Iako crnogorskoj policiji u kontroli državne granice pomaže FRONTEX ne mali broj migaranta već koristi našu državu za prolazak dalje ka državama Zapadne Evrope koja je i njihov krajnji cilj u potrazi za boljim životom.

Iz policije su za portal Standard saopštili da bilježe veći prolaz migranata na takozvanoj ”zapadnobalkanskoj ruti” .

“Kroz razmjenu podataka sa zemljama koje su na „zapadnobalkanskoj ruti“, kao i sa međunarodnim partnerima FRONTEX-om i IOM-om, konstatuje se da je broj migranata veći u odnosu na prethodni period, te da su većem pritisku izložene i Republika Albanija, Republika Sjeverna Makedonija, Republika Srbija i Bosna i Hercegovina”, rekli su nam iz policije, te dodali da se nadzor državne granice sprovodi se na državoj granici Crne Gore u dužini od 840 km od čega na kopnu 571 km i vodi 269 km, a granične provjere na 29 stalnih graničnih prelaza, jednom sezonskom i jednom privremenom graničnom prelazu.

Kako kažu u prvom kvartalu 2024. godine u nezakonitom prelasku državne granice zatečena je 341 osoba, od čega 286 van graničnih prelaza i 55 na graničnim prelazima. Radi se o osobama koja su prekršajno procesuirana zbog nezakonitog prelazka državne granice u skladu sa Zakonom o graničnoj kontroli i Zakonom o strancima.

Iz policije objašnjavaju da se nezakoniti migranti za ulazak u Crnu Goru najčešće koriste područje zelene granice u okolini graničnog prelaza Božaj, rjeđe Sukobin-Murićani na granici sa Republikom Albanijom, dok u najvećem broju slučajeva nezakonito pokušavaju izaći iz Crne Gore na granici sa Bosnom i Hercegovinom, rjeđe Republikom Hrvatskom i Republikom Srbijom.

“U poslednjim mjesecima prisutni su i slučajevi da migranti koriste rute kretanja iz pravca Republike Srbije, preko Crne Gore i dalje prema Bosni i Hercegovini, kao i rutu Kosovo – Crna Gora – Bosna i Hercegovina”, navode iz policije, te pojašnjavaju da većina osoba koja ilegalno uđu u Crnu Goru traže međunarodnu zaštitu, te shodno Zakonu o međunarodnoj i privremenoj zaštiti stranaca se ne kažnjavaju za nezakoniti ulazak u našu zemlju, već se upućuju da zahtjev podnosu nadležnoj službi MUP-a (Direkcija za azil).

“Migranti se potom smještaju u Direkciju za prihvat stranaca koji traže međunarodnu zaštitu, koji je otvorenog tipa, dobijaju identifikacione potvrde i imaju pravo na boravak do okončanja postupka. Međutim mnogi od njih ne čekaju okončanje postupka po podnijetom zahtjevu za azil već pokušavaju nezakonito da napuste teritoriju Crne Gore”, kažu iz policije.

Podaci policije pokazuju da je prvom kvartalu 2024. godine registrovano ukupno 635 migranata koji su nezakonito prešli državnu granicu Crne Gore. Najveći broj njih su državljani Sirije – 154, Avganistana – 119, Pakistana – 69, Maroka – 55, Irana – 48 i drugi.

Zbog povećanog broja migranata i ilegalnih pokušaja prelaska državne granice policija je intenzivirala saradnju sa FRONETX u cilju suzbijanja ove pojave.

Kako kažu iz UP za Standard Sektor granične policije intenzivirao saradnju sa FRONTEX- om nakon potpisivanja Sporazuma između Crne Gore i Evropske unije o aktivnostima koje sprovodi Evropska agencija za graničnu i obalsku stražu. 01. novembra 2023. godine otpočela je implementacija novog Sporazuma kroz proširenu Zajedničku operaciju „JO Montenegro Land 2023“, angažovanjem službenika FRONTEX-a na crnogorskoj granici.

Zajednička operacija za 2024. godinu zvanično je počela 24. januara 2024. godine gdje pored ranije dogovorenih graničnih prelaza i područja stanica granične policije, postoji mogućnost da se, u zavisnosti od ljudskih i materijalno-tehničkih resursa FRONTEX-a, tokom godine aktiviraju i dodatni granični prelazi na kopnu i moru, kao i dodatne fokalne tačke za nadzor državne granice.

Sektor granične policije je u prethodnom periodu izradio Plan pojačanog nadzora državne granice, koji podrazumijeva pojačano prisustvo patrola na granici i kontrolnim tačkama glavnih puteva prema granici u slučajevima povećanih bezbjednosnih prijetnji.

Plan pojačanog nadzora državne granice predviđa raspored patrola na svim kritičnim tačkama, odnosno pravcima u prvom stepenu ugroženosti kada je riječ o nezakonitim migracijama, odnosno broju službenika, vozila, tehničkih sredstava i opreme koja se angažuje.

I pored brojnih izazova, granična policija ostvaruje zapažene rezultate u oblasti kontrole kretanja i boravka stranaca i nezakonitih migracija, čija se mjerljivost potvrđuje trendom rasta ostvarenih rezultata u odnosu na prethodni period. Posebno ističemo i uvođenje elektronske identifikacije i registracije migranata u Centru za prihvat Božaj, što predstavlja veliki napredak i ispunjenje jedne od obaveza iz privremenih mjerila koja je Evropska unija nametnula u Poglavlju 24.

Iz policije podsjećaju da je krajem maja 2023. godine započet projekat „Individualna mjera za jačanje kapaciteta integrisanog upravljanja granicom u Crnoj Gori“, koji ima za cilj da sredstvima EU ojača sistem granične bezbjednosti u Crnoj Gori i pripremi nas za članstvo u Evropskoj uniji.

“Takođe, u okviru Odsjeka za operativni rad i analizu rizika počela je sa radom Grupa za suzbijanje krijumčarenja ljudi i prekograničnog kriminala. Donesena je „Instrukcija o zajedničkom postupanju organizacionih jedinica Uprave policije u oblasti prekograničnog kriminala“. Ovim su učinjeni krupni koraci ka ispunjenju dugogodišnje preporuke Evropske komisije, da treba obezbijediti snažniju ulogu i autonomiju granične policije u krivičnim istragama vezanim za graničnu bezbjednost. Dobijen je i direktan pristup Europolovom kanalu za međunarodnu operativnu policijsku saradnju – SIENA”, navode iz UP.

“Tako je granična policija otpočela operativno-istražne mjere i radnje, u saradnji sa nadležnim tužiocima i kriminalističkom policijom, usled čega su otvoreni novi SIENA predmeti usmjereni na istrage grupa krijumčara migranata koje djeluju preko naše teritorije i gdje se naše korisne informacije u kontinuitetu razmjenjuju preko SIENA kanala sa Europolom”, zaključili su iz UP.