Prema već dobro poznatom sezonskom kalendaru srpskih medijskih „morskih prijetnji“, maj donosi ajkule koje se „približavaju obali“, jun rezervišu „otrovne i invazivne vrste riba“, jul pripada meduzama koje „napadaju kupače“, a avgust stručnoj zabrinutosti i upozorenjima da „more više nije što je bilo“. I tako ukrug, preciznije nego bilo koji meteorološki model.
Prvo su stigle ajkule. Uvijek one. Diskretne, tihe, nenametljive – sve dok se ne pojavi snimak nečega što liči na peraje, negdje između Crne Gore i interneta. Dok mediji iz Srbije bombastičnim naslovima ”terorišu” javnost, eksperti za morski biodiverzitet objašnjavaju da ajkula nije isto što i scena iz Spilbergovog filma ”Jaws”.
Zatim dolazi drugi talas: ribe koje nisu pozvane, ali su ipak stigle. Ove godine, u glavnoj ulozi je lav-riba – elegantna, egzotična i prema naslovima, očigledno lično uvrijeđena turističkom sezonom. U stvarnosti, ona uglavnom miruje i ne pokazuje nikakav interes za „konflikt“. U medijskoj verziji iz Srbije, ponaša se kao tihi osvajač koji mijenja pravila odmora na Jadranu.
Meduze, naravno, ne zaostaju. One se pojavljuju svake godine kao sezonski horor gost koji nikako da dobije zabranu prilaska obali. U naslovima „preplavljuju more“ i „ugrožavaju kupače“, iako u praksi najčešće samo plutaju u skladu sa strujama i bez ikakvog interesa za turističke aranžmane.
Morski ježevi nastavljaju svoju dugogodišnju ulogu tihih sabotera ljetovanja – organizama koji podsjećaju da priroda ne prati raspored odmora, rezervacije i očekivanja kupača.
Sve to prati standardni ton uzbune koji sugeriše da je odlazak na more u regionu neka vrsta ekstremnog sporta bez osiguranja. Ipak, paralelno sa biologijom razvija se još jedan ekosistem – medijski, onaj u kojem svaka rijetka ili sezonska pojava dobija potencijal blockbuster zapleta.
Tako se iz godine u godinu ponavlja isti obrazac u dijelu srpskih medija: dramatični naslovi, „šokantni snimci“, arhivske ili nestručno interpretirane situacije i univerzalna poruka da je Jadran postao znatno opasniji nego što je bio juče. Od „najezde ajkula“ i „opasnih morskih pasa u plićaku“, preko „invazije meduza“, pa sve do „otrovnih riba koje haraju obalom“, stvara se utisak stalne prijetnje koja se svake godine samo preseli u novi oblik.
Ono što dodatno daje specifičnu dinamiku ovom narativu jeste činjenica da se Crna Gora i širi Jadran redovno nalaze u centru tih sezonskih talasa pažnje, posebno u periodu pred turističku sezonu. U tim tekstovima često se miješaju realne biološke pojave, izolovani slučajevi i potpuno generalizovani zaključci, uz snažnu dozu dramatizacije koja dobro funkcioniše u tabloidima.
Analitičari medijskih trendova ovakvu pojavu bi vjerovatno opisali kao stabilan sezonski refleks: kombinaciju klikabilnih naslova, recikliranih snimaka i narativa u kojem „more više nije sigurno kao nekad“. U tom procesu, granica između realnog rizika i medijske interpretacije postaje sve tanja, ali sezona klikova ostaje stabilna u pokušaju da se iz Srbije medijski nanese šteta crnogorskom turizmu.
Ipak, uprkos svemu, sezona se svake godine uredno desi. Turisti dolaze, more ostaje more, a „najezde“ se redovno završavaju čim prestane medijska pažnja.
Zanimljivo je da se ta „opasnost“ gotovo uvijek završava po istom rasporedu kao što je i počela. Ajkule ne mijenjaju ponašanje zbog naslova. Meduze ne čitaju portale. A lav-ribe, koliko god bile dramatično opisane, ne prate medijski kalendar.
I tako se svake godine ispočetka ponavlja isti scenario: isti Jadran, isti valovi — samo sve šokantniji opisi prirodnih pojava koje se u suštini vrlo malo mijenjaju.
Preporučeno
Video