Video
Istraživanje takođe pokazuje da građani više vjeruju policiji (oko 45 osto ) nego pravosudnim institucijama (oko 34 osto ), a negativna percepcija zabilježena je u vezi sa nedavnim slučajem bjekstva osuđenog Miloša Medenice. Podaci pokazuju da 31,1 osto građana ne zna ko je odgovoran, dok su ostali odgovori raspoređeni između policije (21,4 osto ), pravosuđa (25,7 osto ) i ukupnog sistema (15,8 osto ), što jasno ukazuje na nejasno definisane i nedovoljno komunicirane linije institucionalne odgovornosti.
Kako bi se povećalo povjerenje građana/ki u institucije sistema, neophodno je u narednom periodu dodatno usmjeriti napore na unapređenje strateške komunikacije, naročito u kriznim situacijama, što je u proteklom periodu izostalo – zaključak je događaja „(Ne)povjerenje građana u institucije sistema i percepcija rada pravosuđa“, koji je danas Građanska alijansa organizovala u Evropskoj kući u Bijelom Polju.
Iz Građanske alijanse su saopštili da je u uvodnom dijelu događaja prof. dr Miloš Bešić predstavio ključne nalaze istraživanja Građanske alijanse pod nazivom „Povjerenje građana u rad pravosuđa u Crnoj Gori“ .
“Rezultati istraživanje ukazuju na dominantno negativnu percepciju efikasnosti pravosudnog sistema, gdje čak 67,3 odsto građana/ki smatra da su sudovi spori u donošenju presuda u slučajevima teških krivičnih djela, dok svega 11,4 odsto vjeruje da su efikasni, što pokazuje nizak nivo povjerenja u operativnu sposobnost pravosuđa kada su u pitanju najteža krivična djela”, saopštili su iz Građanske alijanse.
Dodatno, kako su kazali, percepcija nezavisnosti sudstva ostaje ograničena, budući da tek 5 odsto ispitanika/ca smatra da su sudovi i sudije veoma nezavisni, dok 25,2 odsto vjeruje da su uglavnom nezavisni, uz istovremeno visok udio onih koji ne mogu da procijene (41,6 odsto), što između ostalog ukazuje i na izražen nivo nesigurnosti i nedovoljne informisanosti građana.
“U širem institucionalnom kontekstu, građani pokazuju veći stepen povjerenja u policiju (oko 45 odsto), nego u pravosudne institucije (oko 34 odsto), što potvrđuje trend da se veće povjerenje daje institucijama koje su direktnije prisutne u svakodnevnom životu građana”, saopšteno je.
Iz Građanske alijanse je saopšteno da posebno značajan segment istraživanja odnosi se na percepciju nedavnih slučajeva bjekstva osuđenih lica, sa fokusom na slučaj Miloša Medenice.
“Podaci pokazuju da 31,1 odsto građana ne zna ko je odgovoran, dok su ostali odgovori raspoređeni između policije (21,4 odsto ), pravosuđa (25,7 odsto) i ukupnog sistema (15,8 odsto), što jasno ukazuje na nejasno definisane i nedovoljno komunicirane linije institucionalne odgovornosti”, saopšteno je.
Istovremeno, kako su naveli, 60,2 odsto građana/ki ocjenjuje saradnju između pravosudnih institucija i Uprave policije kao lošu, dok njih 39,8 % smatra da je ova saradnja veoma dobra.
Nakon predstavljanja rezultata istraživanja uslijedila je panel diskusija u kojoj su učestvovali rukovoditeljka Višeg državnog tužilaštva u Bijelom Polju Katarina Kljajević, sutkinja Višeg suda u Bijelom Polju Sanja Konatar i načelnik Regionalnog centra bezbjednosti „Sjever“ Haris Đurđević.
Komentarišući nalaze istraživanja koji se odnose na percepciju građana/ki o efikasnosti pravosuđa u posljednjih godinu dana, prema kojima 20,8% ispitanika smatra da je došlo do pogoršanja stanja, 18,7 odsto da je došlo do poboljšanja, 35,5 odsto da je stanje ostalo isto, dok njih 25 odsto ne može da procijeni, Kljajević je istakla da sve institucije moraju raditi na jačanju povjerenja, naglašavajući da je percepcija javnosti povezana sa osjećajem pravičnosti i očekivanjem jednakog postupanja pred zakonom.
Ona je takođe ukazala da percepcija ne zavisi samo od ishoda predmeta, već i od informisanosti građana o nadležnostima institucija, uz isticanje da su zakonitost, efikasnost i nepristrasnost ključni faktori koji utiču na povjerenje.
Kada je riječ o konkretnim koracima koje je tužilaštvo preduzelo u cilju povećanja transparentnosti i pravovremenog informisanja javnosti, podsjetila je na novu Komunikacionu strategiju i njen značaj u tom kontekstu.
Govoreći o saradnji, Kljajević je istakla da postoji izvanredna saradnja sa policijom i sudovi, koja se ogleda u redovnim sastancima i razmjeni smjernica.
Upitan da prokomentariše nalaze istraživanja Građanske alijanse, prema kojima oko 45 odsto ispitanika/ca ima povjerenja u rad policije, Haris Đurđević kazao je da Uprava policije kontinuirano prati percepciju građana kroz različita istraživanja, te da u tom pravcu kontinuirano sarađuje sa relevantnim međunarodnim organizacijama.
On je istakao da percepcija javnosti u velikoj mjeri zavisi od vidljivosti konkretnih rezultata rada institucija, kao i da vjeruje da Uprava policije radi dobar posao u pogledu komunikacije sa građanima.
Govoreći o slučaju Balijagić i pitanju propusta i odgovornosti policijskih službenika, u odnosu na provjeru Unutrašnje kontrole, kod 10 policijskih službenika uočene su nepravilnosti, odnosno nezakonitosti u radu što je uzrokovalo pokretanje discplinskih postupaka.
Sanja Konatar osvrnula se na nalaz da dugotrajnost sudskih postupaka i kašnjenje prvostepenih presuda utiče na povjerenje, ističući da percepcija zavisi od iskustva stranaka i načina na koji mediji prenose informacije.
Govoreći o trajanju postupaka, istakla je da se sudovi suočavaju sa velikim brojem predmeta i nedostatkom sudija, te da efikasnost zavisi i od drugih učesnika u postupku. Ukazala je da situaciju dodatno usložnjavaju nerijetke promjene postupajućih sudija ili ukidanje presuda, što dovodi do ponavljanja postupka.
Preporučeno
Konatar je naglasila da u cilju skraćenja trajanja postupka postoji jasno definisan plan rješavanja starih predmeta, kao i prioritetno postupanje u hitnim slučajevima, popunjavanje sudijskih mjesta i implementacija mjera digitalizacije.
