Video
Od 16 predmeta koje je Vlada Italije 1984. ustupila Narodnom muzeju za sada je potvrđeno samo dobro stanje kočijaševe livreje, dok o ostatku muzealija vezanih za sjećenja na Jelenu Savojsku još nema nikakvih validnih informacija.
Preporučeno
Riječ je o predmetima ustupljenim na osnovu Konvencije, koju je, povodom posjete tadašnjeg predsjednika Italije Sandra Pertinija, Kvirinal sklopio sa Narodnim muzejom.
Iz Ambasade Italije u Crnoj Gori Pobjedi je zvanično saopšteno da je riječ o isporuci predmeta na neodređeno vrijeme.
“Sa tehničke tačke gledišta nije u pitanju donacija, jer u suštini vlasništvo nad predmetima pripada Predsjedništvu Republike Italije”, saopšteno je iz Ambasade.
Čekaju rezultate
Iz ambasade Italije je potvrđeno da su nedavno zvanično “zatražili da Muzej ažurira evidenciju o stanju predmeta iz Konvencije”
“Iako je Muzej već potvrdio dobro stanje i pravilnost jednog dijela predmeta, potvrdio je takođe da je i dalje u toku procedura evidentiranja muzejskog materijala i muzejske dokumentacije. Ambasada Italije, kojoj je i Ministarstvo Kulture Crne Gore pružilo maksimalnu saradnju, čeka konačne rezultate o ishodu gore navedenog evidentiranja”, saopšteno je iz Ambasade Italije u Crnoj Gori.
Kočijaševa livreja, kao i većina predmeta vezana za dinastiju Petrović, nalazi se u Muzeju kralja Nikole na Cetinju.
Direktorica tog muzeja Tatjana Jović kazala je za Pobjedu da je “muzej u posjedu akta, odnosno Konvencije o namjeri i uslovima čuvanja predmeta koji su na inicijativu predsjednika Pertinija trebali da budu poklonjeni Muzeju kralja Nikole, ali ne i akta o izvršenoj primopredaji”.
“Razjašnjenje sudbine dijela predmeta navedenih u Konvenciji daće aktuelna revizija svih oblika dokumentacije i muzejskih fondova. Do sada je konstatovano prisustvo šest predmeta inventarisanih pod brojem MKN U 3397 (livreja kočijaša)”, saopštila je Jović.
U ugovoru između generalnog sekretara predsjedništva Republike Italije Antonija Makanika i direktora Narodnog muzeja Milana Jovićevića, u koji je Pobjeda ekskluzivno imala uvid, navodi se da je vlast Crne Gore, prilikom posjete predsjednika Italije Sandra Pertinija, iskazala želju da se za „izložbene potrebe Muzeja na Cetinju stave na raspolaganje neki predmeti u vlasništvu Kvirinala, u vezi sa sjećanjem na Jelenu Savojsku“.
Na to, kako se navodi u ugovoru, dodatno podsjeća i želja tadašnjeg ministra inostranih poslova Đulija Andreotija. Italjansko Ministarstvo finansija i kulturnih dobara, ističe se u ugovoru, dali su pozitivno mišljenje u vezi sa ustupanjem predmeta na neodređeno vrijeme, bez apriornog postavljanja pitanja vlasništva nad dobrima.
“Generalni sekretar Predsjedništva republike Italije povjerava Cetinjskom muzeju na neodređeno vrijeme dobra koja su navedena i obilježena u inventarima palate Kvirinal, prema oznakama na koje se ukazuje u priloženom spisku. Muzej na Cetinju se obavezuje da će dobra na koja se ugovor odnosi koristiti samo za potrebe muzejske izložbe, prema uslovima i na osnovu istih modaliteta koji važe za dobra u čiji kontekst će biti smještena. Cetinjski muzej se obavezuje da će vratiti rečena dobra, ukoliko generalni sekretar Republike Italije bude iskazao potrebu za restitucijom. Ustupanje je besplatno, a ostvaruje se preko Ministarstva inostranih poslova Italije, koje će obaviti potrebne radnje. O predaji dobara će biti napravljen odgovarajući zapisnik koji će potpisati predstavnici cetinjskih muzeja i predstavnici Ministarstva inostranih poslova Italije”, navodi se u ugovoru između Makanika i Jovićevića, koji je sačinjen u julu 1984. godine.
Jasan spisak
U zapisniku o predaji dobara, koji je sačinjen na italijanskom jeziku, precizno se imenuje svih 16 predmeta, zajedno sa inventarnim brojevima, s tim da livreju čini nekoliko djelova. Prema ovom dokumentu, Narodnom muzeju ustupljeni su „porcelan Ginori sa zlatnom bordurom i amblemom u centru, zvani JELA“, “srebrnina JELA”, “kristal JELA“ i „livreja kočijaša“.
Na pitanje Pobjede da li se ovaj zapisnik na italijanskom jeziku može smatrati validnim “primopredajnim zapisnikom“, koji Narodni muzej tvrdi da ne posjeduje, direktorica Muzeja kralja Nikole Tatjana Jović ponovila je da se “potpuni odgovori na ova pitanja mogu dati tek nakon završenih revizionih postupaka u Narodnom muzeju Crne Gore.“
Jović nije odgovorila na pitanja Pobjede da li su se sporni predmeti ikada nalazili u izložbenim postavkama Muzeja kralja Nikole, te da li je u bilo kom navratu, u zvaničnim ili nezvaničnim muzejskim zabilješkama ili zapisnicima, evidentiran manjak ili oštećenje nekog od 16 ustupljenih predmeta.
