Video
Podsjećam da sam u julu 2013. godine u Skupštini Crne Gore predložila amandman, koji je uređivao obavezan postupak obezbjeđivanja besplatnih udžbenika za sve učenike osnovnih škola u Crnoj Gori. Glasanje se završilo sa 37 glasova – za, 22 glasa – protiv i 12 uzdržanih. Nedostajala su 4 glasa, koja su opredjelila da do današnjeg dana ova ustavna obaveza ne bude ispoštovana.
Ubrzo posle glasanja, kao podršku ovoj mojom inicijativi i jednom od predloženih modela da lokalne samouprave sa državom podijele ovu finansijsku obavezu na način što će opštine finansirati udžbenike za prvih 4 razreda osnovne škole, a država ostalih 5 razreda, neke opozicione opštine su uvele praksu obezbjeđivanja besplatnih udžbenika za jedan ili više razreda osnovne škole. Potom su tu praksu preuzele i neke opštine u kojima je DPS na vlasti, koristeći to za izborni marketing.
Očigledno je da kolegama iz vlasti ni prilikom glasanja u Skupštini Crne Gore, ni prilikom zakašnjelog prihvatanja ove inicijative u nekim gradovima nisu bili na prvom mjesti ni djeca, ni Ustav Crne Gore, već politički interes.
Napominjem da sada u velikom broju opština imamo situaciju da opština obezbjeđuje udžbenike, ali je od grada do grada praksa različita, pa je negdje to za prvake, negdje za nekoliko razreda, a negdje za sve razrede.
Opominjem Vladu Crne Gore da na ovaj način, osim kršenja ustavne norma koja obavezuje državu da obezbijedi besplatno obrazovanje za sve đake osnovnih škola, dolazimo do kršenja još jedne norme, a to je je zabrana diskriminacije.
Danas, dakle, imamo djecu koja su različito tretirana zavisno od toga u kojem gradu žive. I od toga zavisi da li će njihovo ustavno pravo biti ispoštovano ili ne.
Za realizaciju moje inicijative, što je i pisalo u amandmanu iz 2013. godine, potrebno je da Ministarstvo prosvjete pripremi podzakonski akt kojim će urediti postupak obezbjeđivanja i korišćenja besplatnih udžbenika. Ako ministar nema vremena od predizbornih aktivnosti, ja sam spremna da lično i sa pravnim timom Socijalista pružim pravnu podršku za pripremu ovog dokumenta.
Sudeći po kamenima temeljcima koji se polažu ovih dana na sve strane, novca imamo dovoljno, tako da ne očekujem da će Ministarstvu finansija biti problem da obezbijedi sredstva, a ako jeste, Socijalisti su spremni da i u tom dijelu pruže stručnu podršku jasno definišući sa kojih budžetskih pozicija se ta sredstva mogu obezbijediti.
Napominjemo i opominjemo – u Crnoj Gori sva djeca moraju biti jednako tretirana, Ustav mora biti jednako obavezujući za državu, kao što je za građane.
Upozoravamo na to da je konačna primjena ove ustavne obaveze ove godine potrebnija nego ikad, jer je veliki broj roditelja, koji neće biti u mogućnosti da obezbijede novac za udžbenike svojoj djeci.
Preporučeno
Podsjećam dežurne ustavobranitelje iz vladajuće koalicije da je Ustavom Crne Gore “garantovano obavezno i besplatno osnovno obrazovanje pod jednakim uslovima”, a taj princip podržavaju i Konvencija Ujedinjenih nacija o pravima djeteta i stavovi Evropskog suda za ljudska prava u Strazburu.
