Ono što je posebno značajno, prema odgovoru koji je dostavljen Standardu, Nacionalni parkovi Crne Gore izričito navode da organizacija koncerata i noćnih zabava u objektima “Monte 1350 bar” i “Forza Kuk” na lokalitetu Kuk nije u skladu sa zakonom definisanim režimom zaštite Nacionalnog parka Lovćen, koji nalaže očuvanje autohtonog biodiverziteta i dozvoljenog nivoa buke u zaštićenom prostoru.

Iz ovog javnog preduzeća podsjećaju da organizacija muzičkih događaja u nacionalnim parkovima mora biti usklađena sa osnovnom svrhom zbog koje su ta područja proglašena zaštićenim – očuvanjem prirodnih vrijednosti, biodiverziteta, pejzaža i prirodnih procesa. Takvi događaji mogu se organizovati samo ukoliko ne ugrožavaju ciljeve zaštite područja i ako su u skladu sa važećim propisima, režimima zaštite i planovima upravljanja nacionalnim parkom.

Pozivaju se i na član 40 Zakona o zaštiti prirode, prema kojem se radnje, aktivnosti i djelatnosti u zaštićenim područjima koje nijesu obuhvaćene planom upravljanja niti podliježu drugim propisanim procedurama mogu obavljati isključivo na osnovu dozvole Agencije za zaštitu životne sredine.

ORGANIZATOR KONCERTA NIJE IMAO POTREBNE DOZVOLE

Kako navode iz NPCG, Služba zaštite je terenskom kontrolom utvrdila nedostatak potrebnih dozvola, koje su u nadležnosti Agencije za zaštitu životne sredine i drugih institucija, nakon čega su preduzete sve zakonom predviđene mjere radi procesuiranja slučaja nadležnim inspekcijskim organima.

“Nadzornik Službe zaštite NP Lovćen je izlaskom na lice mjesta utvrdio da organizator koncerta Dina Merlina održanog 15. jula 2026. godine u objektu Forza Kuk ne posjeduje potrebne dozvole, o čemu je sačinjena službena zabilješka i predmet upućen nadležnim organima na dalje postupanje”, naveli su iz Nacionalnih parkova.

Na ovom koncertu Merlina okupio se veliki broj ljudi uz glasno ozvučenje i svjetlosne efekte, pa stoga ne čudi konstatacija NPCG da intenzivno zvučno i svjetlosno zagađenje direktno uznemirava životinjski svijet i remeti prirodni bioritam u zaštićenom području, zbog čega će, kako kažu, Služba zaštite nastaviti da sve uočene nepravilnosti procesuira nadležnim organima.

No, nije samo koncert Merlina problem on je samo jedan u nizu događaja koji imaju zajedničku osobinu, preglasnu muziku i svjetlosne efekte, što se i vidi na videu, koji je objavljen na nalogu Monte1350 na Instagramu.

Zato iz NPCG ističu da su svi organizatori događaja u zaštićenim područjima dužni da pribave odgovarajuće dozvole nadležnih organa i da postupaju u skladu sa Zakonom o nacionalnim parkovima i Zakonom o zaštiti prirode.

JPNPCG, kako navode, kontinuirano obavještava korisnike prostora o pravilima ponašanja u zaštićenim područjima, uključujući organizovanje sportskih i drugih događaja, snimanja, fotografisanja, korišćenja dronova i planiranja aktivnosti koje mogu imati uticaj na prirodne vrijednosti nacionalnih parkova.

KO IZDAJE DOZVOLE?

Iz Nacionalnih parkova pojašnjavaju da organizatori događaja u zaštićenim područjima moraju pribaviti dozvole više institucija.

Dozvole koje se odnose na buku i radno vrijeme izdaju Sekretarijat za komunalne poslove, Komunalna policija i Komunalna inspekcija. Za bezbjednost, javno okupljanje i broj posjetilaca nadležni su Ministarstvo unutrašnjih poslova i Uprava policije, dok procjenu uticaja na životnu sredinu sprovode Agencija za zaštitu životne sredine i Ekološka inspekcija.

Istovremeno, nadzornici zaštićenog područja vrše kontrolu prostora radi sprečavanja svih oblika nezakonitog djelovanja, a svaka utvrđena nepravilnost prosljeđuje se nadležnim organima na dalje postupanje.

POVREMENI DOGAĐAJI MOGU, ČESTE ŽURKE NE

Iz NPCG naglašavaju da povremeni i pažljivo planirani događaji, usklađeni sa svim mjerama zaštite prirode, mogu biti prihvatljivi jer doprinose promociji zaštićenih područja.

“Kroz stručni nadzor, monitoring stanja prirode, sprovođenje planova upravljanja i zaštitu osjetljivih staništa, kao i fizičku kontrolu prostora, JPNPCG aktivno doprinosi očuvanju prirodnih ekosistema. Ove aktivnosti posebno su važne u kontekstu sve izraženijih pritisaka urbanizacije, klimatskih promjena i intenzivnog turističkog razvoja”, navode oni.

Dodaju da je zadatak ovog javnog preduzeća da uspostavi ravnotežu između zaštite prirode i turističke valorizacije prostora kroz razvoj održivog turizma, unapređenje infrastrukture i saradnju sa lokalnim zajednicama.

“Priroda je najveća vrijednost i jedan od ključnih razloga zbog kojeg turisti posjećuju našu zemlju. Nacionalni parkovi imaju posebnu ulogu u očuvanju biodiverziteta, ali i razvoju turističke ponude zasnovane na prirodi”, poručuju iz NPCG.

EVROPSKA PRAKSA: ŽURKE NE, KONCERTI MOGU, ALI UZ STROGA OGRANIČENJA

Pravila koja važe u Crnoj Gori nijesu izuzetak. Analiza propisa i prakse u evropskim nacionalnim parkovima pokazuje da se koncerti i muzičke manifestacije uglavnom mogu organizovati, ali samo uz strogo definisane uslove i posebne dozvole.

U Njemačkoj, organizacija koncerata u nacionalnim parkovima moguća je samo uz saglasnost uprave parka i nakon procjene njihovog uticaja na prirodu. U Austriji se svaki događaj odobrava pojedinačno, pri čemu zaštita staništa i ograničenje buke imaju apsolutni prioritet.

Slična praksa postoji i u Hrvatskoj, gdje komercijalni događaji u nacionalnim parkovima i parkovima prirode zahtijevaju prethodno odobrenje javne ustanove koja upravlja zaštićenim područjem, dok u Sloveniji uprava parka može ograničiti ili potpuno zabraniti manifestacije ukoliko procijeni da mogu negativno uticati na biodiverzitet.

Pravila koja važe u evropskim nacionalnim parkovima i zaštićenim područjima pokazuju da muzika i priroda mogu biti spojeni, ali samo kada je događaj pažljivo planiran i kada je zaštita prostora iznad komercijalnog interesa.

U evropskoj praksi postoje brojni primjeri kulturnih manifestacija koje se održavaju u prirodnim ambijentima, ali uz strogo definisana pravila – ograničen broj posjetilaca, kontrolisan nivo buke, precizno određene lokacije, zabranu jakih svjetlosnih efekata i nadzor nad uticajem na životnu sredinu.

Jedan od takvih primjera je festival “I Suoni delle Dolomiti” u italijanskim Dolomitima, gdje se koncerti klasične muzike i drugih umjetničkih formi organizuju u planinskim predjelima, ali na način koji podrazumijeva poštovanje prirodnog ambijenta. Nastupi se održavaju na pažljivo odabranim lokacijama – među planinskim vrhovima, jezerima i pašnjacima, uz ideju povezivanja umjetnosti i prirode, a ne njenog potiskivanja.

Sličan model primjenjuje se i u regionalnom parku prirode Forêt d’Orient u Francuskoj, gdje se održava Festival des Lacs – festival klasične muzike na otvorenom. Koncerti se organizuju na različitim lokacijama unutar zaštićenog područja, uključujući objekte kulturne baštine i posebno odabrane prostore, uz fokus na male formate i kontrolisan ambijent, a ne masovne zabavne događaje.

U Njemačkoj, manifestacije poput “Klassik Open Air” u Nirnbergu pokazuju da i veliki događaji klasične muzike mogu biti organizovani na otvorenom, ali uz pažljivo upravljanje prostorom. Festival se održava u gradskom parku Luitpoldhain i funkcioniše kao kulturni događaj sa jasno definisanom infrastrukturom i organizacijom, a ne kao noćna zabava sa nekontrolisanim uticajem na okolinu.

U italijanskom Monte Baldo parku prirode takođe se održava festival “Music Nature Relations”, gdje se koncerti organizuju na lokacijama koje su povezane sa prirodnim pejzažom, poput planinskih prostora, crkava i manjih ambijentalnih lokacija.

Sličan princip primjenjuje se i u Crnoj Gori kroz WBA Festival klasične muzike na Žabljaku, koji se održava u ambijentu Durmitora, jednog od najvrjednijih zaštićenih područja u zemlji. Ovaj festival predstavlja primjer kulturnog događaja koji se organizuje u kontrolisanim uslovima, uz prilagođavanje programa prostoru u kojem se održava. Koncerti klasične muzike realizuju se uz pažljivo odabrane lokacije, ograničen broj posjetilaca i poštovanje pravila koja proizilaze iz činjenice da se događaj odvija u blizini zaštićenog prirodnog područja.

Za razliku od događaja sa snažnim ozvučenjem, višesatnim noćnim programima i velikim opterećenjem prostora, ovakvi festivali imaju cilj da prirodni ambijent koriste kao dio kulturnog doživljaja, bez narušavanja njegovih osnovnih vrijednosti. Upravo ovakav model – spoj umjetnosti, prirode i stroge kontrole uticaja na životnu sredinu – predstavlja praksu koja se primjenjuje u brojnim evropskim zaštićenim područjima.

Pored posebnih dozvola, organizatori u evropskim parkovima najčešće moraju ispuniti i uslove koji se odnose na maksimalni nivo buke, ograničeno radno vrijeme, broj posjetilaca, upravljanje otpadom, regulaciju saobraćaja i parkinga, kao i ograničenja u korišćenju rasvjete i laserskih efekata zbog njihovog uticaja na divlje životinje.

NOVE ŽURKE VEĆ ZAKAZANE

I dok se čekaju eventualni postupci nadležnih institucija povodom do sada održanih događaja, prema javno dostupnim najavama Monte 1350 već reklamira novi događaj sa DJ-em zakazan za 25. jul, kao i još tri žurke planirane tokom avgusta.

Povodom već postojećih problema sa organizacijom ovakvih događaja, ali i budućih, imajući u vidu najavu novih žurki u NP Lovćen, portal Standard je uputio pitanja Agenciji za zaštitu životne sredine kao i nadležnim inspekcijama od kojih čekamo odgovore.