Tvrdnja Stojanovića u vezi je s odlukom ASbr. 54/zap. 90 arhijerejskoga sabora SPC, održanog 14-18. maja o.g. u Beogradu, a koja javnosti u svim pojedinostima još nije poznata, naime — da je desetine vladika iz svetosavskoga episkopata činovano s titulama novih mitropolita i-ili arhiepiskopa.

Stojanović na portalu RTV Bijeljina (rtvbn.com) polemiše sa dr Milanom Blagojevićem, profesorom ustavnoga prava u Republici Srpskoj, entitetu Bosne i Hercegovine. Zabrinut za raskol u SPC, Blagojević je, prenijeli smo, juče napisao:

„Ne treba da iznenadi ako u doglednoj budućnosti arhiepiskop cetinjski i mitropolit crnogorsko-primorski (Joanikije Mićović), kako od nedavnog arhijerejskoga sabora glasi njegova titula, pozivajući se upravo na to da je on arhiepiskop a njegova Crkva u Crnoj Gori arhiepiskopska crkva, ne zatraži tomos od Vaseljenskog Patrijarha za AUTOKEFALNOST te Crkve”.

„Termin arhiepiskop ima i značenje poglavara autokefalne crkve”, veli Blagojević. „To nikako nije dobro, jer je upravo to temelj da nekada neko od njih u budućnosti od svoje arhiepiskopije napravi novu crkvu i odvoji je od SPC”.  

Međutim, odgovarajući Blagojeviću, Alekandar Stojanović, koji je 2020. medijski aktivista tzv. protestnih litija u Crnoj Gori, sada piše:

„Ono u šta uvaženi profesor Milan Blagojević nije upućen, a to je da je Sabor SPC donio odluku da će OD SADA SVE ADMINISTRATIVNE JEDINICE BITI EPARHIJE — te da VIŠE NEMA MITROPOLIJA”. 

„Dakle”, nastavlja Stojanović, „dosadašnje CRNOGORSKO-PRIMORSKA, Zagrebačko-ljubljanska, Dabrobosanska OD SADA NEĆE BITI MITROPOLIJE, NEGO EPARHIJE”. 

„Takva odluka je donijeta upravo kako bi se SPRIJEČIO RASKOL ili tendencije za raskol”.

U vezi novih činovanja, Stojanović navodi da „titulisanje nije određeno stepenom administrativne jedinice, nego drugim kriterijumima koji su vezani isključivo za ličnost arhijereja”. 

„Tako su nove titule dodjeljene NA OSNOVU GODINA SLUŽBE ARHIJEREJA i ZNAČAJA EPARHIJE na čijem je čelu u istorijskom smislu. Istini za volju, odluka još nije potpuno jasna i tek u narednom periodu Sinod SPC treba da detaljno obrazloži odluku Sabora”…

Napominjemo, za 2021. na Cetinju nasilno ustoličenog mitropolita JOANIKIJA MIĆOVIĆA, nedavno je saopšteno da slavi 25 godina arhijerejske službe tj. od hirotonije za episkopa.

„Antena M” objavila je 23. maja o.g. izvode iz projekta „Revizija titulâ arhijerejâ SPC”, koji je, još 2011. godine, napisao episkop bački Irinej Bulović (preko tri decenije „siva eminencija” Patrijaršije Srbije, te „duhovnik” Porfiriju Periću), a u kojem između ostaloga piše:

– da mitropoliti u Zagrebu, Sarajevu i CETINJU dobiju dodatak „arhiepiskopa”, s napomenom za ovoga na Cetinju: „na liturgijskom mnogoljetiju, SAMO U NJEGOVOJ EPARHIJI, dodatak: EGZARH PEĆKOGA TRONA”

– da svaki SPC episkop, KAD NAPUNI 15 ILI 20 GODINA SLUŽBE — „kako već odlučimo” — može da dobije TITULU „ARHIEPISKOPA”

– da KAD NAPUNI 25 ILI 30 GODINA SLUŽBE — „kako već odlučimo”, opet naglašava Bulović — može da dobije TITULU „MITROPOLITA”, „pri čemu njegova eparhija i dalje OSTAJE U RANGU EPISKOPIJE, a nasljednik pri izboru nosi titulu ‘episkop’”

– da se uz izuzetak poglavara SPC, „svi ostali, bez obzira na rang i titulu, LITURGIJSKI POMINJU KAO ‘EPISKOPI’, eventualno ‘arhiepiskopi’

– da „termin ‘MITROPOLIT’ NE TREBA UOPŠTE IKADA DA SE ČUJE NA BOGOSLUŽENJU”…

Sve u svemu, nastavlja se konfuzija s novokomponovanim svetosavskim titulaturama. 

Objavili smo i faksimil interne okružnice br. 574 od 21. maja o.g. dostavljene svetosavskome episkopatu od strane Porfirija Perića:

– „umoliti visokorpeosvećenu i preosvećenu gospodu eparhijske arhijereje da NE PRIMJENJUJU ODLUKU sv. arhijerejskog sabora ASbr. 54/zap. 90 od 18. maja 2024. godine, koja se odnosi na NOVU TITULATURU arhijerejâ SPC, sve DOK SV. ARHIJEREJSKI SINOD NE RAZRADI saborsku odluku, sa konačnim UPUTSTVIMA O NAČINU UPOTREBE i sprovođenja u djelo odnosne odluke, o čemu će blagovremeno i redovnim putem biti obaviješteni”.

Sinoć smo prenijeli i da je episkop zvorničko-tuzlanski Fotije Sladojevića — a on je član Sinoda Patrijaršije Srbije — 15. juna tokom obreda u mjestu Lopari, BiH, kazao da je titule arhiepiskopsko-mitropolitske dobilo „VIŠE OD 30 VLADIKA”, uključujući i njega!

Poplavom ovih titula Joanikija Mićovića, hronološkog nasljednika Amfilohija Radovića, izjednačavaju i s dvojicom eparhijskih vladika koji, upravljajući iz inostranstva, BiH i Republike Srbije, imaju u Crnoj Gori svoje parohije: zahumsko-hercegovačkim Dimitrijem Rađenovićem i mileševskim Atanasijem Rakitom — jer su oni od sada i mitropoliti i arhiepiskopi!

Eparhiju crnogorsko-primorsku — finiširajući okupaciono naslilje nekanonskog „ukidanja” drevne autokefalne Mitropolije crnogorske – Crnogorske pravoslavne crkve, Sveti Sinod na Cetinju i eparhije s konsistorijama Cetinjskom, Zahumsko-raškom i Pećskom — osniva kralj Jugoslavije Aleksandar Karađorđević, kada 16. novembra 1931, usred svoje Šestojanuarske diktature, a na prijedlog vlade u Beogradu, i propisuje i potpisuje Ustav SPC.

U čl. 12 tog Ustava SPC — a ta je odredba sada, dakle, STAVLJENA VAN SNAGE — navodi se da samo „arhijereji eparhija: Crnogorsko-Primorske, Skopljanske, Dabrobosanske [Sarajevo] i Zagrebačke imaju po svom položaju tutiulu mitropolita”.

Kao što je poznato, Crkva Srbije se 5. juna 2022. dobrovoljno odrekla „eparhije Skopljanske” tj. jurisdikcije u Republici Śevernoj Makedoniji, svojim kvazitomosom o „autokefaliji” MPC-OA (Ohridske arhiepiskopije) koji je dosad u punom smislu od svih pomjesnih crkava priznala jedino Moskovska patrijaršija…

Napominjemo, iz eparhije Joanikija Mićovića, koja je ovih dana javno polemisala s poslanikom Milanom Kneževićem (DF-DNP) — o temama koje impliciraju i „crkveni separatizam” i navodno umiješanost u kriminalne poslove nekih ovdašnjih sveštenika, poimenično u nekom od konteksta naveden jedino pop Gojko Perović — nijesu se oglašavali o novim titulaturama koje normiraju u Patrijaršiji Srbije. 

Mićović nije prisustvovao Svesrpskom saboru 8. juna u Beogradu: u to vrijeme boravio u višednevnoj pośeti Ruskoj Federaciji…