Video
Mart je mjesec podizanja svijesti o značaju ranog otkrivanja raka debelog crijeva. Tim povodom, Portalu RTCG je saopšteno da se u Kliničkom centru Crne Gore (KCCG) godišnje obavi oko 150 operacija pacijenata sa karcinomom debelog crijeva.
Kako su nam pojasnili, ove operacije, pored klasičnog načina hirurškog tretmana karcinoma debelog crijeva, uključuju i, kako navode, laparoskopske procedure.
“U KCCG ne postoji lista čekanja za operacije malignih oboljenja debelog crijeva, što omogućava pacijentima da budu operisani u roku od nekoliko dana nakon pregleda kod hirurga”, istakli su u saopštenju.
Kažu da se u Crnoj Gori na godišnjem nivou registruje oko 300 do 340 novih slučajeva karcinoma debelog crijeva, od čega je približno 25% dijagnostikovano u metastatskoj fazi bolesti.
“Prevedeno u brojkama otprilike oko 85-100 pacijenata godišnje se suočava sa uznapredovalim stadijumom ove bolesti”, saopšteno nam je iz ove ustanove.
Kako su naveli, tokom pandemije COVID-19, zabilježen je blagi porast broja pacijenata koji su se inicijalno dijagnostikovali u metastatskoj fazi bolesti, ali, kako navode, sa sigurnošću nije moguće zaključiti da li je došlo do stvarnog porasta broja takvih pacijenata ili je to posljedica odlaganja pregleda zbog straha od zaraze koronavirusom.
Napominju da ovi podaci naglašavaju važnost redovnih preventivnih pregleda i ranog otkrivanja bolesti kako bi se povećale šanse za uspješno liječenje.
Program za rano otkrivanje raka debelog crijeva poboljšava ishode liječenja
Iz Kliničkog centra kažu da u Crnoj Gori postoji organizovan nacionalni program za rano otkrivanje raka debelog crijeva, te da je ovaj program usmjeren na muškarce i žene starosne dobi od 50 do 74 godine, koji nemaju simptome bolesti.
“Cilj ovog programa je rano otkrivanje premalignih lezija i raka debelog crijeva, što omogućava pravovremeno liječenje i bolji ishod bolesti. Skrining se sprovodi putem testa na prisustvo nevidljive krvi u stolici (iFOBT – imunohemijski test na okultno krvarenje)”, ističu u saopštenju za Portal RTCG.
Ukoliko je test pozitivan, kako kažu iz ove ustanove, pacijent se potom upućuje na dodatne dijagnostičke procedure, poput kolonoskopije, radi tačnog utvrđivanja uzroka krvarenja.
Naglašavaju da je tokom 2023. i 2024. godine, u okviru ovog programa, pozvano oko 50% ciljne populacije da učestvuje u skriningu.
“Kod 6% testiranih osoba skrining test je pokazao pozitivan rezultat, nakon čega su upućeni na dalju dijagnostiku. Analize su pokazale da su kod oko dvije trećine otkrivene premaligne lezije, dok je kod 10% uzoraka postavljena dijagnoza raka debelog crijeva”, ističu u KCCG.
Ovi podaci, kako navode, naglašavaju značaj ranog otkrivanja i prevencije raka debelog crijeva, a Nacionalni program skrininga omogućava rano otkrivanje bolesti i smanjenje smrtnosti.
Žujović: Rano otkrivanje raka debelog crijeva je ključno za uspješno liječenje
Sa tim je saglasan opšti i abdominalni hirurg dr Janko Žujović, koji za Portal RTCG-a poručuje da rano otkrivanje raka debelog crijeva značajno povećava šansu za izliječenje, što je, kako ističe, ključni razlog za učestvovanje u skrining programima.
Doktor kaže da se kolorektalni karcinom (rak debelog crijeva i rektuma) klasifikuje prema stadijumima na osnovu veličine tumora, dubine invazije zida crijeva, prisustva metastaza u limfnim čvorovima i udaljenih organa.
“Šanse za potpunim izliječenjem u ranim stadijumima bolesti (0, I, II) su mnogo veće i one iznose od 75 do 100%, često bez potrebe za hemoterapijom. Dok u kasnim stadijumima bolesti, kada se verifikuje prisustvo tumorskih ćelija u limfnim čvorovima ili kad postoje metastaze u drugim organima šansa za preživljavanje uz adekvatno liječenje (hirurgija, hemoterapija, imunoterapija) je značajno manja i iznosi 50-65% za III stadijum i 10-15% za IV stadijum”, naglasio je dr.
Što se tiče hirurških zahvata na debelom crijevu i rektumu, one obuhvataju različite procedure, od uklanjanja polipa do resekcija dijelova crijeva, kaže dr.
“Prateći savremene trendove u hirurgiji debelog crijeva i rektuma, od 2019. godine kada je uradjena prva laparoskopska operacija tumora debelog crijeva, ova vrsta hirurgije je postala dio standardne prakse u KCCG”, rekao je dr.
Ističe da minimalno invazivna hirurgija omogućava manje rezove, kraći boravak u bolnici i brži postoperativni oporavak pacijenata, a samim tim, naglašava dr, doprinosi poboljšavaju ishoda liječenja.
Oporavak nakon operacije raka debelog crijeva zavisi od tipa zahvata, prisustva komplikacija i opšteg zdravstvenog stanja pacijenta, kaže dr.
Ističe da uz pravilan postoperativni tretman i rehabilitaciju, većina pacijenata može voditi kvalitetan i normalan život nakon oporavka.
Žujović kaže da uslijed nedostatka Registra za maligna oboljenja, nije moguće utvrditi ukupan broj oboljelih tj. prevalenciju ovog oboljenja, kao ni broj novooboljelih tj. incidenciju za pojedina maligna oboljenja.
“Ne postoje konkretni statistički podaci o broju pacijenata u Crnoj Gori koji se javljaju s uznapredovalim stadijumom karcinoma debelog crijeva”, ističe Žujović.
Premda, opšte je poznato da u mnogim zemljama, uključujući i Crnu Goru, značajan broj pacijenata dolazi kod ljekara tek u poodmakloj fazi bolesti, što, ističe dr, smanjuje šanse za uspješno liječenje.
Preporučeno
“Faktori koji doprinose kasnoj dijagnozi su nedostatak simptoma u ranim fazama, nedovoljna svijest o važnosti preventivnih pregleda i ograničen pristup zdravstvenim uslugama (u nekim područjima može postojati otežan pristup specijalističkim pregledima)”, naglasio je dr.
Preporuke za poboljšanje ranog otkrivanja, naglašava dr, su adekvatna edukacija stanovništva, odnosno povećanje svijesti o simptomima i važnosti ranog otkrivanja, zatim unapređenje nacionalnih skrining program i poboljšanje dostupnosti zdravstvenih usluga.
“Osigurati da svi građani imaju pristup preventivnim pregledima i dijagnostici, jer rano otkrivanje raka debelog crijeva je ključno za uspješno liječenje i povećanje stope preživljavanja”, zaključio je dr.
