Mitropolit Mihailo: Kad bi mogla, aktuelna vlast bi zbrisala CPC

On upozorava na ambicije Srpske pravoslavne crkve “da imaju isključivo pravo da prave prošlost, sadašnjost i budućnost okolnih država i njihovih građana prema sopstvenoj mjeri i samo u skladu sa vlastitim interesima”.

“Temeljnog ugovora ne postoji bez učešća CPC i državne vlasti. Ukoliko bi se potpisao neki ugovor na štetu crnogorske države i CPC neizbježan je sukob. Nadam se da do toga neće doći”, naglasio je mitropolit Mihailo.

U crnogorskom društvu dogodile su se drastične promjene smjenom vlasti na avgustovskim izborima. Nova Vlada, uz podršku nove skupštinske većine, odmah je izmijenila Zakon o slobodi vjeroispovijesti prilagodivši ga interesima Srpske pravoslavne crkve. Kakva je sada pozicija Crnogorske pravoslavne crkve u državi i koja je razlika u odnosu na prethodni period?

VLADIKA MIHAILO: Bratomržnja SPC uvijek je bila izvor ideološke zaslijepljenosti u Crnoj Gori. Sljedbenici Nikolaja Velimirovića među kojima se prvi ističe Amfilohije Radović, koji iz bratomržnje pretvoriše hrišćansku crkvu u političku organizaciju, čiji je jedini cilj raspirivanje srpskog nacionalizma, koji se manifestuje kao srpski egoizam. Nažalost avgustovskim izborima prošle godine uspjeli su da vještački stvore skupštinsku većinu i dođu na vlast.

Umjesto pripovijedanja hrišćanske vjere sa crnogorskih devastiranih oltara se širi nacionalna i vjerska mržnja prema Crnoj Gori i Crnogorcima, da se ospore rezultati referenduma, da se ospori država Crna Gora, crnogorska nacija i sve crnogorske tekovine i vrijednosti i da se umetnu u srpsku istoriju. Ali njene pretenzije neće biti ostvarljive u Crnoj Gori.

Specijalisti za izazivanje mržnje, netolerancije, netrpeljivosti i stvaranje ekcesnih situacija u našoj zemlji u SPC planiraju da naude suverenosti Crne Gore. Kad bi mogla aktuelna vlast bi sa velikim oduševljenjem zbrisala CPC, u odnosu na prethodni period to je znatno nepovoljnija pozicija za CPC. Zakon o slobodi vjeroispovijesti napisan je u SPC, a cilj je da se ustoliči ta crkva kao jedina pravoslavna u Crnoj Gori.

Najavljeno je i potpisivanje temeljnog ugovora sa SPC. Kako to komentarišete?

VLADIKA MIHAILO: Potpisivanje Temeljnog konkordata, kako ga naziva potpresjednik nove “apostolske” Vlade Dritan Abazović između države i crkve je veoma stara pojava, datira još iz 1122. god između rimskog Pape Kalista II i njemačkog cara Henriha V. Ovaj konkordat reguliše odnose između crkve i države, a ne ulazi u pitanje vjerskog učenja, sličan je sporazum Crne Gore i Svete stolice Vatikan 1886. godine. Međutim tri srpska “apostola” (Vladimir) Leposavić, (Zdravko) Krivokapić i Abazović rade suprotno. U tom sporazumu nema prisutnosti Crnogoraca, jer su Crnogorci njihovim ponašanjem stavljeni pod uticaj strane srpske države i crkve. Na ovaj način srpska “apostolska” vlast želi staviti pod Srbiju, odnosno takozvani “srpski svet” i Crnu Goru. Tako se oduzimaju svi atributi crnogorskoj državi i CPC, međunarodno priznati. Temeljnog ugovora ne postoji bez učešća CPC i državne vlasti. Ukoliko bi se potpisao neki ugovor na štetu crnogorske države i CPC neizbježan je sukob. Nadam se da do toga neće doći.

Ranije ste saopštili da od države CPC više ne dobija ni onih nekoliko hiljada eura finansijske podrške što joj pripada. Jeste li imali bilo kakvu komunikaciju sa predstavnicima vlasti i ako nijeste očekujete li dijalog sa njima?

VLADIKA MIHAILO: Tokom vjekova CPC postaje i ostaje graditelj i čuvar crnogorskog naroda, države i nacije, stub crnogorskog narodnog identiteta, srž njegove kulture i postojanja. U dugom istorijskom periodu njen doprinos u izgradnji crnogorske države i očuvanju crnogorskog identiteta, bio je nemjerljiv. Takva uloga CPC ne odgovara SPC i njenim predstavnicima u sadašnjoj prosrpskoj vlasti u Crnoj Gori. Ova vlast ne želi nikakvu komunikaciju sa CPC, svaki pokušaj dijaloga bio je bezuspješan, šest puta smo se obratili pisanim putem aktuelnoj vlasti, od koje nema nikakvog odgovora.

Jednostavno ova vlast ne priznaje ni Crnogorce kao autohtoni narod ni njihovu međunarodno priznatu državu, a koja postoji još od 1017. godine. Pa, zašto bi onda priznavala realnost da crnogorski narod i crnogorska država imaju pravo na svoju crkvu, koja je postojala kroz cijelu dukljansku (zetsku), crnogorsku, mileniju nisku slavnu istoriju. Do dijaloga mora doći bez obzira željeli to ili ne, neprijateljski raspoložena SPC i njeni predstavnici u novoj parlamentarnoj većini. Bez obzira što SPC, odnosno njena filijala iz Beograda ne priznaje našu državu, crnogorsku tradiciju, jezik, himnu…

Zamišljaju da imaju isključivo pravo da prave prošlost, sadašnjost i budućnost okolnih država i njihovih građana prema sopstvenoj mjeri i samo u skladu sa vlastitim interesima. Ne uvažavaju posebnost crnogorske nacije staroga naroda, koji je nastao i razvio se kao druge nacije i narodi na Balkanu i u Evropi.

Zbog loše finansijske situacije egzistencija CPC je ugrožena. Tražili ste podršku donatora. Jeste li zadovoljni odzivom?

VLADIKA MIHAILO: Od svoga obnaljanja CPC je imala neprekidno finansijske probleme. U početku je imala donacije od svojih vjernika i poštovalaca. Njen rad je neprekidno ugrožavala SPC i tadašnja vlast zajedničkog DPS-a, koji je i sam bio ugrožen od strane klerikalnih nacista i SPC. “Braća” iz Srbije nastojala su da političkom prošlosti i silom oružjagradebudućnostnaBalkanu, pritom su zaboravili na Kristove riječi: “Sve što želite da ljudi vama čine, činite i vi njima” (Mat7,12).

Od sticanja nezavisnosti i međunarođnog priznanja Crne Gore vlast je davala CPC (u skladu sa važećim zakonskim propisima) oko 50.000 eura na godišnjem nivou, sve do novembra 2020. kada je na vlast došla anticrnogorska većina, koja je prekinula svaku komunikaciju i dijalog sa CPC. Tako smo ponovo primorani da se finansiramo donacijama i prilozima naših vjernika i poštovalaca.

Ima li nade, nakon smrti poglavara SPC u Crnoj Gori Amfilohija Radovića, da se odnosi ove i Crnogorske pravoslavne crkve promijene i eventualno dođe do dijaloga?

VLADIKA MIHAILO: Sve do 1918, odnosno 1920. SPC je priznavala Autokefalnu CPC. Pozivam novu srpsku “apostolsku” vlast u Crnoj Gori da se upoznaju sa tomosom carigradske Patrijaršije i što u njemu piše CPC je priznavala Vaseljenska patrijaršija Carigrad, Ruskapravoslavna crkva, Srpska pravoslavna crkva i cijeli pravoslavni svijet Ukidanjem i nasilnim prisajedinjenjem naše crkve Srpskoj crkvi nastupilo je doba negacije i zatiranje CPC i države Crne Gore od SPC.

Iz svega ovoga se vidi da istorijske činjenice nijesu prepreka da se uspostavi razuman dijalog između ove dvije crkve. Afrička plemena su svoje nesporazume i sukobe riješavali dijalogom pomirenjem, da bi se uspostavio dijalog potrebni su uslovi za njega. Dijaloga će biti moguće ubuduće, ukoliko SPC razumno napušti tu svoju politiku nepriznavanja CPC, države Crne Gore i Crnogoraca i odrekne se pretenzija na imovinu i teritoriju Crne Gore i CPC, koju je prisvojila i kojom nepravedno upravlja. Put da brzo dođe do dijaloga je put odbacivanja etnofiletizma i političke sile i povratak izvornim hrišćanskim vrijednostima. Svemu dođe kraj, doći će i ovom neprijateljstvu.

Na kom je nivou stanje vjerskih sloboda danas u Crnoj Gori?

VLADIKA MIHAILO: Odnos prema CPC, koji je presedanu međunarodnim odnosima, slika je stanja vjerskih sloboda u Crnoj Gori danas. Vlast srpskih “apostola” Krivokapića, Abazovića i Leposavića radi na tome da se naši sakralni objekti crkve i manastiri nađu u vlasništvu Srbije i SPC, a da Crna Gora bitiše kao pokraj ina u sastavu srpske države. Sve građane pozivam da se odupru ovom zlu, jer ova srpska vlada nastavlja tradiciju Karađorđevića, koji su 1918. izbrisali Crnu Goru sa geografske karte Evrope i srušili Njegoševu kapelu na Lovćenu. Nećemo dozvoliti da se dogodi Srebrenica u Crnoj Gori iako smo takav genocid preživjeli pod srpskim bajonetima u prošlom vijeku.

Država na velikim iskušenjima

U više navrata ste poručili da bez CPC nema ni države Crne Gore. Plašite Ii se da naša država nestaje, a sa njom i CPC?

VLADIKA MIHAILO: Država Crna Gora je sada na velikim iskušenjima, ali uprkos svim izazovima i problemima vjerujem u njenu trajnost i besmrtnost. Ona postoji duže od jednog milenijuma. A to je dovoljno dugo i istorija potvrđuje njenu trajnost. Sadašnji izazovi nijesu novost u crnogorskoj istoriji, prolazila je Crna Gora i kroz teža iskušenja u svojoj istoriji. Aktuelni događaji ojačaće Crnu Goru i mlade generacije da je čuvaju kao svoj jedini dom, svojom ljubavlju. CPC će opstati, kao i država Crna Gora, jer čuva, gaji i razvija ono univerzalno u ljudskoj zajednici. A to su ne samo hrišćanske vrline ljubavi, vjere i nade, već i pravda, pravo na život svih i multinacionalni suživot.