Ukoliko trajanje prekoračenja sumpor dioksida u Pljevljima bude duže od 12 časova dnevno biće zatvoren Rudnik uglja, obustavljena nastava u školama i vrtićima i zabranjeno kretanje privatnih automobila čiji motori koriste dizel gorivo. To je predviđeno Kratkoročnim akcionim planom za opštinu Pljevlja u slučaju prekoračenja ili rizika od prekoračenja praga upozoravan ja za sumpor dioksid (S02), koji je donijela Agencija za zaštitu životne sredine (EPA), pišu Vijesti.
“Statistika podataka za PM10 čestice pokazuje da je prošle godine bilo 364 mjerenja, a zabilježeno je 181 prekoračenje dozvoljenih 50 mikrograma po metru kubnom. Najgore je bilo 2012, kada je rađeno 338 mjerenja, a bilo je 217 prekoračenja. Što se tiče S02, 2015. bilo je 316 mjerenja koja su trajala 24 sata i 18 prekoračenja dozvoljenih 125 mikrograma, da bi 2016. sa 252 mjerenja izmjereno 21 prekoračenje“, piše u Planu.
Prema riječima generalne direktorice Direktorata za životnu sredinu u Ministarstvu održivog razvoja i turizma Ivane Vojinović, prag upozoravanja za S02 smatra se prelcoračenim kada izmjerene srednje satne koncentracije prelaze 500 mikrograma po metru kubnom i to u roku od tri uzastopna sata, dok je stanje pripravnosti koje označava postojanje rizika od prekoračenja u praksi utvrđeno kao prekoračenje 80 odsto vrijednosti praga upozoravanja (400 mikrograma) tokom tri uzastopna sata.
“U Pljevljima, od kad se mjeri koncentracija zagađujućih materija na automatskim mjernim stanicama, nikada nije došlo do prekoračenja praga upozoravanja. Međutim, u januaru 2017. godine imali smo situaciju kada je taj rizik postojao, dakle koncentracije su tokom dva uzastopna sata prelazile vrijednost uspostavljenog praga. Zbog pojačane odgovornosti prema građanima Pljevalja, ova situacija pokrenula je izradu Kratkoročnog plana“, kazala je Vojinovićeva.
U Planu piše da je uspostavljena mreža institucija kako bi se reagovalo na vrijeme Agencija, Ministarstvo, Opština, MUP, ekološka inspekcija, Zavod za hidrometeorologiju, Institut za javno zdravlje (IJZ), Arhus centar Pljevlja, Ministarstvo ekonomije, Termoelektrana, Rudnik uglja i Centar za ekotoksikološka ispitivanja (CETI).
Postupanje u periodu u kojem postoji opasnost od prekoračenja praga upozorenja ili je prag upozorenja prekoračen, kako je predviđeno, sastojao bi se od šest koraka.
U prvom objavljuje se stanje pripravnosti i obavještavanje mreže institucija, koje dobijaju informaciju o izmjerenim koncentracijama koje su iznad 80 odsto praga upozoravanja.
Tada se izdaje upozorenje velikim zagađivačima da se pripreme za moguću privremenu obustavu rada. TE treba da obezbijedi dovoljne zalihe uglja, za slučaj privremene obustave isporuke uglja i da dostavlja Agenciji satne podatke o emisijama izmjerenim automatskim analizatorima instaliranim na dimnjaku.
Drugi korak je obavještavanje javnosti. IJZ intenzivira aktivnosti izdavanje preporuka za zaštitu zdravlja tokom visokog prisustva zagađujućih materija u vazduhu.
Zavod za hidrometeorologiju i seizmologiju vrši analizu meteorološke situacije i dostavlja izvještaje mreži institucija. CETI vrši dodatne provjere statusa rada instrumenata.
Opštinski tim za upravljanje u vanrednim situacijama je u stanju pripravnosti i izdaje saopštenje za građane putem lokalnih medija. Veliki zagađivači su u stanju pripravnosti.
Treći korak se proglašava u slučaju prekoračenja od tri sata.
Opštinski tim izdaje apel građanima.
Obavještava se Direktorat za vanredne sitaucije i MUP da je nastupilo prekoračenje i da je na snazi treći korak.
Opštinski tim u koordinaciji sa policijom uvodi zabranu kretanja za teretna vozila ukupne mase preko 3,5 tone u određenom vremenu na određenim saobraćajnicama.
Rudnik uglja zaustavlja svu mehanizaciju koja je na dizel pogon, kao i rad na kompletnoj otkrivki Jagnjilo, predviđeno je Planom.
U slučaju da prekoračenja traju više od 12 časova, prelazi se na sljedeći koraka, tokom kojeg Rudnik zaustavlja otkopavanje i miniranje na aktivnom kopu.
Pokreće se procedura obustavljanja rada kotlamica snage iznad jednog megavata.
Uvodi se zabrana kretanja motornih vozila čiji motori koriste dizel gorivo, osim za vozila policije, hitne pomoći, vatrogasna vozila, vozila sa diplomatskim tablicama, ministarstva odbrane i MUP, taksi udruženja i ostala vozila sa odobrenjem.
Privremena obustava nastave u školama i vrtićima.
Uvodi se pojačani nadzor nad zdravljem stanovništva.
Ukoliko je prekoračenje S02 praćeno prekoračenjima koncentracija i PM čestica preporučuje se upotreba zaštitnih maski za boravak na otvorenom prostoru. Preporučuje se upotreba prečistača vazduha u domaćinstvima, u zatvorenim postorijama, kao i upotreba prečistača vazduha u javnim objektima. Kol centar Doma zdravlja Pije vi ja uspostavlja 24-časovno dežurstvo, predviđeno je Planom.
Peti korak se uvodi u slučaju trajanja prekoračenja više od 24 časa, kada je, uz postojeće mjere, predviđena totalna obustava rada kotlamica, da TE radi smanjenom snagom bloka, a Rudnik obustavi isporuku uglja.
Šesti korak je prestanak sprovođenja mjera i povratak na normalno stanje.
Preporučeno
U izradi Plana učestvovale su i NVO Breznica i Green Home.
Video