Veliki broj evropskih i azijskih kompanija zainteresovan je za zakup crnogorskih aerodroma. Međutim, da bi neka kompanija uopšte i mogla da dostavi ponudu za zakup, mora da zadovolji sve kriterijume propisanje koncesionim aktom, koji nijesu nimalo jednostavni. 

Kompanije prvo moraju da dokažu da su podobne da učestvuju na budućem tenderu. 

“Kao nepodobni smatraže se privredna društva koja su u stečaju, pravna ili fizička lica koja su osuđena pravosnažnom presudom za krivično djelo izvršeno u vršenju profesionalne djelatnosti. Takođe, nepodnobnim će se smatrat i poslovne organizacije, druga pravna lica, preduzetnici i fizička lica koja obavljaju djelatnosti (posredno preko zavisnog društva ili neposredno) ili sprovode transakcije koje nisu u skladu sa sankcijama donošenim od strane Savjeta bezbjednosti Ujedinjenih Nacija ili njegovih komiteta ili sankcija koje je donijela Crna Gora“, navodi se u koncesonom aktu.

Tek nakon što dokažu podobnost, kompanije ili konzorcijumi mogu da nastave učešće na tenderu.

Dokazi o ispunjavanju tehničkih kriterijuma

Svi ponuđači će morati da dokažu da ispunjavaju minimalne tehničke kako bi mogli da dostave ponudu za zakup crnogorskih aerodroma.

Prvo, ponuđač mora da dokaže da trenutno aktivno posluje i na kopnu i u vazduhu u najmanje jednom aerodromu koji opslužuje najmanje pet miliona međunarodnih putnika godišnje u posljednje tri godine i najmanje jednom aerodromu koji opslužuje najmanje dva miliona putnika pojedinačno godišnje u posljednje tri godine.

“Ponuđač mora da dokaže da trenutno aktivno posluje i na kopnu i u vazduhu u najmanje jednom aerodromu koji opslužuje najmanje 10 miliona međunarodnih putnika godišnje u posljednje tri godine“, navodi se u koncesionom aktu.

Obaveza budućeg koncesiona je i da dokaže da je bio odgovoran za razvijanje, projektovanje, inženjering, nabavljanje i izgradnju, ili upravljanje i nadgledanje izgradnje aerodroma, minimalne ukupne vrijednosti od 300 miliona eura u posljednjih 10 godina, sa ukupnom vrijednošću izgradnje od 100 miliona eura u najmanje jednom aerodromu.

“Ponuđač mora posjedovati sopstvenu licencu za operatera, a ne licencu obezbjeđenu akvizicijom (ugovorom o poslovno-tehničkoj saradnji ili kupovini). Mora posjedovati i potvrdu kvaliteta u pružanju usluga putnicima, razvoju aerodroma, razvoju neavigacijskih sadržaja, doprinosa avio-dostupnosti zemlje posjedovanjem odgovarajućih sertifikata“, ističe se u koncesionom aktu.

Finansijski kriterijumi

Pored tehničkih, kompanije moraju ispunjavati i finansijske kriterijume koji su definisani koncesionim aktom.

“Ponuđač mora da dokaže da ima imovinu vrijednu 200 miliona eura u posljednjih pet godina izvještavanja. U slučaju konzorcijuma, ukupna imovina svih članova konzorcijuma mora biti najmanje 400 miliona eura u posljednjih pet godina izvještavanja. Takođe, mora da dokaže da je finansirao infrastrukturne projekte ukupne vrijednosti od najmanje 300 miliona eura, uključujući najmanje jedan projekat od 100 miliona eura u posljednjih 10 godina. Još jedan finasijski kriterijum je da udio aerodromskog operatera u konzorcijumu može biti najmanje 10 odsto“, dodaje se u koncesionom aktu.

Kriterijumi za izbor najbolje ponude

Ukoliko zainteresovane kompanije prođu tehničke uslove, slijedi otvaranje finasijskih ponuda. 

“Finansijske ponude će biti ocjenjivane na osnovu: – iznosa ponuđene jednokratne koncesione naknade; – procenta bruto prihoda u vidu godišnje koncesione naknade; – Investicionog programa“, navodi se u koncesionom aktu.

Ponuda za poboljšanje avio dostupnosti biće ocjenjivana na osnovu: – ponuđenog unapređenja aviodostupnosti (npr. razvoj novih ruta, zadržavanje postojećih, obezbjeđenje direktnih ruta prema glavnim evropskim destinacijama i sl.). 

Tenderska komisija će preduzeti detaljnu analizu ponuda, kako bi analizirala da li iste odgovaraju na i ispunjavaju postavljene uslove, u skladu sa primjenjivim zakonima.

“Ponuda ponuđača sa najvećom ponderisanom vrijednošću tehničke, finansijske i ponude za poboljšanje avio dostupnosti će se proglasiti pobjednikom tendera“, ističe se koncesionom aktu.

Tokom trajanja koncesije, koncesionar neće smjeti da upravlja, neposredno ili posredno, bilo kojim aerodromom u radiusu od 150 kilometara od Međunarodnog aerodroma Podgorica i 150 kilometara od Međunarodnog aerodroma Tivat, sa izuzetkom aerodroma koji se nalaze na teritoriji Crne Gore.

Koncesionar će snositi i sve finansijske rizike i troškove povezane sa poslovanjem Aerodroma tokom cijelog trajanja koncesije. 

N.D.L.