Predsjednik Opštine Bar, Dušan Raičević u intervjuu za Standard govori o ključnim projektima, predstojećoj turističkoj sezoni, izazovima i viziji razvoja grada.

STANDARD: Kako teku pripreme za predstojeću turističku sezonu u Baru?

RAIČEVIĆ: Važno je istaći da Bar iz godine u godinu bilježi sve veći broj turista koji u našem gradu borave duže nego turisti u drugim gradovima i time se zaista možemo pohvaliti i to jeste činjenica koja nas sve ohrabruje.

Bar je kvalitetnom ponudom uspio da produži sezonu sa tradicionog ljetnjeg špica gotovo duplo. Ljetnju sezonu već tradicionalno započinjemo u maju koncertima povodom Dana nezavisnost a ona traje do duboke jeseni sa različitim manifestacijama u svim dijelovima opštine i nakon špica sezone, nakon Barskog Ljetopisa i Ljeta sa zvijezdama, koje privlače brojne goste da ostanu i u postsezoni. Naravno tu je i niz događaja koje realizujemo i u zimskim mjesecima tako da nastojimo da imamo kvalitetnu turističku ponudu tokom cijele godine.

Kruzing turizam je segment u kojem bilježimo značajan porast. Prošle godine smo imali 14 kruzera i oko 45.000 posjetilaca, dok ove godine očekujemo dolazak 25 kruzera i više od 90.000 gostiju, a sama kruzing sezona trajaće do 17. oktobra, što dodatno produžava turističku aktivnost i van špica ljeta.

Ipak, treba naglasiti da pripreme i uspješnost same turističke sezone ne zavise od lokalne uprave budući da na to utiče niz faktora od promocije, preko saobraćajne dostupnosti i povezanosti do dostupnosti smještaja a svi smo svjedoci da se kao država suočavamo sa velikim izazovima konkurencije i bolje infrastrukturne povezanosti konkurentskih destinacija.

Treba napomenuti da je započet projekat rekonstrukcije regionalnog puta R29 preko Mrkojevića do granice sa Albanijom koji će značajno unaprijediti dostupnost destinacije, a u izradi su i projekti za izgradnju bulevarskih saobraćajnica od Sutomora do Bara kao i od Biskupade, prema Dobroj Vodi, odnosno prema priključku na regionalni put R28, čime bi zaokružili saobraćajnu infrastrukturu koja bi učinili Bar mnogi dostupnijim.

STANDARD: Koje konkretne novine i poboljšanja mogu posjetioci očekivati ove godine?

RAIČEVIĆ: U saradnji sa Turističkom organizacijom i lokalnim privrednicima, konstantno se trudimo da obogatimo turističku ponudu i promovišemo naš autentičan sadržaj kroz organizaciju raznih kulturnih manifestacija, festivala, koncerata kako bismo kreirali turističku aktivnost tokom cijele godine, ne samo u toku ljeta.

Očekuje nas niz koncerata na samom početku sezone, koji će se nastaviti Barskim Ljetopisom, Ljetom sa zvijezdama i drugim manifestacijama i upotpuniti gotovo polugodišnju ponudu za sve koji dolaze u Bar. Napominjem da je Bar grad na dvije čarobne obale, pa osim Jadranskog mora, trenutno najatraktivnija destinacija je i Virpazar sa ponudom na jezeru ali i planinsko zaleđe, Crmnica sa vinskim putem, Krajina, Ostros ali i brojne ponude čiste, netaknute prirode kao skriveni biseri na Rumiji, Sutormanu, Lisinju, planinske pješačke rute,  planinski vodopadi, skrivene uvale i druge autentične prirodne ljepote koje ima samo Bar.

Važno je napomenuti da je obogaćena i smještajna ponuda novim hotelom na Virpazaru, a u toku je izgradnja hotelskih rizorta visoke kategorije od stane svjetskih franšiza u Čanju, Dobroj Vodi i samim centru.

Takođe, olakšali smo i administrativne procedure turističkom sektoru i turistima kroz omogućavanje elektronske prijave boravka čime relaksiramo i privredu i turiste koji borave u Baru. Vjerujem da uz dostupnu cjenovnu politiku, pristupačnost destinacije i sve ove ljepote Bar nema bojazni da će svake godine bilježiti samo rast turizma.

TRANSFORMACIJA BARA OD TRANZITNOG CENTRA DO LUKSUZNE DESTINACIJE

STANDARD: Da li se Opština suočava sa određenim izazovima u pripremama za sezonu, poput infrastrukturnih ili kadrovskih problema?

RAIČEVIĆ: Ono čemu je crnogorska javnost u prethodnom periodu svjedočila jeste gorući problem oko zakupa plaža jednom pogrešnom strategijom koju primjenjuju Vlada Crne Gore i JP Morsko dobro, nažalost negativni efekti takve politike na šta su, podsjetiću, svi predsjednici primorskih opština upozoravali, upravo svi vide a to su nespremne plaže i pitanje je kada će biti spremne a svaki dan koji propustimo u ljetnjoj turističkoj sezoni će nam se višestruko negativno vratiti i odraziti na finansijski aspekt.

Napominjem da sam zajedno sa predsjednicima drugih crnogorskih primorskih opština potpisao inicijativu kojom se traži ukidanje Javnog preduzeća za upravljanje morskim dobrom te da se lokalnim samoupravama pruži mogućnost upravljanja svojim dijelom obalnog područja čime bi značajno unaprijedili efikasnost i u pogledu samih priprema za ljetnju turističku sezonu.

Dodatno, problem loše avio povezanosti Crne Gore na koji stalno upozoravam znatno loše utiče na sve primorske opštine tokom ljetnje sezone, a uz sve to imamo činjenicu da se na određenim važnim tačkama na primorju izvode građevinski radovi na saobraćajnoj infrastrukturi što sve ukupno, nažalost, ostavlja negativne posljedice po ukupnu turističku privredu i to utiče na sve crnogorske primorske opštine.

STANDARD: Kakvu saradnju imate sa lokalnim privrednicima i turističkim organizacijama u cilju promocije Bara kao destinacije?

RAIČEVIĆ: Kao što sam već i kazao, Bar iz godine u godinu bilježi porast gostiju i pozicionira se kao jedna atraktivna turistička destinacija sa bogatom ponudom. Rezultat takvog napretka jeste i zbog činjenice da imamo dobru saradnju sa turističkim poslenicima, privrednicima i Turističkom organizacijom Bar koja čini značajne napore da Bar čvrsto pozicionira na mapi prepoznatljivi turističkih destinacija u Evropi.

Ono što Baru u prethodnom periodu jeste manjkalo jeste hotelski smještaj visoke kategorije ali i to se polako mijenja zahvaljujući činjenici da se u Baru realizuje više investicija u luksuzne hotelske komplekse visoke kategorije čija je ukupna vrijednost oko 200 miliona eura, mahom domaćeg kapitala i to će zasigurno transformisati Bar iz tranzitnog centra kakvim je dominantno bio percipiran u prošlosti, u jednu atraktivnu turističku destinaciju koja pruža bogatu i autentičnu turističku ponudu uz nadasve jedan, da kažem, mirniji boravak gostima koji žele da izbjegnu velike gužve kakve imamo u drugim gradovima.

INVESTICIJE KOJE MIJENJAJU BAR

STANDARD: Koje rezultate i projekte biste izdvojili kao najvažnije u radu Opštine Bar u protekloj godini?

RAIČEVIĆ: Mogu kazati da je iza nas jedna veoma uspješna godina. Prošlogodišnji budžet, inicijalno planiran na iznos od 45 miliona eura, je znatno uvećan zahvaljujući naplati gotovo 20 miliona eura po osnovu naknade za komunalno opremanje i pripadajuće kamate nakon sudske presude u korist Opštine Bar u slučaju Maljevik, te je nakon rebalansa budžet Opštine Bar za 2024. godinu iznosio 64,7 miliona eura i sa ponosom mogu istaći da je realizovan u iznosu od gotovo 67,2 miliona eura odnosno 103,8% u odnosu na plan. U toku prošle godine realizovani su ili su započeti važni projekti za naš grad, započeti su radovi na rekonstrukciji regionalnog putnog pravca R29 Bar-Kamenički most-Krute prema graničnom prelazu Sukobin sa Albanijom, u dužini od gotovo 15 kilometara a za šta je Opština Bar opredijelila gotovo 3 miliona eura za eksproprijaciju zemljišta i poljoprivredne pripadnosti. Takođe, u protekloj godini smo kandidovali Vladi Crne Gore za finansiranje potpuno spreman glavni projekat rekonstrukcije regionalnog puta R28 Bar-Sutorman-Virpazar čija je izrada finansirana iz lokalnog budžeta u iznosu od 225 hiljada eura i ovaj projekat je uvršten u kapitalni budžet Vlade za 2025. godinu. 

U toku je izrada projektne dokumentacije za bulevarske saobraćajnice od skretanja za tunel “Sozina” u Sutomoru do Šušanja, kao i od Biskupade do priključka na regionalni put R-29 kod tunela “Ćafe”, uključujući i projekte javne rasvjete za navedene dionice, čime će u značajnoj mjeri biti unaprijeđena frekventnost saobraćaja i riješeno pitanje saobraćajnih gužvi u naseljima Sutomore, Šušanj i Čeluga.

U završnoj fazi su radovi na izgradnji i uređenju trga i šetališta u Sutomoru koji se zajednički finansiraju od strane Opštine Bar, JP “Morsko dobro” i Uprave za kapitalne projekte, ukupna vrijednost projekta iznosi 1.543.381,67 eura.

Takođe, u završnoj fazi su radovi na izgradnji Dnevnog centra za djecu sa smetnjama u razvoju, koji će omogućiti adekvatan tretman i boravak djece sa smetnjama u razvoju sa teritorije opštine Bar, ukupne vrijednosti 1,6 miliona eura koji se realizuje u saradnji sa Vladom Crne Gore.

Opština Bar je u maju 2024. godine sa Ministarstvom prosvjete, nauke i inovacija potpisala Memorandum o saradnji na realizaciji prioritetnih infrastrukturnih projekata u oblasti obrazovne infrastrukture na teritoriji opštine čiji je cilj poboljšanje školske infrastrukture i podizanje nivoa kvaliteta obrazovanja, za šta se lokalna uprava obavezala da opredijeli 1,5 miliona eura. Saglasno Memorandumu, Opština Bar je ugovorila izradu glavnih projekata rekonstrukcije fiskulturnih sala OŠ “Jugoslavija”, “Meksiko” i “Srbija” čije će uređenje i finansirati, a u toku je i tenderski postupak za izbor izvođača radova za uređenje igrališta u dvorištu VJ “Pužić Veseljko” – JPU “Vukosava I. Mašanović”.

Sa posebnim zadovoljstvom ističem da su nedavno započeti radovi na izgradnji novog vrtića u Baru. Vrijednost projekta je 3.194.150,00 eura koji se finansira iz budžeta Države Crne Gore, a izgradnjom novog vrtića biće riješen višegodišnji problem sa kojim se susreću brojni roditelji u gradu zbog nedostatka kapaciteta za prijem djece u vaspitno-obrazovnim ustanovama.

Takođe, u toku su radovi na izgradnji fiskulturne sale OŠ “Mrkojevići”, površine 1.800m2, koji se realizuju i finansiraju od strane Uprave za kapitalne projekte. Investiciona vrijednost ovog projekta je 1,2 miliona eura. Podsjetiću da je lokalna uprava u prethodnom periodu za potrebe realizacije ovog projekta stvorila sve formalne pretpostavke za početak radova, te uplatila sredstva u iznosu od 150.000,00 eura i finansirala izradu idejnog i glavnog projekta.

Nakon sprovedenog konkursa i izabranog idejno urbanističko-arhitektonskog rješenja za objekat bazena – nacionalnog akvatik centra sa kupalištem i pratećim sadržajima u Baru, u toku je postupak izrade glavnog projekta vrijednosti 332.460,00 eura koji se finansira iz budžeta Opštine Bar, a koji će biti završen tokom ove godine.

Takođe, želim da naglasim da su u toku radovi na temeljnoj rekonstrukciji Dvorca kralja Nikole na Topolici a radi se o prvoj temeljnoj rekonstrukciji samog objekta nakon pet decenija. Projekat konzervacije objekta je vrijedan preko 1,1 milion eura i finansira se u potpunosti iz lokalnog budžeta.

Pored ovih zaista kapitalnih projekata koji će u potpunosti promijeniti lice Bara, lokalna uprava je u protekloj godini sprovela niz projekata na poboljšanju lokalne saobraćajne i komunalne infrastrukture te na očuvanju bogate kulturne baštine i turističke promocije našeg grada.

STANDARD: Da li ste zadovoljni realizacijom planiranih budžetskih i infrastrukturnih projekata?

RAIČEVIĆ: Zadovoljan sam ali i svjestan da imamo kapaciteta da postignemo mnogo više, i garantujem vam da će javnost uskoro svjedočiti tome. Vjerujem da je lokalna uprava na čijem sam čelu prepoznata po uspješnoj implementaciji budžeta i realizaciji projekata a imajući u vidu sve gore nabrojane projekte mogu reći da će se puni efekat svega što trenutno radimo tek vidjeti u bliskoj budućnosti.

POTREBNA DECENTRALIZACIJA – OPŠTINAMA VRATITI IZVORNE NADLEŽNOSTI

STANDARD: Gdje vidite najveći prostor za unapređenje u radu lokalne uprave na osnovu iskustava iz prošle godine?

RAIČEVIĆ: Konstantno težimo tome da rad lokalne uprave bude što je moguće efikasniji. Ipak smo mi prvi u kontaktu sa građanima i prva adresa kojoj se oni obraćaju u namjeri da riješe izazove sa kojima se svakodnevno suočavaju. Ipak, važno je u tom pogledu naglasiti da postoje brojne prepreke administrativne prirode uslijed nerijetko neopravdane i stroge centralizacije nadležnosti gdje su, mogu slobodno reći, lokalnoj upravi po mnogim važnim pitanjima vezane ruke. U svakom slučaju, težimo k tome da ono što je naš posao radimo maksimalno efikasno i uspješno.

Prepreka su često i kadrovski kapaciteti usljed takođe zakonskih ograničenja koja čine posao u javnoj upravi za deficitarne kadrove neprivlačnim, a nama su uvijek potrebni inženjeri, arhitekati i svaki pojedinac koji je stručan i spreman da doprinese razvoju svoje zajednice.

STANDARD: Koliko je Bar spreman da odgovori na izazove održivog razvoja, naročito u kontekstu ubrzanog urbanog širenja i sve većeg broja turista?

RAIČEVIĆ: Svi smo svjedoci intenzivnog urbanog razvoja našeg grada, ponekad to i prevazilazi ono što bismo mi kao stanovnici Bara voljeli da vidimo. Ipak efekti stroge centralizacije nadležnosti u pogledu prostornog planiranja u prethodnim godinama su sada vidljivi i to predstavlja izazov za svaku lokalnu upravu. Čvrstog sam mišljenja da niko ispravnije ne može upravljati našim prostorom od nas samih i zato se zalažem da se opštinama vrate izvorne nadležnosti u pogledu prostornog planiranja, ne samo zbog unapređenja efikasnosti već i zbog uticanja na ambijentalni izgled našeg grada, iz tog razloga vjerujem da bi to bila ispravna stvar.

Ipak, Bar je negdje prepoznat kao grad sa kvalitetnom lokalnom infrastrukturom koji je u prethodnom periodu uspijevao da odoli savremenim turističkim i urbanističkim izazovima ali moramo proaktivno djelovati jer je vrijeme od krucijalnog značaja a ispravljanje grešaka nas može veoma skupo koštati.

REKORDAN BUDŽET I PROJEKTI OD STRATEŠKOG ZNAČAJA

STANDARD: Koji su glavni prioriteti Opštine Bar u ovoj godini?

RAIČEVIĆ: Započeli smo krupne stvari za naš grad. Budžet Opštine Bar za 2025. godinu je planiran na iznos od 63,4 miliona eura i od toga kapitalni dio iznosi 40,5 miliona eura odnosno 64% ukupnog budžeta i govorimo zaista o rekordnom iznosu kapitalnog budžeta. Fokus će svakako biti na aktivnostima po pitanju realizacije kapitalnih projekata od kojih su neki pomenuti u prethodnim odgovorima a tiču se izgradnje bulevarskih saobraćajnica, gradskog bazena, temeljne rekonstrukcije Dvorca kralja Nikole, izgradnje panoramske žičare od mora do Skadarskog jezera i brojnih drugih projekata.

Svakako ne ispuštamo iz vida i druge aspekte kao što su podrška socijalnim i biznis politikama u Baru. U tom pogledu, za programe socijalne zaštite i eliminisanje socijalne nejednakosti lokalna uprava je za ovu godinu opredijelila 435 hiljada eura, zatim 300 hiljada eura za novorođenu djecu s tim što smo uvećali naknadu za novorođeno dijete sa 450 na 600 eura, pored toga predviđeno je 45 hiljada eura za medicinski potpomognutu oplodnju, 1,8 miliona eura za podršku sportu i sportskim aktivnostima, 250 hiljada za stipendije najboljim studentima, 840 hiljada eura za razvoj kulture i kulturne manifestacije, 500 hiljada eura za preduzetnice i preduzetnike te 270 hiljada eura za poljoprivrednike i zanatlije što zaista potvrđuje da se možemo pohvaliti kao lokalna uprava koja se može izdvojiti kao primjer u Crnoj Gori po implementaciji svih ovih programa i realizaciji infrastrukturnih projekata.

STANDARD: Da li će biti novih investicija ili značajnijih urbanističkih zahvata na području Opštine?

RAIČEVIĆ: U prethodnim odgovorima smo se dotakli samo nekih, istina velikih, projekata čija je realizacija u toku ili je planirana u ovoj godini. Pored toga, lokalna uprava sprovodi niz projekata na poboljšanju lokalne putne i komunalne infrastrukture, vodovodne i kanalizacione mreže, zatim na arhitektonskom uređenju površina u gradu, zaštite i revitalizacije objekata od kulturnog i društvenog značaja i te aktivnosti teku uspješno i planiranom dinamikom. Svakako, kao lokalna uprava smo otvoreni za sve investicije koje će unaprijediti ekonomski ambijent u našem gradu ali prije svega uz očuvanje životne sredine i interesa lokalnog stanovništva.