi, ne razdvajaju, što je u najvećoj mjeri i ostvareno”. “Prema raspoloživim podacima na dan 31.11.2019. godine bilo je evidentirano pet nesrodničkih hraniteljskih porodica koje su ispunile sve uslove propisane za pružanje usluge, a nijesu imale djecu na smještaju”, naveli su iz Zavoda.
Procjenu podobnosti pojedinca ili porodice za pružanje usluge porodičnog smještaja – hraniteljstva vrši nadležni centar za socijalni rad, u skladu sa zakonom.
“Procjena podobnosti vrši se u roku od šest mjeseci, od dana prijema uredno podnijetog zahtjeva. Procjena podobnosti uključuje: uvid u podnijetu dokumentaciju, razgovor sa podnosiocem zahtjeva; razgovor sa članovima porodice podnosioca zahtjeva u kućnoj posjeti i procje nu tokom obuke, koja obuka traje najmanje 30 sati. Procjenjuju se kapaciteti porodice za brigu o djetetu motivacija i senzibilitet potencijalnih hranitelja, skladnost odnosa u porodici i ispunjavanje neophodnih socijalno ekonomskih uslova za prijem djeteta u porodicu”, navode iz Zavoda.
Prema njihovim riječima, za pružanje ove usluge podobna su lica koja djetetu ili mladom licu mogu da pruže sigurno okruženje, da zadovolje njihove razvojne potrebe, očuvaju njihov identitet i uspostave partnerske odnose s biološkom porodicom djeteta i stručnim radnicima centra za socijalni rad.
“Država primjenjuje stroge kriterijume za izbor hranitelja, koji se odnose i na samog hranitelja i na članove njegove porodice. Tako, pružaoci usluge PSH ne mogu biti osobe lišene roditeljskog prava ili čiji su članovi porodice lišeni roditeljskog prava ili poslovne sposobnosti, protiv kojih se vodi istraga ili su pravosnažno osuđene za krivična djela protiv života i tijela, polne slobode, braka i porodice, promet, držanje i uživanje opojnih droga, te osobe koje su na evidenciji lica protiv kojih je određena mjera zaštite od nasilja u porodici, koje boluju od bolesti koje bi mogle štetno djelovati na dijete na smještaju”, naglašavaju u Zavodu.
Ipak, kako bi što veći broj građana podstakla na hraniteljstvo, država hraniteljskim porodicama obezbjeđuje materijalnu i kontinuiranu stručnu podršku.
“Mjesečna naknada troškova smještaja korisnika na porodičnom smještaju hraniteljstvu utvrđuje se u visini troškova smještaja u javnu ustanovu socijalne i dječje zaštite, koju određuje nadležni organ državne uprave, koji troškovi trenutno iznose 250 eura i taj iznos dobijaju hraniteljske porodice za izdržavanje djeteta. U naknadu za izdržavanje djeteta na hraniteljstvu uključuju se troškovi za ishranu, odjeću i obuću, školovanje, održavanje lične higijene, obrazovanje i zadovoljavanje kulturno obrazovnih potreba djeteta”, predočili su u Zavodu.
Naknada za rad hranitelja utvrđuje se u procentu od visine troškova smještaja korisnika u javnu ustanovu socijalne i dječje zaštite, i to 30 odsto za jednog korisnika i 15 odsto za svakog sljedećeg korisnika, kada je na hraniteljstvu više od jednog korisnika, što trenutno za jednog korisnika iznosi 75 eura.
Osim toga, dijete na hraniteljstvu ostvaruje pravo na dodatak za djecu, koji je iznosio 40,86 eura na kraju 2019. godine, a iznosi se usklađuju dva puta godišnje.
“Ministarstvo rada i socijalnog staranja obezbjeđuje odmor i rekreaciju djeci koja se nalaze na porodičnom smještaju-hraniteljstvu u ljetnjem i zimskom periodu u dječjem odmaralištu JU „Lovćen Bečići”. Ukoliko dijete na hraniteljstvu pohađa predškolsku ustanovu, troškove ishrane u predškolskoj ustanovi plaća centar za socijalni rad na čijoj teritoriji je prebivalište djeteta, odnosno hranitelja. Djeci na hraniteljstvu, koja pohađaju osnovnu i srednju školu obezbjeđuju se udžbenici u skladu sa Programom Vlade koji se utvrđuje na godišnjem nivou.
Takođe, Vlada Crne Gore donijela je Program subvencionisanja računa za električnu energiju, koji se odnosi i na djecu bez roditeljskog staranja smještenu u hraniteljske porodice”, dodaju iz Zavoda.
U JU Dječji dom “Mladost” u Bijeloj, prema podacima Zavoda za socijalnu i dječju zaštitu od 30. novembra 2019. godine, uslugu smještaja koristilo je ukupno 81 dijete.
“U strukturi djece smještene u Dječji dom “Mladost” najbrojnija su djeca na uzrastu od 10 do 15 godina, koja čine približno 40 odsto od prethodno navedenog ukupnog broja djece, korisnika ove usluge, evidentirane na dan 30.11.2019. godine. Sljedeća po zastupljenosti su djeca starija od 15 godina, koja čine oko 1/3 djece na smještaju. Dakle, većina djece koja koriste usluge smještaja u JU Dječji dom „Mladost” Bijela su na uzrastu od 10 do 18 godina. U strukturi djece smještene u Dječji dom „Mladost”, djevojčica je 41 ili 50,6 odsto, a dječaka 40 ili 49,4 odsto”, kazali su iz Zavoda.
Preporučeno
Najviše djece bez roditeljskog staranja je evidentirao JU Centar za socijalni za Glavni grad Podgorica i opštine u okviru glavnog grada Golubovci i Tuzi. Naime, 24 djeteta bez roditeljskog staranja iz nadležnosti ovog CSR uslugu smještaja je 30. novembra prošle godine koristilo u Dječjem domu „Mladost”, što čini 29,6 odsto od ukupnog broja djece smještene u ovu ustanovu. Takođe, u nadležnosti ovog centra je i najveći broj djece i mladih bez roditeljskog staranja koji su koristili uslugu porodičnog smještaja hraniteljstva.
