Video
Ustavna norma o “jednakosti građana pred zakonom” i norma o imunitetu poslanika međusobno su sukobljene, a to se u pravu zove “kolizija normi”. Pošto ustavno-pravno nije moguće ocjenjivati ustavnost ustavnih normi, jedini nadležni organ koji može meritorno da riješi ovu kolizijuje sam ustavotvorac, Skupština Crne Gore, kaže za Pobjedu prof. dr Blagota Mitrić, profesor u penziji i bivši predsjednik Ustavnog suda.
Preporučeno
Ustav u članu 17 propisuje da su “svi pred zakonom jednaki, bez obzira na bilo kakvu posebnost ili lično svojstvo”, a u članu 19 da “svako ima pravo na jednaku zaštitu svojih prava i sloboda”.
Međutim, član 86 koji definiše da poslanik ima imunitet, propisuje da poslanik ne može biti pozvan na krivičnu ili drugu odgovornost ili glasanje u obavljanju poslaničke funkcije. Protiv poslanika ne može se pokrenuti krivični postupak, niti odrediti pritvor bez odobrenja Skupštine, osim ako je zatečen u vršenju krivičnog djela za koje je propisana kazna u trajanju dužem od pet godina zatvora.
Politički analitičar i bivši profesor Vladimir Goati ranije je Pobjedi kazao da je u ovom slučaju prednost poslanika vremenska, a ne suštinska, odnosno da je poslanik zaštićen samo za vrijeme mandata i da je jedino u tome njegova prednost u odnosu na jednakost građana. Profesor Mitrić, međutim, nije saglasan sa ovakvim stavom.
“U teoriji prava, kao i u praksi, zaista postoji vremensko važenje opštih normi, među kojima su svakakao i ustavne norme. Za vremensko važenje opštih normi dva su bitna momenta i to stupanje na snagu opšteg akta i prestanak njegovog važenja, koje proučava teorija države i prava. Postoji i prostorno važenje opštih normi, kada su subjekti određenog pravnog odnosa iz različitih “prostora”, hoću reći država, koje proučava međunarodno privatno pravo”, objašnjava Mitrić.
On je istakao da institut “važenja opštih normi u vremenu i prostoru” nema, kako je rekao, blage veze sa institutom “kolizije opštih pravnih normi”.
“U jednom jučerašnjem stavu iz Beograda dovode se u vezu ova dva instituta i prednost se daje vremenskom važenju, kad je u pitanju imunitet poslanika, u odnosu na ustavnu normu koja jemči jednakost svih građana pred zakonom. I ovaj stav, ipak, priznaje kako prednost poslanika u odnosu na jednakost svih građana je samo vremenska, a ne suštinska. Nije jasno kako može vremensko važenje norme biti suštinskije od same suštine jednakosti svih građana pred zakonom, koja je po svim tumačenjima koje poznaje teorija prava, apsolutno neupitna”, rekao je Mitrić.
Prema njegovim riječima, istina je da poslanik zaista uživa imunitet za vrijeme cijelog mandata, kako mu to propisuje važeće ustavno rješenje iz Ustava od 2007. I da ne može biti pozvan na odgovornost za izraženo mišljenje ili glasanje u vršenju svoje poslaničke funkcije, za razliku od ranijeg ustavnog rješenja iz Ustava od 1992. koje je propisivalo da poslanik ne može biti pozvan na odgovornost za govor i glas u Skupštini.
“Ovim rješenjem se, ipak, ograničava dejstvo imuniteta sa ustavnom odrednicom “govor i glas dat u Skupštini”, a ne neograničeno u vršenju svoje poslaničke funkcije. Da zaključimo: kada je riječ o jednakosti građana pred zakonom i vremenskog važenja ustavne norme o imunitetu, očigledno je da su ove dvije norme sukobljene, a to se u pravu zove kolizija ustavnih normi. Pošto nije ustavno-pravno moguće ocjenjivati ustavnost ustavnih normi, jedini nadležni organ koji može meritorno da riješi ovu koliziju je sam ustavotvorac-Skupština Crne Gore”, dodao je Mitrić.
