Video
Predlog zakona, koji je upućen Skupštini Crne Gore na osnovu člana 93 Ustava i člana 130 Poslovnika Skupštine, izrađen je u saradnji i koautorstvu sa Upravom policije, a njegov cilj je jasno razgraničenje između ustavnog prava na javno okupljanje i prava drugih građana na slobodno kretanje, bezbjednost i nesmetano odvijanje saobraćaja. Predlog su tada potpisali svi predstavnici vldajuće koalicije ali je pitanje da li imajući u vidu sadašnji politički kontekst ima većinu za izglsavanje.
Jasna zabrana blokade puteva i granica
Ključna novina predloženih izmjena odnosi se na dopunu člana 6 Zakona, kojom se precizno propisuje da se za javno okupljanje ne mogu koristiti:auto-putevi, brze saobraćajnice, magistralni, regionalni i lokalni putevi, kao ni granični prelazi, ako se okupljanje održava na način koji onemogućava ili otežava odvijanje saobraćaja, ugrožava bezbjednost saobraćaja ili ograničava, onemogućava ili ugrožava kretanje lica i građana“.
Na ovaj način se po prvi put normativno zatvara prostor za višesatne blokade ključne infrastrukture, koje su u prethodnom periodu postale učestala praksa.
Izmjenama člana 8 dodatno se precizira pojam organizatora javnog okupljanja, koji se ne svodi samo na formalnog prijavioca, već obuhvata i lice koje: poziva na okupljanje, priprema i organizuje okupljanje ili svojim radnjama na mjestu okupljanja utiče na održavanje i usmjeravanje aktivnosti učesnika“.
Time se, kako je navedeno u obrazloženju, omogućava jasnije utvrđivanje odgovornosti u slučaju kršenja zakona, naročito u situacijama kada se formalni organizator pokušava izbjeći ili prikriti.
Znatno pooštrene kazne
Posebno važne izmjene odnose se na član 33, kojim se uvodi znatno strožiji kazneni okvir: novčana kazna za pravno lice – organizatora povećava se sa dosadašnjih 500–5.000 eura na 5.000–10.000 eura; odgovorno lice u pravnom licu kažnjava se sa 3.000–5.000 eura; fizičko lice kao organizator sa 1.000–2.000 eura;učesnik javnog okupljanja koji krši nove zabrane može biti kažnjen sa 500–2.000 eura.
Izmjenama člana 34 pooštrena je i odgovornost vođa okupljanja u slučajevima kada se ne omogući nesmetano odvijanje saobraćaja ili kretanje građana.
U obrazloženju se izričito navodi da je donošenje ovih izmjena uslovljeno:
„potrebom da se unaprijedi normativni okvir u cilju očuvanja javnog reda, bezbjednosti, slobode kretanja građana i nesmetanog odvijanja saobraćaja, posebno u kontekstu sve češćih okupljanja koja imaju za posljedicu blokadu saobraćajnica i ometanje rada nadležnih službi“.
Dalje se naglašava da se izmjenama: „jasno definiše granica između prava na okupljanje i prava drugih građana na bezbjednost i nesmetano kretanje“, te da se pooštravanjem kazni nastoji „spriječiti zloupotreba prava na javno okupljanje koje u praksi može imati ozbiljne posljedice po funkcionisanje društva i svakodnevni život građana“.
Iako predložene izmjene ne zahtijevaju dodatna sredstva iz Budžeta Crne Gore i predstavljaju gotov normativni odgovor na aktuelne probleme, zakon se već mjesecima nalazi u proceduri, dok se u praksi ponavljaju blokade puteva i najave zatvaranja graničnih prelaza.
Preporučeno
Usvajanje ovog zakona dalo bi nadležnim institucijama jasan pravni osnov za postupanje, a građanima poruku da se pravo na protest štiti, ali ne na štetu bezbjednosti, ekonomije i osnovnih sloboda drugih.
