Video
Posljedice blokade
Mnogi teretni brodovi ne mogu uploviti u planirane luke, pa je prema podacima Udruženja pomorskih kapetana, samo na početku krize zabilježeno 17 miliona manje prevezenih kontejnera na globalnom nivou.
Istovremeno, kruzing kompanije su širom svijeta otkazale veliki broj putovanja i suočavaju se sa drastičnim finansijskim gubicima.
Sve to prati blokada iskrcaja i ukrcaja njihovih posada, među kojima su i pomorci iz Crne Gore, kojih prema procjeni Udruženja pomorskih kapetana ima oko 7.000.
Polovina tog broja je trenutno na brodu, i većina se ne može iskrcati, iako su im ugovori istekli, a oni koji su doma, ne mogu se ukrcati. Razlozi su u blokiranim lukama i granicama u mnogim državama širom svijeta zbog pandemije korona virusa.
Jedan od onih koji mjesecima čekaju ukrcaj je pomorac Vlado Vučetić.
“Velika većina nas, oko 70-80 posto crnogorskih pomoraca, radi po jednokratnom ugovoru koji je ograničen na nekoliko mjeseci, što znači da sledeći ugovor i zaposlenje nisu zagarantovani. Većina pomoraca je kreditno zadužena, a imaju još troje-četvoro članova porodice koje treba da izdržavaju i školuju, pa onda zamislite sa kakvim se problemima sada suočavaju”, kaže Vučetić.
O problemima zapošljavanja pomoraca u uslovima pandemije COVID19, ovih dana su se Unija pomoraca, Udruženje pomorskih kapetana i Udruženje agencija za posredovanje u zapošljavanju obratili premijeru Crne Gore Dušku Markoviću, predlažući da se pomorci proglase ključnom transportnom radnom snagom po ugledu na zemlje EU.
Time bi se omogućio transport crnogorskih pomoraca do njihovih luka za ukrcaj i iskrcaj, o čemu je Evropska komisija (EK) donijela preporuku sredinom marta u trajanju od mjesec dana, kaže za RSE Janko Milutin iz Udruženja pomorskih kapetana.
Dodaje da te privremene preporuke u zemljama članicama obezbjeđuju prelaz granice za transportne radnike, bez obzira jesu li iz država članica EU ili nisu.
“Ove preporuke traju do 23. aprila, a da bi crnogorski pomorci ostali konkurentni na međunarodnom pomorskom tržištu, prijeko je potrebno da se taj privremeni status produži. U suprotnom, postoji veliki rizik da pomorci masovno ostanu bez šanse za zaposlenje.”
Ministarstvo o preporuci Evropske komisije
Iz Ministarstvo saobraćaja i pomorstva su ovim povodom saopštili za RSE da se preporuka EK odnosi samo na posade koji dopremaju robu.
“Ovakav oblik nesmetanog prolaza transportnih radnika se ne odnosi na pomorce koji žele da se ukrcaju na brod, već samo na one koji su već na brodu i prevoze određeni teret između država”, navodi se u saopštenju, u kojem se najavljuje i komunikaciju sa EK, ali bez preciziranja datuma ili ishoda.
“Ministarstvo saobraćaja i pomorstva će uputiti pismo EK sa ciljem iznalaženja načina za nesmetani ukrcaj i iskrcaj pomoraca, odnosno otvaranja zelenih transportnih koridora u zemljama EU, preko kojih će pomorci dolaziti do luka u kojima se vrši smjena brodskih posada”, kaže se u saopštenju.
Da li su pomorci prepušteni sami sebi?
S druge strane, sagovornici RSE koji od pomorstva žive, smatraju da je situacija kritična i da iziskuje hitne mjere za pomoć crnogorskim pomorcima.
“Mi smo plaćeni samo dok smo na brodu, i na stranim brodskim kompanijama smo samo broj. Naše agencije za ukrcaj su samo posrednici, i tu nemamo neku zaštitu, tako da smo prepušteni sami sebi”, kaže kapetan Mahmut Dudo Tivari.
Iako prema procjeni domaćih udruženja, pomorci Crnoj Gori donesu najmanje 250 miliona godišnjeg prihoda, o njihovom statusu slikovito govori i to što Crna Gora ima ministarstvo pomorstva, ali nema zvaničan podatak o broju pomoraca.
Preporučeno
