Fridom haus je, nakon analize stanja svrstao ove dvije države Zapadnog Balkana u grupu tranzicionih, odnosno “hibridnih režima”, što podrazumijeva države u kojima su demokratske institucije krhke i u kojima postoje značajni izazovi u odbrani političkih prava i građanskih sloboda.
Ipak, analize stanja u Crnoj Gori, koje je objavila ova organizacija u najmanju ruku je problematična i to iz više razloga. Treba reći da su autori izvještaja za Crnu Goru Vuk Maraš, direktor regionalne Medijske asocijacije jugoistočne Evrope (MAJE), čiji je osnivač koncern “Vijesti”, a prvi predsjednik Skupštine je Željko Ivanović, predsjednik Odbora menadžera “Vijesti”, i Ana Ivanović iz Cemi, koja je kao aktivista CGO Daliborke Uljarević učestvovala u izradi medijskih zakona.
Prosto je nevjerovatno da ova institucija objavi da su se litije u organizaciji Mitropolije crnogorsko-primorske održavale prošle godine, iako je svima poznato da su prvi značajniji protesti počeli u januaru i trajali sve do proglašenja pandemije korona virusa.
U dijelu izvještaja koji nosi naslov “Kroz eko proteste podrška demokratiji”, piše: “U međuvremenu, Crna Gora je prošle godine doživjela najveće proteste u njenoj istoriji u kojima je učestvovalo oko 10 odsto stanovništva a ipak vladini službenici su dali samo ustupke difuznoj kampanji protiv brana (vjerovatno se misli na male hidroelektrane. prm.au.) čiji mitinzi nikad nisu privukli više od nekoliko desetina ljudi”.
Nakon ovoga može se reći da je ovaj izvještaj u najmanju ruku neozbiljan, jer je sasvim jasno da metodologija ovog istraživanja nije dobra, jer su događaji iz ove godine smješteni u prošlu. To značajno, mada može nekom izgledati nebitno u ovom trenutku kada je izvještaj već urađen, mijenja stanje stvari.
I mogu se mnogi složiti sa argumentima Fridom hausa koji su doveli do toga da i Crna Gora bude smještena u grupu “hibridnih režima”, ali se ne možemo oteti utisku da je postojala namjera da se to učini. Izvještaj, jednostavno, nije tačan.
Crna Gora se našla na udaru “naučnih saradnika” Fridom hausa i zbog saradnje sa Kinom, a čitajući izvještaj “Države u tranziciji”, možete steći utisak, možda je i pogrešan, da je on i nastao kako bi se ukazalo na Kinu kao globalni problem. To nas i ne bi toliko interesovalo da Crna Gora, izgleda, nije i kolateralna šteta.
Fridom haus u izvještaju navodi da Kina sve više koristi slabosti institucija uključujući se u korumpiranje političke i ekonomske strukture. U izvještaju je ukazano na uvoz tehnologije za nadzor u državama poput Srbije, kao i kampanje medijskog uticaja, kao i takozvanu dužničku diplomatiju u Crnoj Gori i Sjevernoj Makedoniji, u kojima Kina kontroliše značajne sume stranog duga tih država.
FH navodi da 39 odsto inostranog duga Crne Gore duguje upravo Kini. Svima u Crnoj Gori je poznato da se ovaj dug odnosi na izgradnju auto-puta i da, do sada, nije bilo ni jednog nagovještaja da ne možemo “ispratiti” te kredite ili da nam je bilo šta oprošteno, što bi moglo navesti FH da govori o nekoj međudržavnoj korupciji. Otvara se pitanje kako bi izgledao ovaj izvjštaj u slučaju da auto-put u Crnoj Gori gradi neka američka, njemačka, švajcarska ili francuska kompanija? Da li bi tada bilo govora o dužničkoj diplomatiji? Interesantno je da je urađena i tabela država koje sarađuju sa Kinom i sve su one nazadovale na listi Fridom hausa.
Preporučeno
Iz Fridom hausa za Crnu Goru su podsjetili na bojkot opozicije u radu Skupštine, na odsustvo opozicionih stranaka nakon parlamentarnih izbora 2016. godine, kada je zbog slučaja poznatog kao “Državni udar” odlučila da stupi u bojkot parlamenta, smatrajući da je taj događaj uticao na rezultate izbora.
Video