Nacrt Zakona o zaštiti od jonizujućih zračenja, radijacionoj i nuklearnoj sigurnosti

Nacrt Zakona o zaštiti od jonizujućih zračenja, radijacionoj i nuklearnoj sigurnosti i bezbjednosti predstavljen je danas u Ministarstvu održivog razvoja i turizma na javnoj tribini sa ciljem upoznavanja javnosti sa osnovnim elementima novog zakona i razmjene mišljenja.

Generalna direktorica Direktorata za životnu sredinu Ivana Vojinović kao jednu od bitnih novina u Nacrtu Zakona istakla je uređivanje svih aktivnosti i djelatnosti u vezi sa korišćenjem izvora jonizujućih zračenja iz aspekta zaštite zdravlja ljudi i životne sredine, uključujući postojeće, planirane i vanredne situacije izlaganja jonizujućem zračenju, kao i uređivanje pitanja prometa izvora jonizujućih zračenja i nuklearnih materijala i upravljanja radioaktivnim otpadom.

Vojinović je navela da se ovim nacrtom Zakona definišu zabrane izgradnje postrojenja za obogaćivanje urana, postrojenja za proizvodnju nuklearnog goriva, nuklearnih elektrana, postrojenja za preradu istrošenog goriva, istraživačkih reaktora.

Ona je takođe kazala da se novim zakonom definišu nadležnosti organa nadležnih za zaštitu od jonizujućih zračenja, radijacionu i nuklearnu sigurnost i bezbjednost, te strategije, programi, planovi i izvještaji koji treba da budu izrađeni kako bi se u cjelosti osigurali uslovi za potpunu primjenu politike zaštite od jonizujućih zračenja, radijacionu i nuklearnu sigurnost i bezbjednost.

Kako je napomenula, uređuje se i pripremljenost i odgovor na vanrednu situaciju u vezi sa praksama ili nepredviđenim događajima koji se mogu dogoditi na teritoriji Crne Gore ili van nje.

Vojinović je istakla da su neopravdane aktivnosti i djelatnosti u potpunosti zabranjene, dok opravdane aktivnosti i djelatnosti koje se tiču upotrebe izvora jonizujućih zračenja podliježu pribavljanju ovlašćenja, odnosno registracija i licenci, ili pribavljanju odobrenja shodno dokazima koji se dostavljaju prilikom prijavljivanja svake od djelatnosti ili aktivnosti.

„Zakon predviđa da se i svaka namjera korišćenja izvora identifikuje kroz proces prijavljivanja, dok se kroz proces izdavanja odobrenja koje se izdaje za svaku pojedinačnu aktivnost prati svaki korak kretanja izvora i na taj način se gubitak ili zloupotreba izvora svodi na minumum“, istakla je Vojinović.

„U okviru zakona posebna pažnja posvećena je i aspektu bezbjednosti izvora na način što nosilac ovlašćenja snosi primarnu odgovornost za bezbjednosti objekta u kojem se nalazi izvor jonizujućeg zračenja, kao i za bezbjednost samog izvora u toku njegove primjene“, navela je Vojinović.

Ona je istakla da su svi podaci o sprovođenju mjera zaštite od jonizujućih zračenja, monitoringu radioaktivnosti, izloženosti stanovništva zračenju javni, osim podataka koji su određeni kao tajni, u skladu sa ovim zakonom i propisom kojim se uređuje tajnost podataka.

Rukovoditeljka Direkcije za zaštitu vazduha i zaštitu od buke u životnoj sredini u Direktoratu za životnu sredinu, Tamara Đurović kazala je da su novim zakonom uspostavljeni nacionalni referentni nivoi za radon, za postojeće i nove boravišne prostore i radne prostore, urgentni akcioni nivoi za radon, kao i radonski prioritetna područja.

Takođe, Đurović je navela da je u cilju sprovođenja mjera zaštite od štetnog i negativnog dejstva prirodnog radioaktivnog gasa radona u radnim i boravišnim prostorijama, i u radonski prioritetnim područjima naglašeno učešće jedinica lokalnih samouprava u tom dijelu, a njihova obaveza jeste izrada i sprovođenje lokalnih akcionih planova zaštite od radona u propisanim rokovima.